الماتى مەن تۋسون-باۋىرلاس قالالار: حاسساق ءانسامبلى ۆاشينگتوندا قازاق مادەنيەتىن پاش ەتتى

قازاقستاندىق ارتىستەر امەريكالىق كورەرمەندى ازيا ونەرى مەن مادەنيەتىمەن تانىستىرۋدى ماقسات ەتكەن سميتسون ينستيتۋتىنىڭ ۇلتتىق ازيا ونەرى مۋزەيىندە ونەر كورسەتتى.

قۇرىلعانىنا عاسىردان اسقان مۋزەي ءالى كۇنگە ادامدار، ءتۇرلى يدەيالار مەن داستۇرلەر وكىلدەرى جينالاتىن مادەني بايلانىس فورۋمى رەتىندە مادەنيەتتەر اراسىنداعى تۇسىنىستىكتى ارتتىرۋعا قىزمەت ەتىپ كەلەدى.

ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۇلتتىق ازيا ونەرى مۋزەيى ونەر مەن مادەنيەت ارقىلى ديالوگ، جاڭالىق اشۋ جانە بايلانىس ورناتۋ مۇمكىندىكتەرىن جاساۋ ارقىلى وسى مۇرانى دامىتۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى.

امەريكالىق كورەرمەندەرگە 12 شىعارما ۇسىنىلدى: «Hassaknama» ،«Uly Zhibek Zholy» ،«Turan Zholbarysy» ،«Orleu» ،«Akku» ،«Orteke»، «Ak Bayan» ،«Kyz Kuu»، «ensau» ،«Amanat» ،«Tartu» جانە «Karazhorga».

ءىس-شارا ا ق ش-تاعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن سميتسون ينستيتۋتىنىڭ جانىنداعى قازاقستان مادەني مۇراسى قورى جوباسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى.

ا ق ش-تاعى قازاقستان ەلشىسى ماعجان ءىلياسوۆ سميتسون ينستيتۋتىنىڭ ازيا ونەرى ۇلتتىق مۋزەيىنە قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 35 جىلدىعى مەن ا ق ش تاۋەلسىزدىگىنىڭ 250 جىلدىعىنا وراي «حاسساق» ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلىنىڭ كونسەرتىن ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن العىس ايتتى.

مادەني ىنتىماقتاستىق حالىقتار اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋعا جانە ەكىجاقتى قارىم- قاتىناستى ماعىنالى ەتۋگە كومەكتەسەدى.

- ءبىزدىڭ ساياسي، ەكونوميكالىق جانە ساۋدا بايلانىستارىمىز، سونداي-اق 35 جىلدىق ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق ەلدەرىمىز اراسىنداعى وتە بەرىك قارىم- قاتىناسقا اكەلدى. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ۆاشينگتونعا ساپارى جانە پرەزيدەنت دونالد ترامپپەن كەزدەسۋى بۇل قارىم-قاتىناستارعا جاڭا سەرپىن بەردى، - دەدى قازاقستان ەلشىسى.

جوعارى لاۋازىمدى ديپلومات تالانتتى «حاسساق» مۋزىكالىق توبى امەريكالىق كورەرمەن نازارىنا قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرلى مادەنيەتى مەن رۋحىن ۇسىناتىنىن ايتتى.

- بۇل ادامدارعا وتباسىلىق بايلانىستى، ۇلكەندەردى قۇرمەتتەۋدى جانە ءوز مادەنيەتىن قۇرمەتتەۋدى باعالايتىن وركەنيەت تۋرالى اڭگىمەلەيدى. مۇنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ د ن ق- مىزدىڭ ءبىر بولىگى جانە وسى ارتىستەردىڭ ارقاسىندا ول ساقتالىپ كەلەدى. ءبىز بۇنى عاسىرلار بويى وتباسىمىزدا بويىمىزعا ءسىڭىرىپ وسكەنبىز،- دەپ وي ءبولىستى ماعجان ءىلياسوۆ.

مادەني ديپلوماتيانىڭ بولاشاعى جايلى ماعجان ءىلياسوۆ قازاقستان بيىل ازيا ونەرى ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ دەلەگاتسياسىن قابىلدايتىنىن حابارلادى.

سونداي-اق دەمەۋشىلەرگە قازاقستان مەن قۇراما شتاتتار اراسىنداعى مادەني بايلانىستاردى نىعايتقانى ءۇشىن العىس ايتىلدى.

— Chevron كومپانياسىنا ا ق ش-تاعى قازاقستان مادەنيەتىنە دەمەۋشىلىك جاساعانى جانە امەريكالىق اۋديتوريانى كوشپەلىلەر مادەنيەتى جانە وركەنيەتىمەن تانىستىرعانى ءۇشىن العىس ايتقىم كەلەدى. ءبىز بۇل سالاداعى قولداۋى ءۇشىن «سامۇرىق- قازىناعا» ءدان ريزامىز،- دەپ اتاپ ءوتتى ماعجان ءىلياسوۆ.

ءىس-شارا ا ق ش-تاعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن سميتسون ينستيتۋتى جانىنداعى قازاقستان مادەني مۇراسى قورى جوباسىنىڭ اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى.

Music Unbound ديرەكتورى، ونەرتانۋ كانديداتى، پروفەسسور راۋشان جۇمانيازوۆا سميتسون ينستيتۋتىمەن ىنتىماقتاستىق قازاق مادەنيەتىن الەمدىك اۋديتورياعا تانىستىرۋعا، ۇلتتىق داستۇرلەردى ساقتاۋعا جانە قازاقستان مەن امەريكا قۇراما شتاتتارى اراسىنداعى مادەني بايلانىستاردى نىعايتۋعا كومەكتەسەتىنىن ايتتى.

