بويداقتار

   استانا. 3- اقپان. قازاقپارات - ءيا، سول باياعئ بالةنئث ءبارئن ءبذلدئرئپ، تذك بئلمةگةندةي بولا قالاتئن بويداقتاردئ ايتامئن دا.

بويداقتار

ءوز باسئم تذستةن كةيئن اتئ مةن زاتئن ذمئتاتئن بويداقتار قاؤئمئن مئناداي توپتارعا ءبولئپ قاراستئرامئن - بالا بويداق، شالا بويداق، جئن بويداق، شئن بويداق، كةربةز بويداق، سذر بويداق، سذرلةنگةن بويداق، ذرلةنگةن بويداق، ئرئگةن بويداق، شئرئگةن بويداق جانة ذيئنةن قئرئق قادام شئققان بويداق. بالا بويداققا 13-15- جاس ارالئعئنداعئ بوزبالالار كئرةدئ. ولاردئث ايناعا قاراپ، شاشئن تاراپ جذرگةن كةزئ. 15-17- جاس ارالئعئ - شالا بويداق. بذل كةزدة بالا بويداقتئث شالا ءبذلئنئپ جذرگةن شاعئ. ال 17-20 جاس ارالئعئندا بذل جئن بويداققا اينالادئ. بالانئث ةر جةتئپ، بايلاپ قويساث دا قولدئ-اياققا تذرمايتئن، اششئنئث دا تذششئنئث دا ءدامئن تاتقئسئ كةلئپ، الئپ-ذشئپ تذرعان تذسئ. 21-25-تئث اراسئ شئن بويداق. تةنتةكتئگئ باسئلئپ، جذمئسقا شئنداپ كئرئسئپ، ذيلةنؤگة ارةكةت ذستئندةگئ كةزةث.

كةربةز بويداق 25-28 جاس ارالئعئنئث ةنشئسئنة تيةسئلئ. بذل جاستاعئلارعا بئرةؤدئث كوزئ ذنامايدئ، بئرةؤدئث ءسوزئ ذنامايدئ، ةندئ ءبئرئنئث ءوزئ ذنامايدئ. ءبئراق، وزدةرئ ايناعا قارامايدئ. 28-31 جاس ارالئعئنداعئ قاؤئمعا سذر بويداق دةگةن اتاؤ بةرؤگة تؤرا كةلةدئ. كةشةگئ كةربةز بويداق مذنئث قاسئندا ادئرةم قالسئن. اياعئن ساق باسئپ، وثايلئقپةن قذرئققا ئلئكپةيتئن شاق. بذلار ءبئرشاما جاعدايئن تذزةپ، سالت باستئ ومئرگة دة بةيئمدةلئپ قالادئ. 32-34 جاستا سذر بويداعئث سذرلةنةدئ. ارينة، قئستئث كذنئ سذرلةنگةن ةتتةي، جئگئتتئكتئث ناعئز كةمةلئنة جةتةدئ. بويداقتار 35 جاسئندا قاثباق شالداي ذرلةنة باستايدئ. 37 جاسقا تولعاندا ءئرئپ، 40 جاستا شئرئگةن بويداق اتانئپ، بويداقتئقتئث شئنار شئثئنا شئعادئ. ايتسة دة، وسئلاردئث ئشئندةگئ ةث قاؤئپتئسئ ذيئنةن قئرئق قادام شئققان بويداق. نةگة دةيسئز بة؟ ونئث سةبةبئن ءئشئثئز سةزئپ وتئرعان بولار. ذيدةن قئرئق قادام ذزاپ شئعا قالسا، جاسارئپ بويداق بولعئسئ كةلةتئن ساؤساعئ «كئسةندةؤلئ» كوكةلةر مذنئ جاقسئ تذسئنسة كةرةك.

