ارمانىڭ ۇلكەن بولسا، ونى ايتۋعا ۇيالما - وكسفوردتا ساباق بەرەتىن 25 جاستاعى قازاق قىزى

El.kz تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا مەرۋەرت جەتىستىككە جەتۋدىڭ سىرى، عىلىمداعى ايەل زەرتتەۋشىلەردىڭ جولى، جاساندى ينتەللەكتتىڭ بىلىمگە اسەرى جانە جاستاردىڭ مۇمكىندىكتەرى جايلى ايتتى.

- جاقىندا العاشقى جالاقىڭىزدى العانىڭىز تۋرالى ۆيدەو جازبا كەڭىنەن تارادى. سول ءسات ءسىز ءۇشىن قارجىلىق جەتىستىك پە، الدە كوپ جىلعى ەڭبەكتىڭ جەمىسى بولدى ما؟

- مەنىڭشە، ول ۆيدەونى كورگەن ادامداردىڭ كوبى جالاقىنىڭ سوماسىنا ەمەس، سول ءساتتىڭ ەموتسياسىنا نازار اۋدارعان سياقتى. ويتكەنى العاشقى جالاقى - اقشا عانا ەمەس. مەن ول ساتتە كىشكەنتاي كەزىمدى ويلادىم. قازاقستاندا وسكەن قاراپايىم قىزدىڭ ءبىر كۇنى ءوز ەڭبەگىمەن اقشا تاۋىپ، كەيىن الەمدەگى ەڭ مىقتى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ بىرىندە وقىپ، جۇمىس ىستەپ جۇرەتىنىن سول كەزدەگى مەن ەلەستەتە دە الماس ەدىم. سوندىقتان ول مەن ءۇشىن «اقشا تاپتىم» دەگەننەن گورى، «مەن ءوز جولىمدى ءوزىم قۇرىپ كەلە جاتىرمىن» دەگەن سەزىم بولدى. كەيدە ادام ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتكەندە ولاردىڭ قانشالىقتى ۇلكەن ەكەنىن بايقامايدى. ال العاشقى جالاقى سياقتى وتە قاراپايىم ساتتەردە وتكەن جولىڭ بىردەن ەسىڭە تۇسەدى.

ال ۆيدەونى جاريالاعاننان كەيىن كەلگەن قولداۋ مەن ءۇشىن ءتىپتى بولەك اسەر قالدىردى. كوپ ادام «ەڭبەگىڭنىڭ جەمىسىن كورە بەر»، «بەرەكەلى بولسىن» دەپ جازدى. وسىنداي قاراپايىم، ءبىراق جۇرەكتەن شىققان تىلەكتەردى وقىعاندا قاتتى قۋانىپ قالدىم. ويتكەنى ول جەردە ادامدار مەنىڭ ناقتى قانشا اقشا العانىما ەمەس، سول اقشانىڭ ارتىندا تۇرعان ەڭبەككە، جولعا قۋانىپ جاتقانداي سەزىلدى.

قازاقستاندى ەسىكتىڭ سىرتىندا قالدىرعانىم جوق

- وكسفوردتا ءدارىس وقىعاندا ءوزىڭىزدى «قازاقستاندىق وقىتۋشى» رەتىندە سەزىنەسىز بە، الدە بۇل جەردە ۇلتتان گورى اكادەميالىق دەڭگەي ماڭىزدىراق پا؟

- شىنىمدى ايتسام، مەن وكسفوردقا كىرگەن كەزدە قازاقستاندى ەسىكتىڭ سىرتىندا قالدىرعانىم جوق. كەرىسىنشە، وزىممەن بىرگە قازاقستاننان العان تاربيەمدى، كورگەن ماسەلەلەرىمدى، اۋىلداعى جانە قالاداعى ادامدار تۋرالى تۇسىنىگىمدى، ءوز ەلىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە دەگەن سۇراقتارىمدى الىپ كەلدىم. مەنىڭ زەرتتەۋىمنىڭ ءوزى قازاقستاننان باستاۋ الادى. ارينە، اكادەميالىق ورتادا سەنىڭ ۇلتىڭنان بۇرىن ويىڭنىڭ ساپاسى باعالانادى. ءبىراق مەنىڭ ويىمشا، جاقسى زەرتتەۋشى ءوز تامىرىنان قاشپايدى. قاي جەردە جۇرسە دە، «مەنىڭ كوزقاراسىم قايدان قالىپتاستى؟» دەگەن سۇراقتى ۇمىتپايدى. سوندىقتان وكسفوردتا مەن ءوزىمدى ءارى زەرتتەۋشى، ءارى قازاقستاننان شىققان قىز رەتىندە سەزىنەمىن. مەن ءۇشىن بۇل ەكەۋى ءبىر-بىرىنە قايشى ەمەس.