- بۇل - ءىرى جوبا. ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ بولىگى رەتىندە ءبىز كەلەسى جىلى وتەتىن Smithsonian Folklife Festival فەستيۆالىنە دايىندىق اياسىندا زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. ءىس-شارا اياسىندا قازاقستاندى الماتى ارقىلى، ال امەريكانى تۋسون ارقىلى تانىستىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. الماتى مەن تۋسون - باۋىرلاس قالالار، - دەدى جۇمانيازوۆا.

«حاسساق» ءانسامبلى قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا وتە تانىمال ەتنوفولكلور جانرىن ۇسىنادى. ارتىستەر ءتۇپنۇسقا، زاماناۋي مۋزىكانى جانە وزدەرىنىڭ شىعارمالارىن ورىندايدى. ولاردىڭ شىعارماشىلىعى ءداستۇرلى مادەنيەتكە، حالىق اسپاپتارىنا، جانرلارىنا، تاقىرىپتارىنا، موتيۆتەرىنە، اندەرىنە جانە مۋزىكالىق تۋىندىلارىنا نەگىزدەلگەن.

— قازاقتىڭ مادەني مۇراسى بۇكىل الەم ءۇشىن وراسان زور قۇندىلىق پەن الەۋەتكە يە. بۇگىندە ۇلتتىق ونەرىمىزگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىنا كۋا بولىپ وتىرمىز، ال Music Unbound سميتسونمەن بىرلەسە مادەني ديپلوماتيا، جالپىادامزاتتىق قۇندىلىقتار، داستۇرلەردى قۇرمەتتەۋ جانە ساقتاۋ، سونداي-اق جارقىن ورتاق بولاشاق قۇرۋ جولىندا ەلەۋلى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى، - دەيدى راۋشان دجۋمانيازوۆا.

ۇلتتىق ازيا ونەرى مۋزەيىنىڭ ءبىلىم بەرۋ جانە قوعامدىق باعدارلامالار جونىندەگى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى نيكول داۋد سميتسون فولكلورلىق ءومىر جانە مادەني مۇرا ورتالىعى ۇزاق ۋاقىت بويى قازاقستانداعى سۋرەتشىلەر مەن قولونەرشىلەرمەن بىرلەسىپ، قازاق مۇراسىن اقش كورەرمەنىنە ۇسىنىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.

— ءبىز قازاقستاننىڭ باي مۋزىكالىق جانە مادەني داستۇرلەرىن جاڭعىرتىپ وتىرعان حاسساق ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلىن ۇسىنۋعا قۋانىشتىمىز. قازاقستاننىڭ مادەني مۇراسىنىڭ تازالىعىن، وسى داستۇرلەردى جاڭا ۇرپاققا جەتكىزەتىن ارتىستەردىڭ ونەرىن ماقتانا ايتقىمىز كەلەدى، - دەدى نيكول داۋد.

«حاسساق» سميتسون فولكلور جانە مادەني مۇرا ورتالىعىنىڭ جوباسى بولىپ سانالاتىن اۋقىمدى «قوزعالىستاعى مۇرا» (Heritage in Motion) باعدارلاماسى اياسىندا ونەر كورسەتەدى.

— بۇگىنگى «حاسساق» ءانسامبلىنىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن كونتسەرت سميتسون ينستيتۋتىنىڭ ورتالىق ازيا جانە قازاق داستۇرلەرىن ۇلتتىق اللەياعا اكەلۋدەگى ىسكەرلىگىنىڭ بەلگىسى، — دەدى نيكول داۋد.

2027 -جىلدىڭ باسىندا ۇلتتىق ازيا ونەرى مۋزەيى قازاقستان وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن قولونەرشىلەر باعدارلاماسىن وتكىزەدى.

«حاسساق» ءانسامبلى جەرگىلىكتى كورەرمەن قاۋىمنىڭ قوشەمەتىنە بولەندى. مۋزىكانتتار قىلقوبىز، دومبىرا، جەتىگەن، سىبىزعى، شەرتەر، نارقوبىز، سازسىرناي، شاڭقوبىز، داۋىلپاز، دابىل، سۋ سىلدىر جانە قوڭىراۋ سياقتى بىرنەشە ءداستۇرلى قازاق اسپاپتارىن اسقان شەبەرلىكپەن قولداندى.

— قويىلىم تاڭعاجايىپ ءارى ادەمى بولدى. مەن بۇرىن قازاق ەتنو-فولكلورلىق مۋزىكاسى جايلى ەستىگەنمىن. مۋزىكانتتاردىڭ اسپاپتاردى قالاي اۋىستىرعانىنا قاتتى تاڭعالدىم. بۇل ولاردىڭ وتە شەبەر ەكەنىن كورسەتتى، — دەپ ءبولىستى ميننەسوتادان كەلگەن دەينا.

دەينا بۇرىن قازاقستانعا كەلگەن، ال ارسەنيو قازاق مۋزىكاسىن العاش رەت تىڭداپ وتىرعانىن ايتتى.

— كەرەمەت ونەردىڭ كۋاسى بولدىق. اسپاپتاردىڭ الۋان تۇرلىلىگى جانە ولار جەتكىزەتىن تونالدىلىق مەنى باۋراپ الدى، — دەدى ۆيردجينيادان كەلگەن ارسەنيو.