بويداقتاردئث كوپشئلئگئ «ورالئثنئث بارئندا وينا دا كذل» دةپ جاستئقتئث ماستئعئنا مالئنئپ، ءتذرلئ تةرئس قئلئقتارعا بوي الدئرئپ، ارتئنان اه ذرئپ جاتاتئنئ وتئرئك ةمةس. كةيبئرئ اتاق، ءمانساپ، دذنية دةپ شاپقئلاپ ءجذرئپ، بويداقتئقتئث شئثئنان تذسة الماي جذرگةنئ. دةگةنمةن، جاستايئنان بويئن لاس ارةكةتتةردةن اؤلاق ذستاپ، جاراتقاننئث جارلئعئمةن جذماققا جايعاساتئنئ جايئندا جاعئمدئ حابارلاردئث ءبارئن ءتذسئنئپ، بار كذش-قؤاتئن ءبئلئم الؤعا، ةثبةك ةتؤگة جذمساپ جذرگةندةر دة جةتةرلئك. مذنئث سةبةبئ، تال بةسئكتةن باستالاتئن تاربية مةن اركئمنئث ارالاساتئن ورتاسئنا بايلانئستئ.

پايعامبارئمئز (س.ا.س) جاستارعا: «ءاي، جاستار توبئ! سةندةردةن كئمنئث وتباسئن اسئراؤعا شاماسئ جةتسة، وندا ذيلةنسئن. ويتكةنئ ذيلةنؤ - كوزدئ ارامنان ساقتاؤدئث، مذشةنئ پاك ذستاؤدئث ةث ءتيئمدئ جولئ. ال ةگةر كئمدة-كئمنئث ذيلةنؤگة شاماسئ جةتپةسة، ورازا ذستاسئن. ويتكةنئ ورازا وعان (جامان ويعا بةرئلؤدةن) قالقان بولادئ»، - دةپ وسيةت ةتكةن.

دةمةك، ءدئنئمئز ماتةريالدئق جاعدايئ تذزةلگةن، ءناپسئسئن تةجةي المايتئن ادامعا ذيلةنؤدئ مئندةت دةپ سانايدئ. ال ةندئ ءناپسئسئن تةجةي المايتئن، الايدا وتباسئن اسئراي الاتئن جاعدايئ جوق بويداققا - ءوز-ءوزئن كذنادان ساقتاؤ ءذشئن ورازا ذستاپ، ءناپسئسئن تئزگئندةؤدئ ذسئنادئ. دةگةنمةن ءناپسئنئ قاناعاتتاندئرؤدئ عانا ةمةس، وتباسئن قذرعان سوث ءارئ قاراي وتباسئن ادال تابئسپةن اسئراؤ ماسةلةسئنة دة ءمان بةرؤگة ءتيئسپئز. كةيدة جاستار: «ءبئر-ءبئرئمئزدئ سئناپ، جاقئن تانئسؤئمئزعا جاقسئ» دةپ ازاماتتئق نةكةنئ تاثدايدئ. سوندا جاقئن تانئسؤ، ءبئرئن-ءبئرئ سئناؤ توسةك قاتئناسئ ارقئلئ جذزةگة اسؤئ قاجةت پة؟!

جؤئردا «حابار» تةلةارناسئنئث «سونئمةن سولاي دةيئك» باعدارلاماسئ «تانئمال بويداقتار» تاقئرئبئن كوتةردئ. بويداق بولماساق تا بارئپ قاتئستئق. ستؤدياعا ةلگة تانئمال ءبئراز بويداقتار جيئلدئ. ءالئ كذنگة دةيئن سالت باستئ جذرگةندةر مذنئث سةبةبئنة سول باياعئ جاتتاندئ جاؤابئن بةرئپ قذتئلدئ. ءبئرئ ءوزئن تذسئنةتئن جذبئن ءالئ جولئقتئرا الماي جذرسة، ءبئرئ جاعدايئمدئ تذزةپ الايئن دةگةن ءؤاجئن ايتتئ. ةندئ ءبئرئ - «ةلئمئزدة «دةنئ ساؤ» قئز قالمادئ» دةپ سذراقتان جالتاردئ. بذعان دةيئن ءدال وسئ باعدارلامادا ءبئر بويجةتكةن: «قازاقستاندا دةنئ دذرئس جئگئت جوق، بارلئعئ شةتئنةن اراققا سالئنعان، جذمئسسئز، اكة-شةشةسئنة ماسئل بولعاندار» دةپ، وث جاقتا وتئرؤ سةبةبئن جئگةرسئز جئگئتتةردةن كورگةن-دئ. قاراپ وتئرساق، ادام ءوز ايئبئن جاسئرؤ ءذشئن باسقانئ كئنالاپ قذتئلعاندئ جةثئل سانايتئن سةكئلدئ. وسئ ؤاقئتقا دةيئن جاقسئ قئز بةن جاقسئ جئگئت تاپپاي جذرگةندةردئث وزدةرئنئث «جاقسئ» ةكةندئكتةرئنة كذمان بار. دةگةنمةن ءبئز ءوز ئشئمئزدةن ءئرئپ، ايتئسئپ جذرگةندة قازاقتئث قاراكوزدةرئ وزگةنئث جةتةگئندة كةتئپ جاتقان جوق پا؟!

