الماتى ماڭىندا جۇرگەن ىلبىسكە سپۋتنيكتىك قارعىباۋ تاعىلدى
استانا. KAZINFORM - جانۋارعا سپۋتنيكتىك قارعىباۋ ورناتىلىپ، دەنساۋلىق جاعدايىن باعالاۋ جانە مۇمكىن بولاتىن اۋرۋلاردى جوققا شىعارۋ ءۇشىن قاجەتتى بيوماتەريالدار الىندى.
جاقىندا ىلە-الاتاۋى مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ اۋماعىندا، الماتى قالاسىنىڭ اكىمشىلىك شەكارالارى شەگىندە ورنالاسقان ۇلكەن الماتى شاتقالىندا ءىلبىس اۆتوجولعا جاقىن جەردە مارالدى اۋلاپ ۇستاعان. بۇل حالىق ءجيى دەمالاتىن ورىن بولعاندىقتان، جەمتىگىن جەپ جاتقان جىرتقىشتى ادامدار تەز بايقاپ ۇلگەرگەن. اقپارات الەۋمەتتىك جەلىلەردە لەزدە تاراپ، كەلەسى كۇنى بۇل جەرگە كەلۋشىلەر سانى ارتا تۇسكەن.
ۇلتتىق پارك قىزمەتكەرلەرى مەن عالىمداردىڭ تۇسىندىرگەنىنە قاراماستان، كوپ ادام جابايى اڭعا تىم جاقىن درون ۇشىرىپ، ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاعى ءجۇرىس-تۇرىس قاعيدالارىن بۇزعان.
- كوپشىلىك ونىڭ قىزىل كىتاپقا ەنگىزىلگەن سيرەك كەزدەسەتىن ءتۇر ەكەنىن جانە ءوز ولجاسىن قورعاپ تۇرعان الەۋەتتى قاۋىپتى جىرتقىش ەكەنىن ەسكەرمەدى. مۇنداي ارەكەتتەر جانۋار ءۇشىن ايتارلىقتاي كۇيزەلىس تۋدىرىپ، ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە دە قاتەر كەلتىردى.
ءىلبىستى قورعاۋ جانە ىقتيمال جاعىمسىز سالداردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ماماندار ونى ۋاقىتشا اۋلاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. جانۋارعا سپۋتنيكتىك قارعىباۋ ورناتىلىپ، دەنساۋلىق جاعدايىن باعالاۋ جانە مۇمكىن بولاتىن اۋرۋلاردى جوققا شىعارۋ ءۇشىن قاجەتتى بيوماتەريالدار الىندى. بارلىق ءراسىم قىسقا مەرزىمدى ناركوز جاعدايىندا، حالىقارالىق ۆەتەريناريالىق جانە ەتيكالىق ستاندارتتاردى قاتاڭ ساقتاي وتىرىپ، كاسىبي ماماندار توبى تاراپىنان جۇرگىزىلدى، - دەلىنگەن حابارلامادا.
سپۋتنيكتىك قارعىباۋ زوولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ماماندارىنىڭ، ىلە-الاتاۋى ۇلتتىق تابيعي پاركى قىزمەتكەرلەرىنىڭ، الماتى زووباعىنىڭ جانە «Snow Leopard Foundation» قورى ساراپشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ورناتىلدى.
سپۋتنيكتىك قارعىباۋ مىناداي مۇمكىندىكتەر بەرەدى:
الماتى قالاسى سياقتى ءىرى ەلدى مەكەنگە جاقىن اۋماقتا قار بارىسىنىڭ قوزعالىسىن باقىلاۋ؛
جانۋار قاۋىپتى ايماققا جاقىنداعان جاعدايدا جەدەل ارەكەت ەتۋ؛
ادام مەن جابايى تابيعات اراسىنداعى قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋ؛
سيرەك كەزدەسەتىن جىرتقىشتى قوسىمشا قورعاۋ.
ايتا كەتۋ كەرەك، ورناتىلعان قارعىباۋ توتەنشە جاعداي انىقتالعان جاعدايدا قاشىقتان اجىراتۋ فۋنكتسياسىمەن جابدىقتالعان. سونىمەن قاتار، اۆتوماتتى تۇردە بوساۋ مەحانيزمى بار: ءبىر- ەكى جىل ىشىندە قارعىباۋ جانۋاردان وزدىگىنەن اجىرايدى.
- زەرتحانالىق تالداۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ءىلبىستىڭ تولىقتاي ساۋ ەكەنى جانە ەشقانداي اۋرۋعا شالدىقپاعانى انىقتالدى. قازىرگى ۋاقىتتا جىرتقىش اتالعان اۋماقتان قاۋىپسىز تۇردە كەتىپ، وزىنە ءتان تابيعي اۋماققا جىبەرىلدى. دەگەنمەن، بۇل وقيعاعا دەگەن قىزىعۋشىلىق ءالى دە ساقتالىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى بارشاڭىزدى تاۋلى ايماقتاردا بەلگىلەنگەن ەرەجەلەردى ساقتاۋعا، جابايى تابيعاتتى قۇرمەتتەۋگە جانە ادام قاۋىپسىزدىگى مەن سيرەك كەزدەسەتىن تۇرلەردى ساقتاۋ ءارقايسىمىزدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىمىزگە تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن ۇمىتپاۋعا شاقىرامىز، - دەلىنگەن ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتى حابارلاماسىندا.
ايتا كەتەلىك فوتوگراف الماتى تاۋلارىندا ءىلبىستىڭ اڭ اۋلاعان ءساتىن ءتۇسىرىپ العان ەدى.
