امانگةلدئ ايتالئ: ؤاقئت وتكةن سايئن، ءبئز الةمدةگئ قازاقتئ جوعالتا بةرةمئز
جاسئراتئنئ جوق، جاسئ ذلعايعان ادامدار تاريحي وتانئنداعئ جانة شةتةلدةگئ زةينةتاقئنئ سالئستئرادئ. مئسالئ، قئتايدا تذراتئن قازاقتاردئث زةينةتاقئسئ قازاقستانداعئدان ةكئ ةسةگة كوپ. سوندئقتان، كةيبئرةؤلةرئ قازاقستاندا تذرئپ، قئتايداعئ زةينةتاقئسئن الئپ كةلئپ جاتادئ. مئنة، سانانئ تذرمئس بيلةيدئ دةگةن وسئ. تاؤةلسئزدئگئمئزدئث 20 جئلئندا 1 ميلليونعا جؤئق قانداسئمئز ةلگة قونئس اؤداردئ دةسةك تة، قازاقستانداعئ الةؤمةتتئك جاعداي (اسئرةسة، جةرگئلئكتئ قازاقتئث تذرمئس، ءبئلئم، دةنساؤلئق، جذمئسپةن قامتاماسئز ةتئلؤ دةثگةيئ) جاقسارماي، شةتتةگئ قازاق ذدةرة كوشپةيدئ. سودان سوث، كاسئپكةرلئك احؤال جاقسارماي، جةمقورلئق پةن بيؤروكراتتئق پسيحولوگيا جويئلماي تاعئ كةلة المايدئ. شئندئعئن ايتساق، بةلگئلئ ءبئر جاعدايدا ةلئمئزگة دةگةن سةنئمسئزدئك، ذرةي بار. كوشئ-قوننئث سايابئرسؤئنئث ءبئرئنشئ توسقاؤئل - وسئ.
ةكئنشئ توسقاؤئل - ةلدةگئ قازاقتاردئث ءبئرازئ باسپاناسئز، جذمئسسئز جذرگةندة، شةتةلدةن قازاق نةگة اكةلةدئ، دةگةن رةنئش بار. بذل قازاق ذلتئ ءالئ دة بولسا: «وسئ ةلدئث يةسئ - ءبئز»، «قازاق ءتئلئنئث يةسئ - ءبئز»، «قازاق مادةنيةتئنئث مذراگةرئمئز»، «قازاقتئث تاريحئ - ءبئزدئث تاريحئمئز» دةپ ايتاتئنداي جوعارئ دةثگةيدةگئ ذلتتئق ساناعا كوتةرئلمةي تذرعانئ.
سوندئقتان، شةتتةن كةلگةن قانداستارئمئزدئ ءالئ دة بولسا، ذلتتئق تذرعئدان جاتسئنؤ بار. ولارعا كادئمگئ ءبئر ةنشئسئ بولئنبةگةن باؤئرئ رةتئندة قولعابئس بةرةيئك دةمةيدئ. بارلئعئ بئردةي بولماعانئمةن، سول كوشئپ كةلئپ جاتقان قازاقتاردئث بئرةؤئنة وزبةك، بئرةؤئنة قالپاق، بئرةؤئنة قئتاي، بئرةؤئنة موثعول ت.س. ات قويئپ جاتؤ - ءبئزدئث قازاق رةتئندة دة، ازامات رةتئندة دة ءالئ دةثگةيئمئزدئث تومةندئگئندة. وسئ ءبئر فاكتور ءارئ شوشئتادئ، ءارئ ويلاندئرادئ.
وسئلايشا ءبئز الةمدئك دةثگةيدةگئ قازاق ذلتئ بولؤ تذگئلئ، كوشئپ كةلئپ جاتقان ميلليونعا جؤئق قازاقتئث ءوزئن «مئناؤ موثعوليادان كةلگةن قازاق»، «اناؤ قئتايدان كةلگةن قازاق»، «ال مئناؤ وزبةكستاننئث قازاعئ» دةپ جئككة ءبولئپ جاتئرمئز. رؤلئق جئكشئلدئك دةگةن ءوز الدئنا. شةتتةگئ قازاقتئث وتانئنا ورالؤئنا ءبئر ذلكةن پسيحولوگيالئق توسقاؤئل بولئپ تذرعانئ - وسئ.
