ارمەنيادان اكەلىنگەن جىرتقىشتار قاراعاندىداعى حايۋاناتتار باعىنا ورنالاستىرىلدى

قاراعاندى. KAZINFORM - قاراعاندى زووباعىن ءۇش جولاقتى گيەنا مەن ەكى گيەناتەكتەس ءيت تولىقتىردى. بارلىق جانۋار جاس، قازىرگى ۋاقىتتا جاڭا جاعدايعا بەيىمدەلۋ ساتىسىن ءوتىپ جاتىر. بۇل تۋرالى قاراعاندى وبلىسى اكىمدىگىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى حابارلادى.

From Yerevan to Karaganda: Rare red-listed predators find new home
Photo credit: Akimat of Karaganda region

جولاقتى گيەنالار 2008-جىلدان بەرى حالىقارالىق قىزىل كىتاپقا ەنگىزىلگەن. بۇل - افريكادان تىس جەرلەردە كەزدەسەتىن گيەنالاردىڭ جالعىز ءتۇرى. قاراعاندى زوولوگيالىق باعىنىڭ كوللەكتسياسىندا جولاقتى گيەنالار العاش رەت پايدا بولىپ وتىر.

قازىر مۇندا جولاقتى گيەنانىڭ ەكى ۇرعاشى مەن ءبىر اتالىعى، سونداي-اق گيەناتەكتەس يتتەردىڭ ءبىر اتالىعى مەن ءبىر ۇرعاشى ءتۇرى بار. جانۋارلار قاراعاندىعا ەريەۆاننان الماسۋ باعدارلاماسى اياسىندا جەتكىزىلدى. بۇعان دەيىن قاراعاندى زووباعى ارمەنيا استاناسىنا جاس جىرتقىشتاردى جولداعان.

زووباق ديرەكتورى گۇلنار ادامبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا، جانۋارلاردى بەرۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەر شامامەن ءبىر جىل جۇرگىزىلگەن.

From Yerevan to Karaganda: Rare red-listed predators find new home
Photo credit: Akimat of Karaganda region

- بىزگە جولاقتى گيەنالار مەن گيەناتەكتەس يتتەردى بەرۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر شامامەن ءبىر جىلعا سوزىلدى. وسى ۋاقىت ىشىندە ءبىز ولار ءۇشىن كەڭ ۆولەر دايىنداپ، كۇتىم جاساۋعا قاتىستى بارلىق قاجەتتى اقپاراتتى زەردەلەدىك. جالپى العاندا، ولاردى كۇتۋ كۇردەلى ەمەس، ازىق راتسيونى دا ەكزوتيكالىق ەمەس. ولار ەت، تاۋىق ەتى، ءتىرى جەم جەيدى. ءبىز ءوز جىرتقىشتارىمىزدى دا وسىنداي ازىقپەن قورەكتەندىرەمىز، - دەدى گۇلنار ادامبەكوۆا.

جانۋارلار ەريەۆاننان قاراعاندىعا ۇشاقپەن جەتكىزىلدى. اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ تومەن بولۋىنا بايلانىستى جەرۇستى تاسىمالىنان باس تارتىلدى، ويتكەنى گيەنالار مەن گيەناتەكتەس يتتەر جىلۋسۇيگىش.

гиена
Фото: Қарағанды облысы әкімдігі

قازىرگى ۋاقىتتا جانۋارلار كارانتيندە. ولارعا تاۋلىك بويى باقىلاۋ جۇرگىزىلۋدە. سوعان قاراماستان، كەلۋشىلەر جاڭا تۇرعىنداردى كورە الادى. الايدا كۇندىز ولار كوبىنە ۇيىقتايدى، سەبەبى تابيعاتىنا ساي گيەنالار مەن گيەناتەكتەس يتتەر تۇنگى ۋاقىتتا بەلسەندى.

كوكتەمگە دەيىن جىرتقىشتار جىلىتىلاتىن عيماراتتا بولادى. جىلى كەزەڭ باستالعاندا ولاردى قاسقىرلاردىڭ جانىنداعى اشىق ۆولەرگە كوشىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. وندا جانۋارلارعا كەڭ ءارى جايلى جاعداي جاسالادى.

ديرەكتوردىڭ ايتۋىنشا، زووباق جاڭا تۇرعىندار تولىق بەيىمدەلىپ، بولاشاقتا ۇرپاق اكەلەدى دەپ ۇمىتتەنەدى.

- بارلىق جانۋار جاس، دەنى ساۋ جانە وتە بەلسەندى. تابەتتەرى جاقسى. ايتا كەتۋ كەرەك، قالىپتاسقان ستەرەوتيپتەرگە قاراماستان، گيەنالار وتە مەيىرىمدى ءارى اقىلدى. ينتەللەكت جاعىنان ولار پريماتتارعا جاقىن. گيەنالار ادامداردى ەستە ساقتاپ، اجىراتا الادى. ءقازىر ولار وزدەرىنە كۇتىم جاسايتىن كيپەرلەرگە بەلسەندى تۇردە ۇيرەنىپ جاتىر، - دەپ اتاپ ءوتتى گۇلنار ادامبەكوۆا.

جىرتقىشتار مەن تۇياقتى جانۋارلار ءداستۇرلى تۇردە قاراعاندىلىقتار اراسىندا ەرەكشە تانىمال. بيىل زووباق كوللەكتسيانى كەڭەيتىپ، جاڭا ءتۇر وكىلدەرىن الۋدى جوسپارلاپ وتىر. الايدا قانداي جانۋارلار كەلەتىنىن اكىمشىلىك ازىرگە قۇپيا ۇستاپ وتىر.

ايتا كەتەلىك بيىل قازاقستانعا رەسەيدەن 3-4 امۋر جولبارىسى جەتكىزىلەدى.