- وكسفوردتاعى اۋديتوريادا ستۋدەنتتەردىڭ ءسىزدى تاڭعالدىرعان قاسيەتى قانداي بولدى؟

- وكسفوردتاعى ستۋدەنتتەردىڭ مەنى تاڭعالدىرعانى ولاردىڭ ينتەللەكتۋالدىق دەڭگەيى عانا ەمەس، ءوز بەتىنشە ويلاۋ مادەنيەتى. كەيدە ساباق بارىسىندا وتە كۇردەلى، كۇتپەگەن سۇراقتار قوياتىن. ءبىر سۇراقتىڭ ءوزى مەنى سول تاقىرىپقا باسقا قىرىنان قاراۋعا يتەرمەلەيتىن. سوندىقتان مەن ءار ساباققا وتە مۇقيات دايىندالاتىنمىن. ويتكەنى جاقسى وقىتۋ تەك ءوزىڭنىڭ تاقىرىبىڭدى بىلۋمەن شەكتەلمەيدى، اۋديتوريادان كەلەتىن جاڭا سۇراقتارعا دا دايىن بولۋ كەرەك. كەيدە مەن بەلگىلى ءبىر ماسەلە بويىنشا ءوز پوزيتسيامدى تۇسىندىرسەم، ستۋدەنتتەر ونى ءارى قاراي دامىتىپ، قارسى ارگۋمەنت ۇسىنىپ نەمەسە مۇلدەم باسقا پەرسپەكتيۆا اشاتىن.

ماعان وسى اكادەميالىق ءوزارا ارەكەتتەستىك قاتتى ۇنادى. مەن ولاردى وقىتقانىممەن، ولاردان ءوزىم دە كوپ نارسە ۇيرەندىم. بۇل جەردە وقىتۋشى مەن ستۋدەنت اراسىندا ءبىرجاقتى ءبىلىم بەرۋ ەمەس، ورتاق ينتەللەكتۋالدىق ىزدەنىس جۇرەتىندەي سەزىلدى. بىزدە كەيدە «جاقسى ستۋدەنت» بارلىق سۇراقتىڭ جاۋابىن بىلەتىن ادام سياقتى قابىلدانادى. ال مەن وكسفوردتاعى تاجىريبەمنەن كەرىسىنشە نارسەنى كوردىم: كۇشتى ستۋدەنت - دايىن جاۋاپتى قايتالامايتىن، دۇرىس سۇراق قوياتىن، ارگۋمەنتكە كۇمان كەلتىرە الاتىن ستۋدەنت. مەنىڭشە، ءدال وسى قاسيەت اكادەميالىق ورتانى «ءتىرى» ەتەدى. سەبەبى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەڭ قۇندى ساتتەرى وقىتۋشى ءبارىن بىلەتىن كەزدە ەمەس، ءبىر سۇراقتىڭ اينالاسىندا وقىتۋشى مەن ستۋدەنت بىرگە جاڭا نارسە اشقان كەزدە پايدا بولادى.

وكسفوردقا كەز كەلگەن ادام تۇسە المايدى

- قازاقستاندا «وكسفوردقا تەك ەرەكشە دارىندىلار عانا تۇسەدى» دەگەن تۇسىنىك بار. وسى پىكىرمەن كەلىسەسىز بە؟

