جوعارئ وقؤ ورنئ حالئقارالئق تالاپتارعا ساي كةلؤ ءتيئس - ق.بوزئموأ

اقپارات /ةلجان ةرالئ/ - ةلباسئمئز نذرسذلتان نازاربايةأ بيئلعئ جولداؤئندا: «جوعارئ ءبئلئم ساپاسئ ةث جوعارئ حالئقارالئق تالاپتارعا جاؤاپ بةرؤئ ءتيئس
None
None

ةلدةگئ جوعارئ وقؤ ورئندارئ الةمنئث جةتةكشئ ؤنيأةرسيتةتتةرئنئث رةيتينگئنة ةنؤگة ذمتئلؤلارئ كةرةك»، - دةپ اتاپ كورسةتكةن بولاتئن. ةندةشة، بذل ج و و-لارعا ذلكةن مئندةتتةر جذكتةيدئ. وسئ ورايدا قازاقپارات ءتئلشئسئ جاثگئر حان اتئنداعئ باتئس قازاقستان اگرارلئق-تةحنيكالئق ؤنيأةرسيتةتئنئث رةكتورئ، اؤئل شارؤاشئلئعئ عئلئمدارئنئث دوكتورئ، پروفةسسور قازئباي بوزئموأپةن تئلدةسكةن بولاتئن.

ونئث ايتؤئنشا، اتالمئش باعئتتا ب ق ا ت ؤ-دئث حالئقارالئق بايلانئستارئ جئلدان-جئلعا نئعايئپ كةلةدئ. مذنداعئ باستئ مئندةت - شةتةلدئك جةتةكشئ ؤنيأةرسيتتةرمةن بايلانئس اياسئن كةثئتة وتئرئپ، الةمدئك ءبئلئم بةرؤ ستاندارتتارئن تذبةگةيلئ مةثگةرؤ. بذگئنگئ تاثدا ؤنيأةرسيتةت 40-قا جؤئق شةتةلدئك جوعارئ وقؤ ورئندارئ جانة عئلئمي-زةرتتةؤ مةكةمةلةرئمةن كةلئسئمشارتقا قول قويئپ ذلگةردئ. ولاردئث قاتارئندا رةسةي، ؤكراينا، لاتأيا، گةرمانيا، قئرعئزستان، يزرايلدئث ئرگةلئ ءبئلئم وردالارئ بار.