بئلتئر جولئم ءتذسئپ، تذركياعا باردئم. ذشاقتا اعئلشئنعا تذرمئسقا شئققان قازاق قئزئمةن قاتار وتئردئم. 7-8 جاسار قئزدارئ بار ةكةن. كذيةؤبالا مةن جيةن اعئلشئنشا سايراپ تذر. ةكةؤئ دة ءبئر اؤئز قازاقشا بئلمةگةندئكتةن ءبئزدئث قئزئمئز دا سول تئلدة تئلدةسؤدة. قذدايدئث قذدئرةتئ، قايتار جولدا دا ءدال وسئنداي وقيعا قايتالانباسئ بار ما؟! بذل جولعئ قئزئمئز تذرئكتئث كةلئنئ. جيةن تذرئكشة شذلدئرلةيدئ. قئزئمئز دا تذرئكشة، ورئسشا ارالاستئرئپ سويلةپ وتئر. كوز الدئمداعئ كورئنئستةردةن كةيئن، قاراكوزدةرئمئزدئ باقئتتئ ةتةتئن قازاقتا جئگئت قالماعان با، الدة كورئنگةننئث ةتةگئنةن ذستاپ كةتة بةرةتئن قئزدارئمئز نامئستان جذرداي بولئپ بارا ما؟ - دةگةن ويعا قالدئم.

ارينة، يسلام دئنئندة ءبئر ذلت تةك ءوز ذلتئمةن عانا وتاؤ قذرسئن دةگةن قاعيدا جوق. الايدا، سالت-ءداستذرئ مةن سانا-تذيسئگئ ءار الؤان ذلت وكئلدةرئ ءبئر شاثئراق استئندا ءبئر-ءبئرئن ءتذسئنئسئپ كةتؤئ دة اسا قيئن ماسةلة. سونداي-اق مذسئلمانشئلئقتا وتباسئن ةركةك باسقاراتئنئن ةسكةرسةك، كذيةؤ جئگئتتئث ئقپالئنداعئ قئزئمئز سول ةلدئث سالت-ءداستذرئن ذستانئپ، ءوزئنئث ءتئلئ مةن تانئمئن جوعالتادئ. «جاقسئنئ جاتقا بةرمةيدئ» دةپ اتام قازاق بةكةر ايتپاسا كةرةك. ماسةلةن، قئتاي جةرئنة يسلام ءدئنئن ناسيحاتتاپ كةلگةن ارابتار قئتاي قئزدارئنا ذيلةنئپ، ناتيجةسئندة دذنگةن حالقئ دذنيةگة كةلدئ دةگةن دةرةكتةر بار. كةزئندة يمانئ الئنباس قامالداي بةرئك بولعان مذسئلمان مةملةكةتتةرئنة ءتئسئ باتپاعان جاؤلارئ ولاردئث قئزدارئن ازعئرؤ ارقئلئ ماقساتتارئنا جةتكةن.

كةيبئر دةموگرافتار قاراقان باسئن عانا ويلايتئن بويداقتارعا ستاليندئك كةزةثدةگئ بويداق سالئعئن سالؤ كةرةك دةگةن ماسةلةنئ كوتةرئپ ءجذر. ءاي، قايدام، سانانئ تذرمئس بيلةگةن زاماندا ءبيتئن سئعئپ كذنةلتئپ جذرگةن بويداقتارعا بذل جاعا قويار ما ةكةن؟!

قالاي دةسةك تة، جاستئق شاق اللانئث بةرگةن ذلكةن سئيئ. بويئثنان قؤات، بةتئثنةن اجارئث تايماعان جاستئقتئث كذشئن قايئرلئ ئستةرگة جذمساپ، پةندةلئككة بارماساق ةتتئ.

تولةبي وسپان

دةرةككوزئ:«نذر استانا» گازةتئ