- شىنىمدى ايتسام، بۇل پىكىرمەن كەلىسەمىن. وكسفوردقا كەز كەلگەن ادام تۇسە المايدى. بۇل الەمدەگى ەڭ مىقتى ءارى باسەكەسى وتە جوعارى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءبىرى، سوندىقتان مۇندا اكادەميالىق تۇرعىدان وتە قابىلەتتى، ينتەللەكتۋالدىق قىزىعۋشىلىعى جوعارى، ءوز سالاسىندا ەرەكشەلەنەتىن ستۋدەنتتەر قابىلدانادى. مۇنى «ءبارى تەك ەڭبەكپەن كەلەدى» دەپ جەڭىلدەتۋدىڭ قاجەتى جوق. ءبىراق مەن «ەرەكشە دارىندى» دەگەندى تەك تۋا بىتكەن تالانتپەن بايلانىستىرماس ەدىم. وكسفوردتا مەنىڭ بايقاعانىم - وتە اقىلدى بولۋمەن قاتار، تەرەڭ ويلايتىن، ءوز بەتىمەن ىزدەنەتىن، سۇراق قويا الاتىن جانە تاڭداعان سالاسىنا شىن قىزىعاتىن ادامدار كوپ. ارينە، وتە جاقسى باعا نەمەسە كوپ ەڭبەك ەتۋ اۆتوماتتى تۇردە وكسفوردقا ءتۇسۋدى بىلدىرمەيدى. ۇمىتكەرلەر وتە كوپ، ال ورىن شەكتەۋلى. سوندىقتان بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە اكادەميالىق ەرەكشەلىك مىندەتتى تۇردە بار. ءبىراق مەنىڭشە، ەڭ ماڭىزدىسى - «مەن ەرەكشە دارىندى بولىپ تۋدىم با؟» دەگەن سۇراق ەمەس. «مەن وزىمە قىزىق نارسەدە قانشالىقتى تەرەڭدەي الدىم؟» دەگەن سۇراق. ءوزىم دە جەتىستىكتەرىمدى تەك تابيعي قابىلەتىممەن تۇسىندىرمەس ەدىم. مەنىڭ جولىمدا كوپ ەڭبەك، ءتارتىپ، قىزىعۋشىلىق، ساتسىزدىكتەر جانە قايتا-قايتا ءوزىمدى دامىتۋ بولدى. سوندىقتان مەكتەپ وقۋشىسىنا «وكسفوردقا ءبارى تۇسە الادى» دەپ ايتپاس ەدىم - بۇل شىندىققا جاناسپايدى. ءبىراق «وكسفوردقا تەك دانىشپان بولىپ تۋعاندار عانا تۇسەدى» دەپ تە ايتپاس ەدىم. وكسفوردقا ءتۇسۋ ءۇشىن وتە مىقتى بولۋ كەرەك. ال مىقتى بولۋ - تەك تۋا بىتكەن قابىلەت ەمەس، ءوزىڭدى جىلدار بويى قالىپتاستىرۋدىڭ ناتيجەسى.

- قازىرگى تاڭدا جاساندى ينتەللەكت ستۋدەنتتەردىڭ وقۋىنا ۇلكەن اسەر ەتۋدە. وكسفورد مۇنداي وزگەرىسكە قالاي بەيىمدەلىپ جاتىر؟

- مەنىڭشە، وكسفوردتاعى ەڭ قىزىقتى نارسەنىڭ ءبىرى - AI- عا قاتىستى پوزيتسيانىڭ جاي عانا «قولدانۋعا بولادى» نەمەسە «بولمايدى» دەگەن دەڭگەيدە قالماي، «ونى اكادەميالىق تۇرعىدان قالاي دۇرىس پايدالانامىز؟» دەگەن سۇراققا اۋىسۋى. قازىر بۇل تاقىرىپتىڭ اينالاسىندا ۇلكەن پىكىرتالاس ءجۇرىپ جاتىر. اسىرەسە PhD ستۋدەنتتەرى مەن بولاشاق زەرتتەۋشىلەر ءۇشىن بۇل وتە ماڭىزدى. سەبەبى ءبىز AI- دى كۇندەلىكتى جۇمىستان تولىق الىپ تاستاي المايمىز. كەرىسىنشە، ونى زەرتتەۋ پروتسەسىن جاقسارتۋعا، اقپاراتتى جۇيەلەۋگە، جاڭا يدەيالاردى قاراستىرۋعا نەمەسە كۇردەلى ماسەلەلەرگە باسقا قىرىنان قاراۋعا قالاي ءتيىمدى پايدالانۋعا بولاتىنىن ۇيرەنۋىمىز كەرەك.

