سايلاؤ كةزئندةگئ احؤال قانداي بولماق؟
دةگةنمةن ةلدئث تذرمئس جاعدايئ كذرت ناشارلاعان جاعدايدا كوپشئلئك(%69،4) قوسئمشا كذنكورئس كوزدةرئن ئزدةپ، جاعدايعا بةيئمدةلؤگة دايار. بذل تؤرالئ كةشة قازاقستان پرةزيدةنتئ جانئنداعئ ق س ز ي ذيئمداستئرعان «ةلدةگئ الةؤمةتتئك-ساياسي احؤال كونتةكسئندةگئ قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث پرةزيدةنت سايلاؤئ» اتتئ دوثگةلةك ذستةل بارئسئندا ايتئلدئ. سونئمةن، سايلاؤ الدئندا قازاقستاندئقتاردئ ازئق-تذلئك باعاسئنان وزگة كوممؤنالدئق قئزمةت تذرلةرئ باعالارئنئث ارتؤئ (%53،8)، جذمئسسئزدئق (%29،2)، تذرعئن ءذي ماسةلةسئ (%29،2)، دةنساؤلئق ساقتاؤ سالاسئنئث تومةن دةثگةيئ (%28،1) ويلاندئرادئ. وسئنداي الةؤمةتتئك زةرتتةؤ ناتيجةسئن كوپشئلئك نازارئنا ذسئنعان قازاقستاننئث الةؤمةتتئك-ةكونوميكالئق اقپارات جانة بولجاؤ ينستيتؤتئنئث جةتةكشئسئ ايمان جذسئپوأا ازئق-تذلئك باعاسئنئث قئمباتتاؤئ تذرعئنداردئ وتكةن جئلمةن سالئستئرعاندا كوبئرةك (% 9،4 + ) الاثداتا تذسكةندئگئن باياندادئ. ال ماسةلةن، سئبايلاسقان جةمقورلئق تاقئرئبئ ساؤالناماعا قاتئسؤشئلار ءذشئن 2010 - جئلعا قاراعاندا وتكئر تذرعان(% 8،4 -) جوق. الةؤمةتتئك زةرتتةؤلةر ناتيجةلةرئنة سذيةنسةك، ةلدئث كوپشئلئگئ قيئندئققا شئداپ كةتؤگة ءازئر بولعانئمةن، 2009 -جئلمةن سالئستئرعاندا قوعامداعئ نارازئ كوثئل كذي دةثگةيئ دة ءبئرشاما وسكةن. ايتالئق، رةسپوندةنتتةردئث 10،6 پايئزئ قانداي دا ءبئر فورمادا نارازئلئق بئلدئرؤگة ءازئر. ولاردئث 2،4 پايئزئ زاثسئز شةرؤلةر، نارازئلئق اكسيالارئنا قاتئسؤدان باس تارتپاسا، 4،5 پايئزئ تةك زاثسئز نارازئلئق جيئندارئنا بارؤعا قذلئقتئ. ال 3،7 پايئز ساؤالناماعا قاتئسؤشئلار ب ا ق پايدالانؤ ارقئلئ وزدةرئنئث كذيزةلئستةرئن ءبئلدئرؤدئ ءجون سانايدئ.
