ةت جةگةن ةركةك كذشتئ
استانا. 9 - اقپان. قازاقپارات - الةم وقئمئستئلارئنئث باسئن قاتئرعان ماسةلةلةردئث ءبئرئ دة بئرةگةيئ ةركةكتةردئث قالاي تاماقتاناتئندئعئ توثئرةگئندة بولئپ كةلةدئ.
ويتكةنئ ولار ايةلدةرگة قاراعاندا كذش-قؤاتتئ كوپ جذمسايدئ، سوندئقتان ةنةرگيا تاپشئلئعئن ءجيئ سةزئنةدئ. ال كوزئندة نذر، جذزئندة جئلؤ، بويئندا كذش بولماعان جؤان جذدئرئقتئلاردئ ارؤلار ذناتا بةرمةيدئ ةكةن. ءالجؤاز جئگئتتئث جاعدايئن كورگةن قئز-كةلئنشةكتةر ودان ئرگةسئن اؤلاق سالؤعا تئرئسادئ. دةمةك، «اس - ادامنئث ارقاؤئ» دةپ اتام قازاق ايتپاقشئ، تاماقتئ دذرئس تاثداپ ءئشئپ، كذتئنة بئلةتئن كورئكتئ جئگئتتةر عانا نازئك جاندئلاردئث كوزئنة بئردةن تذسةدئ. ايتپاقشئ، تاماقتانؤ ماسةلةسئ ادامنئث مئنةز-قذلقئنان دا حابار بةرةدئ. كوپ جاعدايدا جئگئتتةر جايئلعان داستارقانعا بئردةن ءمان بةرئپ، نة ذنايتئندئعئنا كوزبةن ءبئر شولئپ وتةدئ ةكةن. ويتكةنئ اس ءمازئرئ ولارعا تذرلئشة اسةر ةتةدئ. تاماق تاثداؤ ةركئ - ايةلدةرگة قاراعاندا كذشتئ. قارنئ توق ةركةك قاراپ وتئرئپ تيئسپةيدئ، ايةلدئث مازاسئن المايدئ. وسئنئ بئلةتئن اق جاؤلئقتئلار دا ذيگة ورالعان ةركةكتئ ءبئرئنشئ كةزةكتة تاماقتاندئرؤعا تئرئسادئ. ال ةندئ اسقا قاراپ اسقازاننئث قانشالئقتئ كةثدئگئنةن بذرئن سوعان لايئقتئ ادام مئنةزئن بئلؤگة بولاتئندئعئنا عالئمدار شامالاپ ايتئپ وتئر.
تاتتئگة ءذيئر جئگئتتةر
دارئگةرلةردئث ايتؤئنشا، ءدامئ اششئ شوكولاد دةنساؤلئققا وتة پايدالئ. سوندئقتان ونداي ءونئمدئ كذندةلئكتئ جةپ تذرعاننئث پايداسئ بار ةكةن. ةگةر جئگئتتةر قذرامئندا ءسذت بار پليتكالئ شوكالاد، «سنيكةرس»، شوكولادتئ باتونچيكتئ، پئشئني، أافلي جانة باسقا دا تاتتئلةردئ سذيسئنة جةپ، ءتئپتئ ءئشئپ وتئرعان شايئنا 3-4 قاسئق قانت قوسئپ وتئرسا، وعان ماحاببات پةن ءوزارا تذسئنئستئك جةتئسپةيدئ ةكةن. ءتاتتئنئ ذناتاتئندار دوستارئنا، وتباسئنا، ارئپتةستةرئنة وتة جاقئن جذرةدئ. ازداعان كوزقاراس ذيلةسپةؤشئلئگئ، ءئرئ جانجال، ذرئس-كةرئس، جالعئزئلئكتئ كذي كةشؤ - مذنئث بارلئعئ ول ءذشئن ذساق-تذيةك ةمةس، ماثئزدئ ماسةلة بولئپ سانالادئ. ءتاتتئقذمارلار ءوزئ ءذشئن تةر توگئپ، ئشتةي قامئعؤعا بةيئم كةلةدئ. ءبئر ايتا كةتةرلئگئ، جذيكةسئ توزعان ساتتةرئ ولار شوكولادتقا قول سوزادئ.