ءبىراق مۇندا وتە ماڭىزدى ءبىر شەكارا بار: AI ءسىزدىڭ ويىڭىزدى الماستىرماۋى كەرەك. اسىرەسە زەرتتەۋشى ءۇشىن ەڭ قۇندى نارسە - دايىن جاۋاپ ەمەس، ءوز سۇراعىڭدى قالىپتاستىرا الۋ، ارگۋمەنتتى باعالاۋ، دەرەكتىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ جانە جاڭا يدەيا ۇسىنا الۋ. ەگەر AI وسى پروتسەستى كۇشەيتسە - بۇل ۇلكەن مۇمكىندىك. ال ەگەر زەرتتەۋشى ءوز ويىن قالىپتاستىرۋدىڭ ورنىنا AI- عا دايىن جاۋاپتى تاپسىرسا، وندا ءبىز كەرىسىنشە ينتەللەكتۋالدىق داعدىمىزدى السىرەتۋىمىز مۇمكىن. سوندىقتان وكسفوردتا دا AI- دى قالاي ءتيىمدى ءارى جاۋاپكەرشىلىكپەن پايدالانۋ كەرەك دەگەن ماسەلە وتە بەلسەندى تالقىلانىپ جاتىر. مەنىڭشە، بۇل پىكىرتالاس ءالى اياقتالعان جوق جانە اياقتالماۋى دا كەرەك. ويتكەنى تەحنولوگيانىڭ ءوزى دە وتە تەز وزگەرىپ جاتىر.

مەن اسىرەسە بولاشاق زەرتتەۋشىلەرگە AI- دان قورىقپاۋ كەرەك دەپ ايتار ەدىم. ونى وزىڭنەن اقىلدى ەتىپ ەمەس، وزىڭە كومەكتەسەتىن قۇرال رەتىندە پايدالانۋدى ۇيرەنۋ كەرەك. ويتكەنى بولاشاقتا ەڭ باسەكەگە قابىلەتتى زەرتتەۋشى AI- دى مۇلدەم قولدانبايتىن ادام ەمەس، ونىڭ مۇمكىندىكتەرىن ءتۇسىنىپ، سونىمەن بىرگە ءوزىنىڭ ەڭ ماڭىزدى ينتەللەكتۋالدىق قابىلەتتەرىن، سىني ويلاۋىن، شىعارماشىلىعىن جانە اكادەميالىق ادالدىعىن ساقتاي الاتىن ادام بولادى.

ارمانىڭ ۇلكەن بولسا، ونى ايتۋعا ۇيالما

- عىلىمي ورتادا ايەل زەرتتەۋشى رەتىندە كەزدەسكەن ەڭ قيىن جاعداي قانداي بولدى؟

- مەنىڭشە، ەڭ قيىن نارسە - كەيدە اۋديتورياعا كىرگەن كەزدە الدىمەن جاسىڭ مەن جىنىسىڭ كورىنىپ، سودان كەيىن عانا ءبىلىمىڭ كورىنەتىنىن سەزىنۋ. جاس ايەل بولعان كەزدە كەيدە ءوزىڭدى تىم سەنىمدى ۇستاساڭ، «تىم اگرەسسيۆتى»، ال ءوز ويىڭدى جۇمساق جەتكىزسەڭ «وزىنە سەنىمسىز» بولىپ كورىنۋىڭ مۇمكىن. مۇنداي ەكى-ۇداي ويلار بار. ءبىراق بۇل مەنى ءبىر نارسەگە ۇيرەتتى: مەن بۇكىل ءومىرىمدى ادامدارعا «مەن جەتكىلىكتىمىن» دەپ دالەلدەۋمەن وتكىزگىم كەلمەيدى. مەنىڭ جۇمىسىم، زەرتتەۋىم، ادامدارعا دەگەن قارىم-قاتىناسىم سويلەسىن. ال وزىمە ۇقسايتىن جاس قىزدارعا ءبىر نارسە ايتقىم كەلەدى: ءسىزدىڭ زالداعى ورنىڭىزدى بىرەۋدىڭ رۇقساتى انىقتامايدى.

- ەگەر بۇگىنگى مەكتەپ وقۋشىسى «وكسفوردقا تۇسكىم كەلەدى» دەپ كەلسە، وعان ەڭ ءبىرىنشى قانداي كىتاپتى وقۋعا نەمەسە قانداي داعدىنى دامىتۋعا كەڭەس بەرەر ەدىڭىز؟