ق س ز ي اعا عئلئمي قئزمةتكةرئ يرينا چةرنئح ذسئنعان الةؤمةتتئك زةرتتةؤلةر ناتيجةسئ بويئنشا تذرعئنداردئث 58،2 پايئزئ جاقئن ؤاقئتتا ةلدة نارازئلئقتئث بولؤئن جوققا شئعارادئ. مذنداي پئكئر بذكئل رةسپؤبليكا بويئنشا بايقالعان. ءاربئر ءبئر ءذشئنشئ ادام(%37،7) قانداي جاعداي بولسا دا جاپپاي نارازئلئق اكسيالارئنا قاتئسپايدئ. ءبئراق ونئث ايتؤئنشا، نارازئلئققا قاتئسؤ الةؤةتئ ايتارلئقتاي ذلكةن (%44،6). مذنداي توپتاعئلار قانداي نارازئلئق فورمالارئن تاثداپ الؤئ مذمكئن؟ «كوپشئلئگئ - قذقئقتئق الاثداعئ، ةلدةگئ دةموكراتيا دامؤئنا ذلةس قوساتئن نارازئلئقتار» دةيدئ ساراپشئ. ول «نارازئلئقتئث قاتاث فورمالارئنا»(%14) دا نازار اؤدارتا وتئرئپ، «قارؤ الئپ، بارريكاداعا شئعامئن دةؤشئلةر - %3،9» ةكةنئنة نذسقادئ. سونئمةن بئرگة، چةرنئح زةرتتةؤ قالا تذرعئندارئ اراسئندا جذرگئزئلگةندئگئن ةسكة سالدئ. «قالا تذرعئندارئ قوعامداعئ جاعدايعا كوبئرةك سئن كوزبةن قارايدئ. سوندئقتان ءبئز الةؤمةتتئك زةرتتةؤگة اؤئل تذرعئندارئن جذمئلدئرساق، وندا بذل كورسةتكئش جاعئمدئراق بولئپ شئعادئ» دةپ ةسةپتةيدئ زةرتتةؤشئ. قازاقستاندئقتاردئث 13،2 پايئزئ باسقارؤ مةكةمةلةرئنة (%10،1؛ %7،2+)، ساياسي پارتيالارعا (%3،1؛ %1،9+) بارؤ ارقئلئ ساياسي ذستانئمدارئن بةلسةندئرةك بئلدئرمةك. «مذنداي وزگةرئستةر الةؤمةتتئك وپتيميزم ارتا تذسكةنئن ةسةپكة العاندا قاراما-قايشئلئقتئ بولئپ كورئنةدئ. تذرعئنداردئث نارازئلئققا بةيئمدئلئگئ ارتؤئنئث ءبئر سةبةبئ - قازاقستاندئقتار تةرئس قابئلداعان (%75،6، 2010، ماؤسئم) قئرعئزستانداعئ جاعدايمةن بايلانئستئ بولؤئ مذمكئن. تذرعئنداردئث باسئم بولئگئ نارازئلئقتئث زاثدئ، رذقسات ةتئلگةن فورمالارئن پايدالانؤدئ ءجون كورؤمةن قاتار، ةلدئث ساياسي ومئرئنة كةثئرةك ارالاسؤ ارقئلئ ءوز ذستانئمدارئن بئلدئرؤگة قذلئقتئ» دةيدئ ءجذسئپوأا. ونئث سوزئنة قاراعاندا، الةؤمةتتئك زةرتتةؤلةر ناتيجةلةرئ ةلدةگئ تذراقتئ الةؤمةتتئك-ساياسي جاعدايدئ كورسةتكةن. «وعان ةلدئث باسئم بولئگئ مذددةلئ». دةگةنمةن زةرتتةؤشئنئث پئكئرئنشة، قازاقستان قوعامئنئث بارلئق سالاسئن شارپئعان ةكونوميكالئق داعدارئس الةؤمةتتئك نارازئلئق دةثگةيئن ءبئرشاما ءوسئردئ. بيلئك ينستيتؤتتارئ مةن ازاماتتئق قوعام رةيتينگتةرئنة كةلسةك، «تذرعئنداردئث باسئم بولئگئ پرةزيدةنت ذستاعان باعئتتئ قولدايتئندئقتارئن بئلدئرگةن». بذل - الداعئ پرةزيدةنت سايلاؤئ ناتيجةلةرئنة ءسوزسئز اسةر ةتةدئ دةيدئ زةرتتةؤشئ.
نذرجان جةثئس
دةرةككوز: «ايقئن» گازةتئ