ؤنيأةرسيتةتتئث پروفةسسور-وقئتؤشئلار قذرامئنئث بئلئكتئلئگئن كوتةرؤ ماقساتئندا كوپتةگةن جذمئس جذرگئزئلؤدة. تةك بيئلعئ وقؤ جئلئنئث وزئندة ؤنيأةرسيتةتتئث 40 وقئتؤشئسئ رةسةي فةدةراسياسئ مةن لاتأيانئث جةتةكشئ جوعارئ وقؤ ورئندارئندا ءوز ءبئلئم-بئلئكتةرئن كوتةرئپ قايتتئ. ارنايئ لةكسيا وقؤعا جانة عئلئمي-زةرتتةؤ جذمئستارئن جذرگئزؤ ماقساتئندا كةلگةن شةتةلدئك ؤنيأةرسيتةتتةردئث وكئلدةرئ مةن دةلةگاسيالارئ ب ق ا ت ؤ-عا جيئ كةلئپ تذرادئ. ماسةلةن، 2008 جئلعئ جةلتوقسان ايئندا ؤنيأةرسيتةت وقئتؤشئلارئ ءذشئن ريگا تةحنيكالئق ؤنيأةرسيتةتئنئث پروفةسسورئ گايدا پةتةرة جانة گةرمانيادان گؤمبولد ؤنيأةرسيتةتئنئث /بةرلين/ پروفةسسورئ أ.گراف بئرنةشة ءدارئس وقئدئ. ال 2009 جئلعئ تامئز ايئندا ؤنيأةرسيتةت وقئتؤشئلارئمةن تاجئريبة الماسؤ، ءدارئس وقؤ، سةمينارلار وتكئزؤ ماقساتئمةن ؤنيأةرسيتةتتة لاتأيا كاسئپتئك وقؤ ورئندارئ اسسوسياسياسئنئث ءوكئلدةرئ، پةداگوگيكا دوكتورلارئ داينيس ماركؤس پةن ةأيتا ياسپةرة بولدئ. سونداي-اق ؤنيأةرسيتةتتئث شاقئرؤئمةن وقئتؤشئلار، اسپيرانتتار مةن ماگيسترانتتارعا ارنالعان عئلئمي-پةداگوگيكالئق سةمينارلار وتكئزؤ ءذشئن ماسكةؤ، سانكت-پةتةربؤرگ، ساراتوأ، ورئنبور، استراحان قالالارئنداعئ جةتةكشئ جوعارئ وقؤ ورئندارئنئث پروفةسسورلارئ كةلئپ تذرادئ. جالپئ، حالئقارالئق بايلانئس جذيةسئندة ستؤدةنتتةردئ اكادةميالئق الماسؤ باعدارلامالارئ دا ةرةكشة ماثئزعا ية. مئسالئ، ؤنيأةرسيتةتارالئق عئلئم جانة ءبئلئم بةرؤ جذيةسئندةگئ ئنتئماقتاستئقتئ تةرةثدةتة تذسؤ ماقساتئندا ب ق ا ت ؤ-دا ن.أاأيلوأ اتئنداعئ ساراتوأ مةملةكةتتئك اگرارلئق ؤنيأةرسيتةتئنئث بيوتةحنولوگيا فاكؤلتةتئنئث ІІ, ІІІ كؤرسئنئث 11 ستؤدةنتئ تاعئلئمدامادان ءوتتئ. ال 2009 جئلعئ ءساؤئر ايئندا اكادةميالئق الماسؤعا ورايلاس قذرامئ 17 ادامنان تذراتئن ستؤدةنتتةر توبئ ساراتوأ مةملةكةتتئك تةحنيكالئق ؤنيأةرسيتةتئندة وقئپ قايتتئ. ءبئلئم سالاسئنداعئ مذنداي بارئس-كةلئستةردئث بئلئكتئ مامان دايارلاؤ ئسئنة يگئ اسةرئن تيگئزةرئ كامئل.

قازاقستان رةسپؤبليكاسئ پرةزيدةنتئنئث «بولاشاق» حالئقارالئق باعدارلاماسئ بويئنشا ؤنيأةرسيتةتتئث ةكئ وقئتؤشئسئ 2009 جئلعئ قاثتار-ناؤرئز ايلارئ ارالئعئندا جاپونيا ةلئندة «نانوتةحنولوگيا» ماماندئعئ بويئنشا عئلئمي تاعئلئمدامادان وتسة، 2009 جئلعئ اقپاننئث 20-سئنان 2010 جئلعئ اقپاننئث 1-ئ ارالئعئندا «بولاشاق» حالئقارالئق باعدارلاماسئ بويئنشا ا ق ش-تئث دةلوأةر شتاتئندا ؤنيأةرسيتةت وقئتؤشئسئ جاننا نذرتايةأا «زةرتتةؤدئث ةلةكتروحيميالئق ادئستةرئ» تاقئرئبئندا عئلئمي تاعئلئمدامادا بولئپ قايتتئ. ال 2008 جئلئ ؤنيأةرسيتةت پرورةكتورئ، تةحنيكا عئلئمدارئنئث دوكتورئ عالي عذماروأ ق ر ا ش م-نئث كونكؤرستئق گرانتتار جذيةسئ بويئنشا يننوأاسيالئق جوبالاردئ جذزةگة اسئرؤ باعئتئنداعئ الةمدئك بانك ارقئلئ قارجئلاندئرئلاتئن «ساپا مةنةدجمةنتئ جذيةسئن ةنگئزؤ - اگروشارؤاشئلئق كةشةنئ حالئقارالئق باسةكةلةستئگئنئث نةگئزئ» تاقئرئبئ بويئنشا گرانت يةگةرئ اتاندئ.