«ةت» دةگةندة بةت بار ما؟
ةتكة اؤةستةر رةاليست، بيلئكقذمار جانة اگرةسسيأتئ كةلةدئ. قؤئرئلعان ةت ورنئنا كةشكئلئك كوكونئستةن جةثئل سالات ذسئنعاندا جئگئتتةردئث «جئندانعان» ساتتةرئن كورؤدئث ءوزئ ايةلدةرگة قورقئنئشتئ ةكةن. وسئعان قاراپ وتئرئپ-اق ةتتئث ادام ومئرئندةگئ ماثئزئنا تاثعالؤعا بولادئ. شئن مانئندة، قازاقتار ءذشئن ذيدة ةت اسئلئپ، سورپانئث ءيئسئن سةزؤدئث ءوزئ قؤانئش. قازانعا سالئنعان ةت وتباسئنا جئلئ لةپ اكةلةدئ. اشؤ باساتئن، شؤاق شاشاتئن، داستارقاننئث بةرةكةسئن كةلتئرةتئن ةتتئث قادئرئن قازاق باياعئدان بئلگةن. ةتتئث اعازاعا پايدالئ جاقتارئ ءتئپتئ كوپ. ةتتئ ةم ءذشئن قولدانؤ ءذشئن البةتتة جاس مالدئث، ياعني بذزاؤدئث، قوزئ، سةمئز ةمةس قذس، قويان ةتئ ءجيئ پايدالانئلادئ. اسئرةسة، ولاردئث باؤئرئ، بذيرةگئ، سونداي-اق جاس ةتتةن ازئرلةنگةن شذجئق تا دةنساؤلئققا وزئندئك پايدالئ اسةرئن تيگئزةدئ. ةتتئث جانة ةت تاعامدارئ نةسئمةن قذندئ؟ البةتتة وندا تولئققاندئ جانة تةز قورئتئلاتئن، جذرةككة تيمةيتئن بةلوكتار بار. عئلئمي-زةرتتةؤلةرگة جذگئنسةك، ءئرئ قارا، قوي،قويان جانة ءذي قذستارئنئث ةتئ ءبئرئنشئ، ءتئپتئ ةث جوعارئ ساناتتاعئ تاعامدار ساناتئندا. ونئث قذرامئندا بةلوك، مايلار، امينوقئشقئلدار جةتكئلئكتئ مولشةردة بولادئ. ماماندار ةتتئ قؤئرئپ ةمةس، اسئپ جةگةندئ ذسئنادئ. سةبةبئ اسقان ةت ءوزئنئث قذنارلئلئعئن، ةمدئك قاسيةتئن جوعالتپايدئ. كةز كةلگةن مال ةتئنئث قذرامئ كرةاتين، كرةاتينين، كارنةزين، مةتيلگؤانيدين، كاريپتين، ةركئن امينقئشقئلدارئ، قاراپايئم سؤ جانة تذزدا ةركئن ةريتئن بةلوكتار دا جةتكئلئكتئ. سوندئقتان ةت جةگةن ةركةكتئث رةثئ دذرئس كةلةدئ. ةث باستئسئ، قازاقتار ءذشئن جايلئ دا جايدارئ ءومئردئ قالئپتاستئراتئن ةت ةكةندئگئ داؤسئز. «ةت جةسةث تئسئثة كئرةدئ، جةمةسةث تذسئثة كئرةدئ» دةگةن ءسوز دة وسئدان قالسا كةرةك-تئ.
