دالا وركەنيەتى مەن ورتالىق ازيا تاريحى بۇكىل الەمگە اشىلىپ كەلەدى - گارۆارد عالىمى
الماتى. KAZINFORM - الماتىدا III حالىقارالىق جاس عالىمدار كونگرەسىنە قاتىسقان گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىس ازيا تىلدەرى مەن وركەنيەتتەرى فاكۋلتەتىنىڭ PhD دوكتورانتى ۋيليام جۋليان دالا وركەنيەتىن الەمدەگى باستى مادەنيەتتەردىڭ ءبىرى دەپ اتادى.
كونە قىتاي جانە شاعاتاي تىلدەرىن مەڭگەرگەن امەريكالىق تاريحشى قازىر الماتىدا شاقىرىلعان عالىم مارتەبەسىندە جۇمىس ىستەپ جاتىر.
- مەن ءۇشىن دالا مادەنيەتى مەن وركەنيەتى - جاي عانا تاقىرىپ ەمەس، وتە ماڭىزدى سالا. تەك وسى جەردە، ورتالىق ازيادا ءومىر سۇرگەن جانە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان حالىقتار ءۇشىن عانا ەمەس، بۇكىل الەم ءۇشىن دالا وركەنيەتى - باستى مادەنيەتتەردىڭ ءبىرى. ءبىز بۇل وڭىردەگى حالىقتارىنىڭ باي تاريحى مەن ەكونوميكالىق قۇرىلىمى تۋرالى كوبىرەك ءبىلىپ كەلە جاتىرمىز، - دەدى ۋيليام جۋليان.
ول قازاقستان مەن ورتالىق ازيادا ءوز ەلىنىڭ تاريحىن زەرتتەۋگە بەت بۇرعاندار عالىمداردىڭ «تولقىنى» ءجۇرىپ جاتقانىن ايتتى.
- بۇگىندە عالىمداردىڭ جاڭا تولقىنى بايقالادى: ورتالىق ازياداعى كوپتەگەن زەرتتەۋشىلەر التىن وردا مەن كونە تاريحتى بەلسەندى تۇردە زەرتتەپ جاتىر. عالىمداردىڭ ءوز ءوڭىرىنىڭ تاريحىنا تەرەڭ قىزىعۋشىلىق تانىتۋى - ناعىز باقىت. ا ق ش- تا دا قازىر جەرگىلىكتى امەريكالىقتاردىڭ تاريحىنا ءدال وسىنداي قىزىعۋشىلىق تولقىنى ءجۇرىپ جاتىر، - دەدى ول.
كونگرەسس بارىسىندا پرەزيدەنت جانىنداعى ق ر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى اقىلبەك كۇرىشبايەۆ اكادەميا جوشى ۇلىسى مەن التىن وردانىڭ مۇراسىن جۇيەلى زەرتتەۋ ءۇشىن ارنايى مامانداندىرىلعان عىلىمي باعىت ۇسىنعانىن ايتتى.
ونىڭ سوزىنشە، اكادەميا باستاماسىمەن قازاقستان، تۇركيا، ازەربايجان، وزبەكستان، قىرعىزستان جانە موڭعوليا عىلىم اكادەميالارىمەن بىرلەسىپ دالا وركەنيەتىن زەرتتەۋ جونىندەگى حالىقارالىق كونسورتسيۋم قۇرىلعان. بۇل ىنتىماقتاستىق تاريحي دەرەكتەردى بىرگە زەردەلەۋگە جانە جاس زەرتتەۋشىلەردى حالىقارالىق جوبالارعا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرمەك.
جاس عالىمدارعا كەڭەس
سونىمەن قاتار باق وكىلدەرىمەن تىلدەسكەن ۋيليام جۋليان عالىمدار ءۇشىن زەرتتەۋدەگى ەركىندىكتىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ايتۋىنشا، 2 مىڭعا جۋىق عالىم ەڭبەك ەتەتىن گارۆاردتا زەرتتەۋ جۇمىسىنىڭ باستى ارتىقشىلىعى - تولىق اكادەميالىق ەركىندىك. بۇل زەرتتەۋشىلەرگە سيرەك كەزدەسەتىن تاقىرىپتاردى قولعا الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ول قازاقستاندىقتارعا دا زەرتتەۋ تاقىرىبىن تاڭداۋدا باتىل بولۋعا شاقىردى.
- ءوزىمىز (عالىم رەتىندە - رەد.) قالايتىن تاقىرىپتى زەرتتەي الاتىنىمىزدى وتە قاتتى باعالايمىن. ءسىز زەرتتەپ جاتقان تاقىرىپ باسقالارعا ءبىرتۇرلى بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. ونى باسقالار تۇسىنبەۋى مۇمكىن. ءبىراق باستىسى - تاۋەكەلگە بارىپ، ءبىرتۇرلى تاقىرىپتاردى زەرتتەي بەرىڭىز، - دەدى ول.
ەسكە سالايىق، بۇعان دەيىن اقىلبەك كۇرىشبايەۆ ەلدەگى 28 مىڭ عالىمنىڭ جارتىسىنا جۋىعى جاستار ەكەنىن ايتتى.