بذگئندة ب ق ا ت ؤ ن.چةرنئشةأسكيي اتئنداعئ ساراتوأ مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئ جانة «بيواميد» جابئق اكسيونةرلئك قوعامئمةن بئرگة «سةلةنولين» أةتبيوپرةپاراتتارئ مةن «ناتريي نؤكلةيناتئ» يممؤنومودؤلياتورئن ءوندئرؤ جوباسئن جذزةگة اسئرؤدئ باستاعان ءئرئ كونسورسيؤمنئث بةلدئ مذشةسئ رةتئندة تانئلدئ. كةلئسئمشارتتار اياسئندا ب ق ا ت ؤ قئرعئزستان، وزبةكستان جوعارئ وقؤ ورئندارئ جانة يتالياداعئ ةؤروپالئق جوعارئ وقؤ ورئندارئمةن بئرگة «تةمپؤس» جوباسئن جذزةگة اسئرؤ تؤراسئنداعئ كونسورسيؤم قذرامئنا ةندئ. سونئمةن قاتار وبلئس اكئمئ باقتئقوجا ءئزمذحامبةتوأ تامامداعان ؤفا مةملةكةتتئك مذناي تةحنيكالئق ؤنيأةرسيتةتئمةن دة عئلئمي بايلانئس جئل ساناپ نئعايئپ كةلةدئ.

يننوأاسيالئق ءبئلئم بةرؤ كونسورسيؤمئ اياسئندا قوسئمشا كاسئپتئك ءبئلئم بةرؤ باعدارلامالارئن جذزةگة اسئرؤ بارئسئندا ب ق ا ت ؤ ن.چةرنئشةأسكيي اتئنداعئ ساراتوأ مةملةكةتتئك ؤنيأةرسيتةتئمةن كةلئسئمگة قول قويدئ. 2008 جئلدان بةرئ قوسئمشا كاسئپتئك ءبئلئم بةرؤ باعدارلاماسئ بويئنشا كاسئپتئك قايتا دايارلاؤعا قاتئستئ «كاسئپتئك كوممؤنيكاسيا سالاسئنداعئ اؤدارماشئ» قوسئمشا بئلئكتئلئگئنة قول جةتكئزؤ ءذشئن 125 تئثداؤشئ، سونداي-اق اتالمئش ؤنيأةرسيتةتپةن اراداعئ ؤاعدالاستئققا سايكةس «كاسئپورئندارداعئ ةكونوميكا مةن باسقارؤ» قوسئمشا ءبئلئم بةرؤ باعدارلاماسئ نةگئزئندة 29 ستؤدةنت وقئتئلؤدا.

ةلباسئ بيئلعئ جولداؤئندا «كئم باتئل قيمئلداسا، تابئسقا سول ءجيئ جةتةتئندئگئن» باسا ايتقان-دئ. ؤنيأةرسيتةت اكئمشئلئگئ وقئتؤشئلار مةن ستؤدةنتتةردئث الةؤمةتتئك جاعدايئن جاقسارتؤدا ءبئراز شارؤا اتقارؤدا. مئسالئ، ؤنيأةرسيتةتتئث پروفةسسور-وقئتؤشئلار قذرامئنا ارنالعان سمةتالئق قذنئ 421،9 ملن. تةثگة قذرايتئن التئ قاباتتئ 44 پاتةرلئ تذرعئن ءذي 2008 جئلئ باستالئپ، 2009 جئلئ پايدالانؤعا بةرئلؤئ ءتيئس ةدئ، ءبئراق قارجئ قيئنشئلئعئنا بايلانئستئ ونئ بيئل اياقتاؤ كوزدةلئپ وتئر. ال ستؤدةنتتةرگة ارنالعان 9 قاباتتئ 560 ورئندئق جاتاقحانانئث قذرئلئسئ بيئل باستالئپ، كةلةسئ جئلئ اياقتالؤئ ءتيئس. بذل جاتاقحانا زاماناؤي تالاپتارعا ساي جاثا جوبالار ساناتئنان. ماسةلةن، العاشقئ قاباتتارئندا ستؤدةنتتةردئث تذرمئستئق قاجةتتةرئن وتةؤ ورئندارئ بولماق (كئر جؤؤ، كيئم تازالاؤ ورنئ، شاشتاراز، كافة، مادةني شارالار وتكئزةتئن زال ت.ت.). ستؤدةنتتةر باسپاناسئنئث جالپئ سمةتالئق قذنئ - 954،207 ملن. تةثگة. تاعئ ءبئر مئسال، 2009 جئلئ ؤنيأةرسيتةت قالاشئعئن ةلةكتر قؤاتئمةن ذزدئكسئز قامتاماسئز ةتؤ ماقساتئندا ؤنيأةرسيتةت اؤماعئندا قالالئق بيؤدجةتتةن بولئنگةن قاراجاتقا جاثا ةلةكتر جذيةسئن تاراتؤ پودستانسياسئ بوي كوتةردئ.