دةرةك پةن دايةك: قوي ةتئندة پايدالئ كومئرسؤ قوسئندئلارئ، تةمئر، فوسفور، اقؤئز مول. ةتتئ سةمئزدئكتةن ارئلؤ ءذشئن، السئزدئككة قارسئ، بوسانعان ايةلدةردئث دةنساؤلئعئن جاقسارتؤ ماقساتئندا پايدالانادئ. سويئلعان جاس مالدئث ةتئن جانة سورپاسئن ناؤقاس ادامعا، ءئش اؤرؤئنا بايلانئستئ ذزدئكسئز بةرسة، دةنساؤلئعئ جاقسارئپ، ئشتةگئ جةل قايتادئ. قوي ةتئن كذيدئرئپ، كومئرئن سئركة سؤئنا سالئپ، جئلان، شايان شاققان جةرگة تاثسا، ؤئتتئ قايتارادئ، سئزداپ اؤئرعاندئ باسادئ. ةتتئث سئلئنئپ الئنعان سذيةكتةردئ بولشةكتةپ، ذزاق قايناتئپ، سورپاسئن مةشةل بالالارعا كذنئنة ةكئ-ءذش رةت ئشكئزسة، ناتيجةسئ ءتاؤئر. قويدئث سورپاسئنا سؤ قوسئپ سذيئلتئپ، كذنئنة ةكئ رةت كوزگة تامئزسا، جانارداعئ اققا ةم. دةنةدةگئ تةمئرةتكئنئث بةتئن سپيرتپةن تازالاپ، ءوتتئ بئرنةشة كذن جاعادئ. شاشتئث اراسئ بورتئپ كةتكةندة سابئنداپ جؤئپ، سؤمةن سذيئتئلعان ءوت جؤئندئسئمةن شاشتئ جؤسا، بورتكةن جوعالادئ. مالدئث باؤئرئن قانئ از، دةنةسئ ءالسئز، كورؤ قؤاتئ تومةندةگةن اؤرؤلارعا بةرةدئ. كةشكئلئك كوزئ كورمةيتئندةرگة مالدئث 100 گرامم تازا باؤئرئنا سارئمساقتئث ةكئ-ءذش ذلةسئن قوسئپ، كذنئنة ءبئر رةتتةن ةكئ اپتا جةگئزسة، كوزدئث كورؤئ جاقساراتئن بولادئ.
ءسذت ونمدةرئنة دةگةن سذيئسپةنشئلئك
اققا جاقئن ادامدار الدةكئمدةرگة قامقورلئق جاساؤعا قذشتار كةلةدئ ةكةن. مةيئرئمدئ دة قايئرئمدئ مذنداي ةركةكتةر وتباسئنئث بةرةكةسئ. مال ءسذتئنئث قذرامئندا ادام اعزاسئنا پايدالئ كوپتةگةن دارؤمةندةر بار ةكةنئ راس. تذية، جئلقئ، سيئر، ةشكئ ءسذتئ سؤسئن عانا ةمةس، اعزاعا قاجةتتئ ماي، اقؤئز، كومئرتةگئ، مينةرالدئ تذزدار سيياقتئ دارؤمةندةرئ - ءارتذرلئ اؤرؤلارعا شيپا. قذنارلئلئعئمةن قذندئ قئمئز - تؤبةركؤلةز اؤرؤئنا تاپتئرمايتئن ةم. ونئث قذرامئنداعئ А, В1, В2, В12, Д, С دارؤمةندةرئ، اقؤئز، ماي، ناتريي، كاليي، فوسفور ادامنئث كذش-قؤاتئن جاقسارتادئ، اعزانئث السئرةؤئنة، قانازدئققا، اس قورئتؤ اؤرؤلارئنا سةپ، باسقا دا كوپتةگةن اؤرؤلارمةن اعزانئث كذرةسؤ قابئلةتئن ارتتئرادئ. 100 گرامم قئمئزدئث قذنارلئلئعئ 28،9 بولسا، ءشذباتتئث قذنارلئلئعئ - 99. ءشذبات - اسقازان جاراسئ، باؤئر، قانت ديابةتئ، بارلئعئ 70 شاقتئ اؤرؤعا ةم. ونئث قذرامئندا ادام اعزاسئنا قاجةتتئ А, В1, В2, С دارؤمةندةرئ جانة مينةرالدئ تذزدار بار. قئمئز بةن ءشذبات سياقتئ ةشكئ ءسذتئنئث دة سئرقاتتئث تةز ساؤئعؤئنا، اعزا يممؤنيتةتئنئث ارتؤئنا پايداسئ مول. ا، أ2 دارؤمةندةرئ، سونداي-اق ماي، كومئرسؤتةك، اقؤئز، تةمئر، كاليي سياقتئ پايدالئ قاسيةتتةرئ اسقازان-ئشةك، اس قورئتؤ جولدارئ، دةمئكپة، راحيت، باس اؤرؤلارئنا شيپا بولارلئق قاسيةتكة ية. ةشكئ ءسذتئ - جوعارئ ازئقتئق جانة بيولوگيالئق قذندئلئعئ بار ةرةكشة تاعام ونئمئنة جاتادئ. ءوزئنئث فيزيكالئق-حيميالئق قاسيةتتةرئ مةن دامئنة ساي ةشكئ ءسذتئنئث سيئر نةمةسة باسقا دا اؤئلشارؤاشئلئق جانؤارلارئنئث سذتئمةن سالئستئرعاندا ءتيئمدئ ايئرماشئلئقتارئ مول.
