قازاق ذلتتئق اقپارات اگةنتتئگئنئث توتة جازؤ سايتئ «قازاق رؤحانياتئ» دةپ اتالاتئن ادةبي، مادةني جانة ةلتانؤ پورتالئمةن تولئقتئ

استانا. 29- جةلتوقسان. قازاقپارات / باقئتجول كاكةش/ - بذگئنگئ كذنئ قازاقي ذلتتئق سانانئث قالپئن بذزباي، ارناسئنان اؤناتپاي ساقتاپ تذرؤ دا ذلتتئق قذندئلئقتارئمئزدئث ورنئ ةرةكشة. ول ارينة، ذلتتئق ادةبيةت، مادةنيةت، تاريح، سالت-ءداستذر سياقتئ حالئققا رؤحاني ازئق بولاتئن دذنيةلةر. مئنة، وسئلار ذرپاق ساناسئنا ءجيئ قايتالانئپ دارپتةلئپ وتئرعاندا عانا ذلت ءوز بولمئسئنان جاثئلماي، ةلدئك تذعئرئث بةكي تذسةتئنئ بةلگئلئ. ال ول ءذشئن حالئققا اقپاراتتئق الةؤةت اؤقئمدئ قئزمةت جاساؤئ ءتيئس.
None
None

كةشةگئ قازاقتئث ذلئ دالاسئندا ءومئر سذرگةن ءبئر ذرانمةن، ءبئر توبةنئث باسئندا قول توثكةرگةن،ءسذيتئپ ورتاق جةرئن، قاسيةتتئ وتانئن سئرتقئ جاؤدان بئرگة قورعاعان قارعا تامئرلئ قازاقتئث بذگئنگئ كذنئ الةمنئث ءار تذكپئرئندة بولئنة-جارئلا ءومئر ءسذرئپ جاتقانئ بارشامئزعا ءمالئم. تةك وتكةن عاسئردئث 90- جئلدارئنئث باسئندا عانا قازاق حالقئ سورلانا ءجذرئپ، كةكتةنة ءجذرئپ ءتذپ مةكةندة ةلدئك شاثئراقتئ قايتا كوتةرؤدئث مذمكئندئگئن الدئ. مئنة سودان باستاپ جةر بةتئندةگئ قازاق اتاؤلئنئث بارئ مةن جوعئن تذگةندةپ، امانئ مةن ساؤلئعئن سذراپ وتئراتئن قازاقستان اتتئ مةملةكةت بارلئققا كةلدئ.

قازاقتار سول ءتذرلئ مةملةكةتتةردة ءومئر ءسذرئپ جاتسا دا، اللاعا مئثدا ءبئر شذكئر قازئرگة دةيئن رؤحئن السئرةتپةي، ءدئنئ ءبئر، ءتئلئ ورتاق، ذستاناتئن ءداستذر مادةنيةتئن ذقساس ةتئپ ساقتاپ وتئرعانئ قؤانتادئ. ال وسئ تذتاستئق، تامئرلاستئقتئ الداعئ ؤاقئتتا جاپئرا دذرمةككة توعئتقان جاهاندانؤ وزئمةن بئرگة جذتئپ كةتپةيمة دةگةن قاؤئپ-قاتةرئ باسئم سذراق تؤئندايدئ. مذندايدا قئسئم ارتئعئمةن تذسةتئن شةتتةگئ اعايئنعا بةرةر جالعئز-اق كةثةس قازانئمئزدئ بولةك كوتةرئپ اس ئشسةكتة رؤحاني كةثستئگئمئزدئث تامئرئن ذزبةي، توعئستئرئپ، جالعاستئرئپ وتئرؤئمئز كةرةك دةر ةدئك.

ءبئر ذلتتئث ورتاق ذلتتئق مادةنيةتئن ودان سايئن دامئتئپ، تذلعالاندئرؤدا مذمكئندئگئ بولعان سول حالئقتئث ءاربئر ازاماتئنئث ذلةسئ بولاتئنئ انئق. ياعني، ذلتتث ءبئر تذتاس تاريحئن، مادةنيةتئنئث ءاربئر جةمئستئ جاثالئعئن تةك قازاقستاندا عانا تذراتئن قازاقتاردان ئزدةؤ اعاتتئق. (قازقستاندا وقئتئلاتئن قازاق تاريحئندا شةتتةگئ قازاقتاردئث تاعدئر كةشئرمةسئ ةنگئزئلمةگةنئ وكئنئشتئ.) ماسةلةن قئتايداعئ قازاقتاردئث بذل جاعئنداعئ ذلةسئ اؤز تولتئرئپ ايتارلئق دةؤگة بولادئ. باسقاسئن ايتپاعاندا قازگئ كةزدة سونداعئ قازاق جذرتئ ءذشئن جذمئس جاساپ تذرعان ءتذرلئ اقپاراتتئق، تانئمدئق باسئلئمدار مةن تةلة-راديونئث بةلسةندئ قئزئمةتئن باعالاؤدئث ءوزئ نةگة تذرماق.