ؤنيأةرسيتةتتة جئلدار بويئ جةمئستئ ةثبةك ةتكةن ارداگةرلةر دة تئس قالعان ةمةس. بئلتئر كذزدةگئ قايئرئمدئلئق ايلئعئ اياسئندا جانة قذربان ايت كةزئندة 100 ارداگةرگة ةكئ رةت، ءارقايسئسئنا 000 10تةثگةدةن، جالپئ قذنئ 2 ملن. تةثگة كولةمئندة قارجئلاي كومةك كورسةتئلدئ. قاريالارعا مذنداي قذرمةت، قامقورلئق الداعئ ؤاقئتتا دا جالعاسئن تابارئ ءسوزسئز. سونئمةن قاتار ورال قالالئق ارداگةرلةر كةثةسئنئث ذسئنئسئ بويئنشا وبلئس ورتالئعئندا تذراتئن 50 سوعئس جانة تئل ارداگةرئنة دة ماتةريالدئق كومةك كورسةتئلةتئن بولادئ.

جالپئ، ب ق ا ت ؤ - باسةكةگة قابئلةتتئ جانة ةثبةك نارئعئندا سذرانئسقا ية ةكونوميكالئق، تةحنيكالئق، اگروبيولوگيالئق جانة ينجةنةرلئك-پةداگوگيكالئق ماماندئقتار بويئنشا ماماندار دايارلايتئن ةلئمئزدةگئ ئرگةلئ ءبئلئم وشاقتارئنئث ءبئرئ. رةسپؤبليكا بويئنشا مةملةكةتتئك ءبئلئم بةرؤ گرانتتارئنئث جوعارئ وقؤ ورئندارئ اراسئندا بولئنؤئنة سايكةس 2007 جئلئ - 703، 2008 جئلئ - 996، ال 2009 جئلئ 1018 گرانت يةگةرلةرئ جاثگئر حان اتئنداعئ باتئس قازاقستان اگرارلئق-تةحنيكالئق ؤنيأةرسيتةتئن تاثدادئ. بذگئنگئ تاثدا ؤنيأةرسيتةت قابئرعاسئندا «التئن بةلگئ» 15 يةگةرئ ءبئلئم الؤدا. تةك 2009 جئلعئ قابئلداؤ ناتيجةسئ بويئنشا اتئراؤ وبلئسئنان - 57، اقتوبةدةن - 18، ماثعئستاؤدان - 15، قئزئلوردادان -14، رةسةيدةن - 4، موثعوليادان - 9، وزبةكستاننان 6 ستؤدةنت قابئلداندئ. ءبئلئم قذمار جاستاردئث ءبئرازئنئث ب ق ا ت ؤ-دئ تاثداؤئنا ؤنيأةرسيتةتتئث رةسپؤبليكا بويئنشا وزئق التئ ج و و-نئث اراسئندا ءئ ي س و-9001 ساپا مةنةدجمةنتئ جذيةسئنة سايكةستئ جانة ءئ ي س و-14001 حالئقارالئق ةكولوگيالئق مةنةدجمةنت جذيةسئنة ساي سةرتيفيكاتتالؤئ، رةسپؤبليكاداعئ اگرارلئق سالاعا ماماندار دايارلايتئن ج و و-لار ئشئندة ءبئرئنشئ ورئن، ال 23 تةحنيكالئق ج و و-نئث ئشئندة ءتورتئنشئ ورئندئ يةلةنؤئ، باكالاأر-ماگيستر-فيلوسوفيا دوكتورئ جذيةسئنئث قارقئندئ جذزةگة اسئرئلؤئ، ستؤدةنتتةر ءذشئن جايلئ جاتاقحانا، قوعامدئق تاماقتانؤدئث ذيلةسئمدئ ذيئمداستئرئلؤئ، دارئندئ ستؤدةنتتةردئ قولداؤ جانة الةؤمةتتئك جاعدايئ تومةن ستؤدةنتتةرگة كومةك كورسةتؤ باعدارلاماسئنئث جذيةلئ جذرگئزئلؤئ، شةتةل وكئلدةرئ مةن ورالماندار ءذشئن دايئندئق ءبولئمئنئث قئزمةت ئستةؤئ، ارنايئ پاندةردئ اعئلشئن تئلئندة وقئتاتئن وقؤ باعدارلاماسئنئث ةنگئزئلؤئ، ستؤدةنتتةردئث وتاندئق جانة شةتةلدئك كومپانيالار مةن كاسئپورئنداردا پراكتيكادان ءوتؤ مذمكئندئگئ سئقئلدئ قاداؤ-قاداؤ فاكتورلارمةن بايلانئستئرعان ءجون. سونئمةن قاتار وثئردةگئ ءئرئ كاسئپورئندار مةن بةلگئلئ فيرمالاردا ب ق ا ت ؤ كافةدرالارئنئث 30 فيليالئ، 180-نةن استام تاجئريبةلئك بازاسئ جذمئس ئستةيدئ.