- مەن وعان وكسفورد تۋرالى كىتاپتان بۇرىن، الەم تۋرالى كىتاپ وقۋدى ۇسىنار ەدىم. ويتكەنى ون بەس جاستاعى بالا «وكسفوردقا ءتۇسۋىم كەرەك» دەپ تىم ەرتە ماقسات قويىپ، ءوزىنىڭ نەگە قىزىعاتىنىن ۇمىتىپ كەتپەۋى كەرەك. كوپ وقىسىن. ءبىر نارسەگە قاتتى قىزىقسىن. سوسىن سول قىزىعۋشىلىعىن زەرتتەسىن. جازسىن. پىكىرتالاس جاساسىن. وزىنەن ۇلكەن ادامدارعا سۇراق قويسىن. ءبىر نارسەنى تۇسىنبەسە، ۇيالماي سۇراسىن. وكسفوردقا اپاراتىن ەڭ ماڭىزدى نارسە - ءمىنسىز رەزيۋمە ەمەس. ينتەللەكتۋالدىق قىزىعۋشىلىق. ەگەر بالا الەمگە شىن قىزىقسا، ۋنيۆەرسيتەتتەر وعان ەسىك اشۋدىڭ جولىن تابادى.

- ءبىر سۇحباتىڭىزدا «ۇيالىپ جۇرە بەرسەڭ وسپەيسىڭ» دەپسىز. سوندا قازاق جاستارىن ارتقا تارتاتىن وسى مىنەز بە؟

- مەن قازاق جاستارىن ۇيالشاق دەپ ايتپاس ەدىم. كەرىسىنشە، ءبىزدىڭ جاستارىمىزدىڭ الەۋەتى وتە جوعارى. ءبىراق بىزدە «كوپ سويلەمە»، «ءوز-ءوزىڭدى ماقتاما»، «ۇيات بولادى» دەگەن سوزدەر وتە ەرتە جاستان قۇلاعىمىزعا سىڭەدى. ولاردىڭ ءارقايسىسىنىڭ جاقسى جاعى بار. ءبىراق كەيدە بالا ەر جەتكەندە «وزىمە مۇمكىندىك سۇراسام ۇيات پا؟»، «جەتىستىگىمدى ايتسام ماقتانعان بولامىن با؟»، «وسى ادامعا جازسام، مەنى كىم دەپ ويلايدى؟» دەپ ءومىر سۇرە باستايدى. مەنىڭ «ۇيالما» دەگەنىم - ادەپسىز بول دەگەنىم ەمەس. ءوزىڭدى كىشىرەيتپە. ەگەر سەنىڭ ارمانىڭ ۇلكەن بولسا، ونى ايتۋعا ۇيالما. ەگەر سەن ءبىر مۇمكىندىككە لايىق بولساڭ، ونى سۇراۋعا ۇيالما. ەگەر سەنىڭ ەڭبەگىڭ بولسا، ونى كورسەتۋگە ۇيالما.

ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اتاۋىنا عانا قىزىقپاڭىزدار

- جوعارىدا جاستار زيالى بولۋى كەرەك دەدىڭىز. سوندا ناعىز ينتەللەكتۋال قانداي بولۋى كەرەك؟ تەرەڭ ءبىلىم جەتكىلىكتى مە، الدە وعان قوسا مەيىرىم، جاۋاپكەرشىلىك سياقتى قاسيەتتەر كەرەك پە؟

- مەن ءۇشىن ينتەللەكتۋالدىقتىڭ ەڭ ادەمى بەلگىسى - كىشىپەيىلدىلىك. شىن مانىندە كوپ بىلەتىن ادام كوبىنە ءوزىنىڭ قانشا نارسەنى بىلمەيتىنىن جاقسى تۇسىنەدى. سوندىقتان مەن ءۇشىن ناعىز ينتەللەكتۋال - جۇزدەگەن كىتاپ وقىعان ادام عانا ەمەس. ول باسقا ادامنىڭ پىكىرىن تىڭداي الادى. «مەن قاتەلەسۋىم مۇمكىن» دەپ ايتا الادى. ءوز ءبىلىمىن ادامداردى تومەندەتۋ ءۇشىن ەمەس، ءبىر نارسەنى جاقسارتۋ ءۇشىن قولدانادى. ماعان اسىرەسە ءبىر نارسە ماڭىزدى: اقىلدى بولۋ مەن جاقسى ادام بولۋ ءبىر-بىرىنەن بولەك بولماۋى كەرەك. ەگەر ادامنىڭ ءبىلىمى كوپ بولعانىمەن، ونىڭ قاسىنداعىلار وزدەرىن كىشكەنتاي سەزىنسە، مەن ونداي ينتەللەكتۋالدىقتى تولىق دەپ قابىلدامايمىن.

