الاياقتاردان قورعانۋ جولدارى: ەلوردا پروكۋراتۋراسى ەسكەرتۋ جاسادى
استانا. KAZINFORM - الاياقتار الەۋمەتتىك ينجەنەريا ادىستەرىن، جالعان سايتتار مەن قوسىمشالاردى، جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن جانە پسيحولوگيالىق قىسىمدى بەلسەندى قولدانىپ ءجۇر.
استانا قالاسى پروكۋراتۋراسى باسقارماسىنىڭ پروكۋرورى تالانت قاليەۆ الاياقتاردىڭ كەڭ تاراعان تاسىلدەرى مەن ولاردان قورعانۋ جولدارىن ءتۇسىندىردى، دەپ حابارلايدى قالا اكىمدىگىنىڭ رەسمي سايتى.
سپيكەردىڭ ايتۋىنشا، كەڭ تاراعان تاسىلدەردىڭ ءبىرى - بانك قىزمەتكەرى بولىپ قوڭىراۋ شالۋ. الاياقتار ازاماتقا ونىڭ اتىنا نەسيە راسىمدەۋگە ارەكەت جاسالىپ جاتقانىن نەمەسە شوتىندا كۇماندى وپەراتسيا انىقتالعانىن ايتادى.
كەيىن اڭگىمەگە ءوزىن قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ قىزمەتكەرى رەتىندە تانىستىرعان ادام قوسىلىپ، اقشانى «قاۋىپسىز شوتقا» اۋدارۋعا كوندىرۋگە تىرىسادى.
پروكۋراتۋرا بانك نەمەسە مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتكەرلەرى اقشانى «ساقتاپ قالۋ» ءۇشىن ونى بەلگىسىز شوتتارعا اۋدارۋدى تالاپ ەتپەيتىنىن ەسكەرتتى.
سونداي-اق الاياقتار نەسيە ماقۇلدانعانى نەمەسە ونىڭ مارتەبەسى وزگەرگەنى تۋرالى SMS- حابارلاما جىبەرۋى مۇمكىن. حابارلاماداعى سىلتەمە جالعان سايتقا اپارادى. وندا تەلەفون ءنومىرى، جەكە كۋالىك دەرەكتەرى، بانك كارتاسىنىڭ مالىمەتتەرى مەن راستاۋ كودى سۇرالادى. كەيىن بۇل اقپارات اقشا ۇرلاۋ ءۇشىن پايدالانىلۋى مۇمكىن.
- زاماناۋي تەحنولوگيالار الاياقتارعا تۋىستارىنىڭ داۋىسىن يميتاتسيالاپ، توتەنشە جاعداي بولعانىن جانە شۇعىل تۇردە اقشا قاجەت ەكەنىن حابارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي جاعدايدا تەك ەستىگەن داۋىسقا سەنۋگە بولمايدى. تۋىسىڭىزبەن وزىڭىزگە بەلگىلى تەلەفون ءنومىرى ارقىلى قايتا حابارلاسىپ، ونىڭ جاعدايىن ناقتىلاپ العان ءجون، - دەدى تالانت قالييەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، بانك كارتاسىن، شوتتى نەمەسە بانك قوسىمشاسىنا قولجەتىمدىلىكتى سىياقى ءۇشىن باسقا ادامدارعا بەرۋگە بولمايدى. مۇنداي شوتتار ارقىلى وزگە ازاماتتاردان ۇرلانعان اقشا ءوتۋى مۇمكىن.
2025-جىلعى 16-قىركۇيەكتەن باستاپ قازاقستاندا قىلمىستىق كودەكستىڭ 232-1-بابى قولدانىسقا ەنگىزىلىپ، دروپپەرلىك ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك بەلگىلەندى. جاعدايعا بايلانىستى جازا مۇلىكتى تاركىلەي وتىرىپ، 7 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋدى كوزدەيدى.
- بىرنەشە ونداعان مىڭ تەڭگە بىرنەشە جىلدىق باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋعا تۇرمايدى، - دەدى پروكۋرور.
تالانت قاليەۆ الاياقتاردان قورعانۋ ءۇشىن SMS- كودتاردى، قۇپياسوزدەردى، CVV/CVC- كودتى جانە بانك كارتاسىنىڭ دەرەكتەرىن ەشكىمگە ايتپاۋعا كەڭەس بەردى.
ەگەر بانك نەمەسە مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتكەرى رەتىندە قوڭىراۋ شالعان ادام اقشا اۋدارۋدى تالاپ ەتسە، اڭگىمەنى توقتاتىپ، ۇيىمنىڭ رەسمي نومىرىنە ءوزىڭىز حابارلاسقان ءجون. سونداي-اق بەيتانىس ادامداردىڭ نۇسقاۋىمەن تەلەفونعا قاشىقتان قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن قوسىمشالاردى ورناتپاۋ، كۇماندى سىلتەمەلەرگە وتپەۋ جانە پسيحولوگيالىق قىسىم كەزىندە قارجىلىق شەشىم قابىلداماۋ قاجەت.
الاياقتار ادەيى اسىقتىرىپ، شۇعىل ارەكەت ەتۋدى تالاپ ەتۋى، اقشاڭىزدان ايىرىلىپ قالاتىنىڭىزدى ايتىپ قورقىتۋى نەمەسە بولعان جاعدايدى ەشكىمگە ايتپاۋدى سۇراۋى مۇمكىن.
- باستى قاعيدات - توقتاڭىز جانە اقپاراتتى تەكسەرىڭىز. تەلەفون تۇتقاسىن قويىپ، بانككە، تۋىسىڭىزعا نەمەسە ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانعا ءوزىڭىز حابارلاسىڭىز. بىرنەشە مينۋت ۋاقىت جوعالتۋدىڭ ءوزى اقشاڭىزدى ساقتاپ قالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەستە ساقتاڭىز: «قاۋىپسىز شوت» بولمايدى، ال SMS- كود پەن بانك كارتاسىنىڭ دەرەكتەرىن بوگدە ادامدارعا ايتۋعا بولمايدى، - دەدى پروكۋرور.