ؤنيأةرسيتةتتة ستؤدةنتتةردئث وندئرئستئك، تةحنولوگيالئق، پسيحولوگيالئق-پةداگوگيكالئق پراكتيكالارئن وتاندئق كاسئپورئنداردان باسقا شةتةل كومپانيالارئندا دا ذيئمداستئرؤ جولعا قويئلعان. قازئرگئ تاثدا ستؤدةنتتةرگة پراكتيكا ذيئمداستئرؤ، سئناق ءئسئ، تذلةكتةردئ ةثبةككة ورنالاستئرؤ اياسئندا ؤنيأةرسيتةت باسشئلئعئ 12 شةتةل كومپانياسئمةن مةموراندؤمعا قول قويدئ. ماسةلةن، قول قويئلعان مةموراندؤمدئ جذزةگة اسئرؤ ماقساتئندا وتكةن وقؤ جئلئندا شةتةل كومپانيالارئنا 250 ستؤدةنت پراكتيكاعا جولداندئ. سونداي-اق شةتةل كومپانيالارئنان باسةكةگة قابئلةتتئ ماماندار دايئنداؤعا ةرةكشة ذلةس قوسئپ جذرگةن ق پ و ب.أ. كومپانياسئ. وسئ كومپانيادا پراكتيكا ذيئمداستئرؤ ءذشئن جئلئنا ةكئ رةت ستؤدةنتتةر تاثداپ الئنادئ. 2008-2009 وقؤ جئلئندا 167 ستؤدةنت ك پ و ب.أ مةكةمةسئنة پراكتيكادان وتؤگة جولداندئ. كومپانيا كذندةرئ وتكئزئلئپ، مةكةمة مةنةدجةرلةرئ 8 ستؤدةنتكة ك پ و ب.أ ءبئلئم گرانتتارئن تابئستادئ. ال 2009-2010 وقؤ جئلئندا ك پ و ب.أ ءبئلئم گرانتئنا 43 ستؤدةنتتئث قذجاتئ تاثدالئپ، كونكؤرس كوميسسياسئنا جولداندئ. بذعان قوسا ؤنيأةرسيتةتتئث ستؤدةنتتةرئ ادجيپ ك ك و كومپانياسئنئث ءبئلئم گرانتتارئ كونكؤرسئنا قاتئسئپ، 5 ستؤدةنت گرانت يةگةرئ اتاندئ. بذگئندةرئ بئرنةشة ستؤدةنت كازةنةردجي جانة ةني كومپانيالارئنئث ءبئلئم گرانتتارئ (يتاليادا ءبئلئم الؤ) كونكؤرسئنا قاتئسئپ، باق سئناؤدا. بذل باعئتتاعئ جذمئس الداعئ ؤاقئتتا دا جذيةلئ جالعاسئن تابا بةرمةك.

