مارقۇمنىڭ نەسيەسى مەن قارىزىن كىم تولەيدى - زاڭگەر جاۋاپ بەردى

زاڭگەر اقتورە ورازايەۆا Jibek Joly تەلەارناسىنىڭ «بۇگىن. LIVE» باعدارلاماسىندا وسى ماسەلەگە قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.

ونىڭ ايتۋىنشا، ازاماتتىق كودەكس حالىققا تۇسىنىكتى، قاراپايىم تىلدە جازىلىپ، مۇراگەرلىككە قاتىستى داۋلى ماسەلەلەر ناقتى رەتتەلۋى كەرەك.

- مىسالى، قايتىس بولعان ادامنىڭ مۇلكى 20 ميلليون تەڭگەگە باعالانسا، ال بانك الدىنداعى قارىزى 30 ميلليون تەڭگە بولسا، قالعان 10 ميلليون تەڭگەنى كىم وتەيدى دەگەن سۇراق تۋىندايدى. بۇل ماسەلە ازاماتتىق كودەكستە دە، جوعارعى سوتتىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىلارىندا دا ناقتى رەتتەلمەگەن. كەيبىر ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مۇنداي قارىزدى ەسەپتەن شىعارادى، ءبىراق ءبارى بىردەي ەمەس، - دەيدى زاڭگەر.

وسىعان بايلانىستى ول قايتىس بولعان ازاماتتاردىڭ قارىزىن ەسەپتەن شىعارۋ نەمەسە قالعان بەرەشەكتى رەتتەۋدىڭ ناقتى تەتىگىن زاڭداستىرۋ قاجەت دەپ سانايدى. زاڭگەردىڭ پىكىرىنشە، بۇل ماسەلە حالىق ءۇشىن ماڭىزدى، ويتكەنى قازىر كوپتەگەن ازاماتتىڭ نەسيەسى بار.

- ەلىمىزدە مەملەكەتتىك ناگرادا العان ازاماتتار قايتىس بولعان جاعدايدا ولاردىڭ قارىزدارى بانك نەمەسە مەملەكەت تاراپىنان ەسەپتەن شىعارىلىپ جاتادى. نەگە وسىنداي نورمانى باسقا دا قايتىس بولعان ازاماتتارعا قاتىستى قاراستىرماسقا؟ مەنىڭشە، ولاردىڭ قالعان قارىزىن ەسەپتەن شىعارۋ ءتارتىبىن زاڭمەن بەكىتۋ قاجەت. بانك نەمەسە مەملەكەت قالعان بەرەشەكتى ەسەپتەن شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرسە، دۇرىس بولار ەدى، - دەيدى اقتورە ورازايەۆا.

مۇراگەر مۇلىكتى عانا تاڭداپ الا المايدى

قولدانىستاعى ءتارتىپ بويىنشا مۇرا وسيەت ارقىلى نەمەسە زاڭ بويىنشا بەرىلەدى. زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، مۇرانى قابىلداعان ادامعا مۇلىكپەن بىرگە مارقۇمنىڭ قارىزىنا قاتىستى مىندەتتەمەلەر دە جۇكتەلەدى. سوندىقتان مۇراگەر مۇلىكتىڭ وزىنە ءتيىمدى بولىگىن عانا تاڭداپ، قالعانىنان باس تارتا المايدى.

- ەگەر مۇراگەر مۇرانى قابىلداسا، ول مۇرا قۇرامىنداعى مۇلىك پەن قارىزدارعا دا قاتىستى مىندەتتەمەلەردى قابىلدايدى. ءبىراق جاۋاپكەرشىلىك مۇراعا قالعان مۇلىكتىڭ قۇنىمەن شەكتەلەدى. مىسالى، مۇلىك 20 ميلليون تەڭگەگە باعالانىپ، بانك الدىنداعى قارىز 50 ميلليون تەڭگە بولسا، مۇراگەرلەر تەك مۇلىكتىڭ قۇنى شەگىندە جاۋاپ بەرەدى. قالعان قارىز ءۇشىن ولار جاۋاپ بەرمەيدى، - دەپ ءتۇسىندىردى زاڭگەر.

ال مۇرانى قابىلداۋدان باس تارتقان ادامدار مارقۇمنىڭ قارىزى ءۇشىن مۇراگەر رەتىندە جاۋاپ بەرمەيدى. وسى رەتتە مۇرانى قابىلداۋ تۋرالى شەشىم شىعارعاندا مۇلىكتىڭ قۇنى مەن بەرەشەك مولشەرىن ەسكەرگەن ءجون.

مۇرانى قابىلداۋ مەرزىمىن وتكىزىپ السا نەبولادى؟

زاڭگەر تاجىريبەسىندە مۇراگەرلىككە قاتىستى داۋلى جاعدايلار دا كەزدەسكەن. سونىڭ ءبىرى، مۇرانى قابىلداۋ مەرزىمىن وتكىزىپ الۋ. ونىڭ ايتۋىنشا، مۇراگەرلەر بەلگىلەنگەن التى اي ىشىندە نوتاريۋسقا جۇگىنىپ، ءتيىستى قۇجاتتاردى راسىمدەۋى كەرەك. ال ۋاقىتىن وتكىزىپ السا، ماسەلەنى سوت ارقىلى شەشۋگە تۋرا كەلۋى مۇمكىن.

ء- بىز ءقازىر وسىنداي ىسپەن اينالىسىپ جاتىرمىز. مارقۇمنىڭ اكەسى قايتىس بولعاننان كەيىن مۇراگەرلەر مۇرانى قابىلداۋ مەرزىمىن وتكىزىپ العان. ولار نوتاريۋستان ءتيىستى قۇجاتتاردى الماعاندىقتان، سوتقا جۇگىندىك. سەنىم ءبىلدىرۋشىمنىڭ جەتى اعايىندى ەكەنىن ەسكەرىپ، سوت ىسكە بارلىق مۇراگەردى، نوتاريۋستى جانە مۇلىك ورنالاسقان جەردەگى اكىمدىكتى قوسۋدى مىندەتتەدى. ءىس ءالى اياقتالعان جوق، - دەدى اقتورە ورازايەۆا.

يپوتەكاداعى ءۇي كىمگە قالادى؟

مارقۇمنىڭ اتىندا تەك يپوتەكاعا الىنعان ءۇي بولسا، مۇراگەرلەر مۇرانى قابىلداماعان جاعدايدا ماسەلە زاڭناماعا سايكەس شەشىلەدى.

- ەگەر مارقۇمنىڭ اتىندا تەك يپوتەكاعا الىنعان ءۇي بولسا جانە مۇراگەرلەردىڭ ەشقايسىسى مۇرانى قابىلداماسا، بۇل ماسەلەنى مەملەكەت رەتتەيدى. تاعى دا ەسكەرتە كەتەيىن، بانك مارقۇمنىڭ قارىزىن ونىڭ بالالارىنا اۆتوماتتى تۇردە جۇكتەي المايدى. مۇراگەرلەر مۇرانى قابىلداماسا، قارىز ءۇشىن جاۋاپ بەرمەيدى. سوندىقتان مۇلىكتىڭ قۇنى قارىزدان جوعارى بولسا، مۇرانى قابىلداۋعا بولادى. ال قارىز مۇلىكتىڭ قۇنىنان الدەقايدا كوپ بولسا، مۇرانى قابىلداۋدان باس تارتۋعا دا قۇقىلى. بۇل زاڭنامادا قاراستىرىلعان، - دەدى ول.