- قازىر شەتەلدە بىرنەشە ايلىق كۋرستى وقىپ كەلىپ، ءوزىن شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تۇلەگى رەتىندە تانىستىراتىندار، كوۋچتار كوبەيدى. ولار جايلى نە ويلايسىز؟

- شىنىمدى ايتسام، مۇنداي جاعدايلاردى مەن دە سوڭعى جىلدارى جيى بايقاي باستادىم. اكادەميالىق ادام رەتىندە بۇل تاقىرىپ ماعان جاقىن، ويتكەنى عىلىمدا ادالدىق پەن شىنايىلىقتىڭ ورنى بولەك دەپ ويلايمىن. مەن ءوزىم ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسۋ ءۇشىن جىلدار بويى دايىندالدىم، ەمتيحاندار تاپسىردىم، بىرنەشە كەزەڭنەن ءوتتىم. ال وكسفوردقا ءتۇسۋ پروتسەسىنىڭ وزىندە پروفەسسورلارمەن بايلانىسىپ، عىلىمي جۇمىس جاساپ، بىرنەشە سۇحباتتان ءوتىپ، ءوز زەرتتەۋىم مەن اكادەميالىق الەۋەتىمدى قايتا-قايتا دالەلدەۋگە تۋرا كەلدى. كەيىن ۋنيۆەرسيتەتكە قابىلدانعان سوڭ دا بۇل جول اياقتالعان جوق. تولىققاندى اكادەميالىق باعدارلامانى ءوتۋ ءۇشىن كۇن سايىن جۇمىس ىستەپ كەلەمىن.

سوندىقتان ءبىر ادامنىڭ ۋنيۆەرسيتەتكە ءبىر ايلىق باعدارلاماعا قاتىسىپ، كەيىن ءوزىن سول ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «تۇلەگىمىن» دەپ تانىستىرعانىن كورگەندە، شىنىمدى ايتسام، ماعان ءسال ادىلەتسىز كورىنەدى… سەبەبى ءبىر اتاۋدىڭ ارتىندا كەيدە جىلدار بويعى ەڭبەك پەن مۇلدەم باسقا دەڭگەيدەگى اكادەميالىق تالاپ تۇرادى.

ءبىراق بۇل قىسقا باعدارلامالاردىڭ قۇندىلىعى جوق دەگەن ءسوز ەمەس. كەرىسىنشە، summer school ،certificate programme نەمەسە قىسقا اكادەميالىق كۋرس ادامنىڭ بىلىمىنە، تاجىريبەسىنە، كوزقاراسىنا ۇلكەن ۇلەس قوسۋى مۇمكىن. مەن مۇنداي مۇمكىندىكتەردى تولىق قولدايمىن. مەن باعدارلامانىڭ ءوزىن ەمەس، ونىڭ مارتەبەسىن بۇرمالاۋعا قارسىمىن.

مىسالى، «وكسفوردتا ءبىر ايلىق باعدارلاماعا قاتىستىم» دەۋ - وتە جاقسى جەتىستىك. ونى جاسىرۋدىڭ ەش قاجەتى جوق. ءبىراق «وكسفورد تۇلەگىمىن» دەپ ايتۋ - مۇلدەم باسقا ماعىنا بەرەدى… مەنىڭشە، اكادەميالىق ورتادا ادامنىڭ ءوز جەتىستىگىن قالاي كورسەتەتىنى ونىڭ قانداي جەتىستىككە جەتكەنى سياقتى ماڭىزدى. ويتكەنى عىلىمدا ءبىز دەرەكتى وزىمىزگە ءتيىمدى بولۋ ءۇشىن بۇرمالامايمىز. ءوز اكادەميالىق جولىمىزدى دا بۇرمالاماۋىمىز كەرەك.

اسىرەسە جاستارعا وسىنى ايتقىم كەلەدى: ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اتاۋىنا عانا قىزىقپاڭىزدار. ادامنىڭ قاي جەردە بولعانىنان بۇرىن، نە وقىعانىنا، قانداي جۇمىس ىستەگەنىنە، نە زەرتتەگەنىنە جانە سول ءبىلىمىن كەيىن قالاي قولدانعانىنا قاراڭىزدار. سەبەبى سوڭىندا ادامنىڭ ۆيزيتكاسىنداعى ادەمى اتاۋ ەمەس، ونىڭ ناقتى ءبىلىمى، جاساعان جۇمىسى جانە سول بىلىمگە ادالدىعى قالادى.

- اڭگىمەڭىزگە راقمەت!

el.kz