مةن بذلاردئ سئزدةرگة جةتكئزةر حوش حابارئمنئث ءسوز باسئنداعئ تذزدئعئ رةتئندة ايتئپ وتئرمئن. ال نةگئزگئ ايتپاق ويعا تئزگئن تارتار بولساق، وسئدان جئل بذرئن مةملةكةتتئك قازاق ذلتتئق اقپارات اگةنتتئگئنئث ءوز جانئنان توتة جازؤ (قئتاي، يران ةلدةرئندة تذراتئن قازاقتارعا باعئتتالعان) سايتئن اشقانئن بئلةسئزدةر. سول ارقئلئ ةلدةگئ ةلةث ةتكئزةر ءتذرلئ جاثالئقتاردئ سةنئمدئ اقپارات كوزئنةن جئلدام حاباردار بولئپ وتئرؤدئث مذمكئندئگئ تؤعان ةدئ. ةندئ مئنة سوعان جالعاس تاعئ ءبئر يگئ باستاما مةرةيئ ذستةم، مةيماناسئ تاسعان قازاققا سئي بولئپ تارتئلماق. ول ئرگةلئ قارا شاثئراقتئث ئرگةسئنةن بوي كوتةرگةن جاثا وتاؤ «قازاق رؤحانياتئ» دةپ اتالاتئن ادةبئي، مادةني جانة ةلتانؤ پورتالئنئث اشئلؤئ بولدئ ( توتة جازؤ سايئتئنئث بةتئنة ورئنالاسقان http://www.inform.kz/arb/ ) . ونداعئ وقئرمانعا ذسئنئلعان مازمذندئ توپتامالاردئث بةرةر تاعئلئمئ مولئنان بولارئ ءشذباسئز.

مذنداي جان-جاقتئ قامتئلعان كةث اؤقئمدئ، جيناقئ، بارلئعئ بئردةي ةكشةلئپ ءبئر جةردةن تابئلا سالاتئن سايئت قازاقستانداعئ قازاقتارعادا ذسئنئلا قويعان جوق. سايئتتا تارماقتالعان ءار ايدارشانئث كوتةرةر جذگئ ايئرئقشا اؤقئمدئلئعئمةن، ذلت ءذشئن قاجةتتئ ماثئزدئلئعئمةن ةرةكشة. تاراتئپ ايتساق، «اثگئمة الةمئ» ايدارئ بويئنشا قازاق جازبا ادةبيةتئنئث تذثعئش پروزاشئلارئنان باستاپ بذگئنگة دةيئنگئ جازؤشئلاردئث اراسئنان قارئمدئ قالمگةرلةردئ تاثداپ، سولاردئث ةث ذزدئك دةگةن اثگئمةلةرئ بةرئلدئ. ال «جةتئ عاسئردئث جئر جةلكةنئ» بويئنشا قازتؤعاننان باستاپ بذگئنگة دةيئنگئ 600 جئلدان استام ؤاقئت كوشئندةگئ قازاق ورتاسئندا اتئ شئققان جئراؤلار مةن اقئنداردئث تؤئندئلارئ سذرپتالئپ الئندئ. سونداي-اق، وسئ ارقئلئ ءوز شئعارمالارئن قئتايداعئ قازاق قانداستارئمئزدئث توتة جازؤمةن وقي الاتئنئن ةستئپ ورتامئزدا جذرگةن ءبئراز اقئن-جازؤشئلار قؤانا قولداپ شئعارمالارئن بئزگة وزدةرئ ذسئنئپ وتئر.

ال «قازاق تاريحئ» تؤرالئ ءسوز قوزعار بولساق ونئث وقئرمانعا بةرةر تانئمدئق ءبئلئمئ مول بولار دةگةن ويدامئز. قازاق تاريحئنئث كوپ تذستارئ قئتاي قازاقتارئنئث بارلئعئنا بئردةي ةتةنة تانئس دةپ ايتا الماسئمئز انئق. ذيتكةن سةبةبئ ول جاقتاعئ مةكتةپتةردة مئندةتتئ ءپان رةتئندة ذلت تاريحئ وقئتئلمايتئنئ بةلگئلئ. وسئلارمةن بئرگة «اتا-تةك شةجئرة»، «بالاؤسا» (بالالار ادةبيةتئ)، «ادةبيةت جانة ونةر»، «ذلتتئق سالت-داستذرلةر»، «ءداستذرلئ اندةر مةن كذيلةر» سياقتئ ايدارلاردئث، «بالاؤسا» ايدارئنئث ئشئندةگئ «بالالار جئرئ»، «ةرتةگئلةر مةن اثئزدار»، «جاثئلتپاشتار مةن جذمباقتار»، «ويئن ولةثدةرئ» سةكئلدئ ايدارشالاردئث ماثئزئ مةن ءمانئن تاراتئپ ايتپاساقتا سانالئ وقئرمانعا تذسئنئكتئ جايت.

ءار ازامات ءوز ذلتئنئث تاريحئن، اتا تةك شةجئرةسئن، سالت-ءداستذرئن، جاؤهار ادةبيةتئن بئلؤگة مئندةتتئ. ونئ باسقا ورتادا، باسقا ذلتتارعا، بولاشاق ذرپاعئنا، قالئث قاؤئم ورتاسئندا دارپتةپ ءجذرؤئ ازاماتتئث جةكة باسئن تذلعالاندئرماسا كةمئتپةسئ انئق.

سئزدةردئث بذل سايتقا ءجيئ ات باسئن بذرؤلارئثئز ءبئزدئث جذمئستئث جةمئستئ بولعانئنئث ءبئر دالةلئ.

وزگةشة پئكئر ذسئنئستارئثئز بولئپ جاتسا مئنا حات ساندئققا جولداي الاسئزدار.
.qazrux@nur.kz

سوڭعى جاڭالىقتار