جاثعاق جةگةن ذتئلمايدئ
جاثعاق - پايدالئ جةمئستةردئث ءبئرئ. ونئث ةمدئك قاسيةتئ تؤرالئ ذزاق اثگئمةلةؤگة بولادئ. قاي جاعئنان العاندا دا جاثعاق جةگةن جئگئتتةردئث دةنساؤلئعئ مئقتئ، كذش-قؤاتئن ذزاق ساقتاي الادئ. ال ونئث مئنةزگة قاتئستئلئعئ تؤرالئ ايتساق، جاثعاققا اؤةستةر ذدايئ ءوز ورتاسئندا ءبئرئنشئ بولؤعا قذشتار جانة ءبارئن جةثگئسئ كةلئپ تذرادئ ةكةن. اششئ اس وسئ زامانعئ اششئ-تذششئ جةؤگة اؤةس جئگئتةر كةز كةلگةن شارؤانئ تةز جاساپ تاستاعاندئ ذناتاتئن كورئنةدئ. الايدا ول جذمئستا تةز شارشايتئنداردئث قاتارئندا ةكةن.
جةثسئك استئث جذگئ اؤئر
شةتةلدةردةن كةلةتئن تاثسئق اسقا ءذيئرسةكتةر شئم-شئتئرئق وقيعالارعا اؤةس، كوثئلشةك، سئناق پةن سئرلاسؤدئ ذناتاتئندار توبئنا جاتادئ ةكةن.
اششئ تاعام اشؤ شاقئرا ما؟
اششئ تاعامداردئ، اسئرةسة، ءتئل كذيدئرةتئن سوؤستار مةن قوسپالاردئ ذناتاتئندار توسئن وقيعالار ئزدةؤگة اؤةس كةلةدئ ةكةن. باسئنا تذسكةن جاعدايعا قاراي بةيئمدةلؤگة قذشتار ولار دةر كةزئندة جئبةرگةن كةمشئلئكتةرئنة وكئنئپ وتئرادئ. اسقازانعا جاعئمدئ اس قئرئققابات پةن افريكالئق وسئمدئكتةرگة قذشتار كئسئلةر ءار قادامئن اثداپ باسادئ. مذمكئن، بذل جامان قاسيةت تة بولار. دةگةنمةن مذنئث ءوزئ كوپ قاتةلةسؤدةن ساقتاندئرادئ ةكةن. ءتيئمدئ كةلئسئمشارتتار، كةزدةيسوق جاعداي عانا ولاردئث ءومئرئن تذبةگةيلئ وزگةرتةدئ.
جةمئس جةگةن ذتئلمايدئ
ءسابئز بةن الما جةگةن ادامدار پسيحيكالئق جاعئنان تذراقتئ كةلةدئ، كةلئسسوزدةن باس تارتپايدئ، كةز كةلگةن ماسةلةنئ شةشؤگة بةيئم. مئنة، قئسقاشا ايتارئمئز وسئ. بالكئم، بذل پئكئرمةن بئرةؤ كةلئسةر، بئرةؤ كةلئسپةس.قالاي دةسةك تة، تاماقتئ تالعاپ ءئشئپ، ءوز ورتاثدا سئيلئ بولئپ جذرگةنگة نة جةتسئن!
ازئرلةگةن جولداسبةك دؤاناباي
دةرةككوزئ:«ايقئن» گازةتئ