ءذشئنشئ توسقاؤئل - ءبئزدئث «كوشئ-قون تؤرالئ» زاثئمئز ذلكةن ايتئس-تارتئستئث ناتيجةسئندة شةتةلدةن كةلگةن قازاقتارعا ورئس ءتئلئن ءبئلؤدئ مئندةتتةدئ. ونئث سةبةبئ، مةملةكةتتئك قئزمةتتة جذرگةن قازاقتاردئث قازاق ءتئلئن بئلمةؤئنةن. سوندئقتان: «قازاقستانعا كةلدئث بة، مةن سةنئمةن ورئسشا سويلةسةمئن! سةن ورئس ءتئلئن ذيرةن! مةن قازاق ءتئلئن بئلمةيمئن!» - دةيدئ ولار. بذل شئن مانئسئندة - زورلئق. اقمولا وبلئسئندا تذراتئن ذلكةن قازاق اقساقالئ بئرةر جئل بذرئن پارلامةنتكة حات جازدئ. «مةن بالا-شاعاممةن موثعوليادان كوشئپ كةلدئم. ءبئراق، تاريحي وتانئما ورئس ءتئلئن ذيرةنؤگة كةلگةن جوقپئن. قئزمةتتةگئ بالالارئما ورئس ءتئلئن تاثئپ جاتئر. انا جاقتا موثعول ءتئلئن تاثدئ، مئنا جاقتا ورئس ءتئلئن ذيرةن دةپ زورلاؤدا. مةن ةندئ قايدا بارامئن؟ ذرپاعئمدئ الئپ، ءذشئنشئ ءبئر ةلگة كوشكئم كةلئپ وتئر»، - دةپتئ اقساقال ءوز حاتئندا. «بيتكة وكپةلةپ، تونئثدئ وتقا جاقپا» دةگةن. ةلگة كةلگةن ةكةنسئز، وسئنداي جاعدايمةن ةسةپتةسپةسة بولمايدئ»، - دةپ مةن جاؤاپ حات جولدادئم.
مئنا ءبئر دةرةكتئ ايتايئن. 2002 - جئلئ رةسةيدة حالئق ساناعئ ءوتتئ. سول ساناقتا قازاقتاردئث سانئ 800 مئثنئث شاماسئندا بولدئ. سوندا رةسةيلئك عالئمدار: «800 مئث تةك سان جاعئنان، ساپا جاعئنان بذل ورئستانعان قاؤئم»، - دةگةندئ ايتتئ. رةسةيدةگئ قازاقتار سول ورتاعا ءسئثئپ بارا جاتقان دياسپورا. ولاردئ نةگئزئنةن ورئستار دةپ، ال كةيبئرةؤلةر «قارا ورئستار» دةپ اتايدئ. سوندئقتان، ولار كوشپةيدئ. جازؤشئ سماعذل ةلؤبايةأ ايتقانداي، ؤاقئت وتكةن سايئن، ءبئز الةمدةگئ قازاقتئ جوعالتا بةرةمئز. ول - شئندئق. بذل شئندئق - بذگئنگئ جاهاندانؤ زامانئنئث ذلكةن ءبئر زاثدئلئعئ. ول جذتئپ الا بةرةدئ، سئثئرة بةرةدئ. وعان بذگئنگئ كذنگئ حالئقتئث الئس-بةرئسئ، بارئس-كةلئسئ، تذرلئشة مادةني قذندئلئقتاردئ بويئنا ءسئثئرؤئ يتةرمةلةي تذسؤدة.
دةرةكوزئ:«نامئس» سايتئ