تاعئ ءبئر ماثئزدئ ماسةلة، شةتةلدة تذراتئن باؤئرلارئمئزدئ قولداؤدئث مةملةكةتتئك باعدارلاماسئن جذزةگة اسئرؤ ماقساتئندا 2006-2007 وقؤ جئلئ ؤنيأةرسيتةت جانئنان جوعارئ وقؤ ورنئنا دةيئنگئ دايئندئق ءبولئمئ اشئلئپ، الئس-جاقئن شةتةلدةردةن تئثداؤشئلار العاش رةت قابئلداندئ. تئثداؤشئلاردئث الاثسئز ءبئلئم الؤلارئنا ؤنيأةرسيتةتتة تولئق جاعداي جاسالعان. ولاردئث جاتاقحاناسئ ماسةلةسئنة قوسا، ساباق ازئرلةيتئن وقؤ زالئ مةن ؤنيأةرسيتةتتئث عئلئمي-كئتاپحاناسئن پايدالانؤ مذمكئندئگئ تذبةگةيلئ شةشئلگةن. شةتةلدةردةن كةلگةن تئثداؤشئلار دايارلئق بولئمئندة ءبئر جئلداي مةكتةپ باعدارلاماسئنا ساي بئلئمدةرئن جةتئلدئرئپ، كةشةندئ تةست تاپسئرئپ، كةيئن سئناقتان وتكةن سوث ؤنيأةرسيتةت ستؤدةنتتةرئ قاتارئن تولئقتئرادئ. ماسةلةن، سوثعئ ءذش جئلدا دايئندئق بولئمئن 202 تئثداؤشئ تامامداپ، 172-سئ، ياعني، 85 %-ئ وقؤعا ءتذستئ. ال 2008-2009 وقؤ جئلئ 53 تئثداؤشئنئث 40-ئ وقؤعا ءتذسئپ، ونئث 20-سئ گرانت، 11-ئ اقئلئ نةگئزدة، 9-ئ كوللةدجدئث بيؤدجةت توبئندا وقؤئن جالعاستئرؤدا. 2009-2010 وقؤ جئلئ 40 تئثداؤشئ قابئلدانئپ، بذگئنگئ تاثدا 37-سئ ءبئلئم الؤدا. شةتةلدةردةن كةلگةن تئثداؤشئلاردئث وقؤئ، جاتاتئن جةرئ تةگئن، وعان قوسا اي سايئن 8000 تةثگة شاكئرتاقئ الادئ. بذگئنگئ تاثدا ؤنيأةرسيتةت ستؤدةنتئ اتانعان شةتةلدئك باؤئرلارئمئزدئث اراسئندا رةسةيلئكتةر - 28 %، وزبةكستاننان كةلگةندةر - 18 %، مونعوليالئق ستؤدةنتتةر - 53 %، ال تذركمةنستاننان كةلگةندةر 1 پايئزدئق ذلةسكة ية. شةتةلدئك ستؤدةنتتةر ادةتتة نةگئزئنةن ؤنيأةرسيتةتتئث ماشينا جاساؤ، پوليتةحنيكالئق، مالدارئگةرلئك مةديسينا جانة بيوتةحنولوگيا، اگرونوميا فاكؤلتةتتةرئنة قاتئستئ ماماندئقتاردئ تاثدايدئ. بذگئندة ؤنيأةرسيتةتتة ذزئن-سانئ 81 شةتةلدئك ستؤدةنت ءبئلئم الؤدا.

قورئتا ايتقاندا، قازاقستاندئ دامئعان مةملةكةتتةرمةن تةثةستئرةتئن، وتانئمئزدئ باسةكةگة قابئلةتتئ ةلگة اينالدئراتئن ءبئلئم-بئلئگئ مئعئم ماماندار. سول سةبةپتئ ةلباسئ تاپسئرماسئنا سايكةس بار كذش-جئگةر وسئ ذلئ مذرات-ماقساتقا جذمئلدئرئلا بةرمةك.

سوڭعى جاڭالىقتار