ادام ميى مەن جاساندى ينتەللەكت سويلەم ماعىناسىن ءارتۇرلى تۇسىنەدى - زەرتتەۋ

اۋستراليا مەن جاپونيا عالىمدارى سويلەمنىڭ ماعىناسىن ءتۇسىنۋ بارىسىندا ادام ميى مەن جاساندى ينتەللەكتىنىڭ تىلدىك مودەلدەرى اراسىندا ەلەۋلى ايىرماشىلىق بار ەكەنىن انىقتادى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى eLife عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

مەلبۋرن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىسى دجەيمس فودور باستاعان عالىمدار توبى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ سويلەمدەگى سوزدەردىڭ ماعىناسىن عانا ەمەس، ولاردىڭ ءوزارا بايلانىسىن قالاي قابىلدايتىنىن زەرتتەگەن.

ماسەلەن، «يت ادامدى تىستەدى» جانە «ادام ءيتتى تىستەدى» دەگەن ەكى سويلەمدى الايىق. ەكەۋىندە دە بىردەي سوزدەر قولدانىلعان. الايدا سوزدەردىڭ ورنى اۋىسقاندىقتان، سويلەمدەردىڭ ماعىناسى مۇلدە وزگەرەدى.

ادام ميى مۇنداي ايىرماشىلىقتى بىردەن اجىراتادى. ويتكەنى ول ءار ءسوزدىڭ جەكە ماعىناسىن عانا ەمەس، ارەكەتتى كىم جاساعانىن جانە سول ارەكەت كىمگە باعىتتالعانىن دا انىقتايدى.

عالىمدار جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرىنىڭ وسى ەرەكشەلىكتى ادام ميى سياقتى وڭدەي الاتىنىن تەكسەرگەن.

تاجىريبەگە اعىلشىن ءتىلىن انا ءتىلى رەتىندە مەڭگەرگەن 30 ادام قاتىسقان. ولارعا ارنايى قۇراستىرىلعان 108 سويلەم ۇسىنىلىپ، وقۋ كەزىندەگى مي بەلسەندىلىگى ماگنيتتىك- رەزونانستىق توموگرافيا (م ر ت) ارقىلى باقىلانعان.

كەيىن زەرتتەۋشىلەر قاتىسۋشىلاردىڭ مي بەلسەندىلىگىن بىرنەشە جاساندى ينتەللەكت مودەلى سويلەمدەردى وڭدەگەن كەزدە قالىپتاستىراتىن ساندىق كورسەتكىشتەرمەن سالىستىرعان.

ناتيجەسىندە قىزىقتى ايىرماشىلىق انىقتالدى. سويلەمدەر ءارتۇرلى سوزدەردەن قۇرالعان كەزدە جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرى مەن ادام ميىنىڭ اقپاراتتى وڭدەۋىندە بەلگىلى ءبىر ۇقساستىق بايقالعان.

الايدا سوزدەرى بىردەي، تەك ولاردىڭ ورنى اۋىسقان سويلەمدەر ۇسىنىلعاندا جاعداي وزگەرگەن.

ادام ميى مۇنداي سويلەمدەردىڭ ماعىناسى ايتارلىقتاي وزگەرگەنىن كورسەتكەن. ال زەرتتەۋگە الىنعان تىلدىك مودەلدەردىڭ ىشكى ساندىق كورىنىستەرى ولاردى ءبىر- بىرىنە سالىستىرمالى تۇردە ۇقساس دەپ باعالاعان.

كەرىسىنشە، سويلەمدەگى سوزدەردىڭ گرامماتيكالىق قىزمەتىن، ياعني ارەكەتتى كىم جاساعانىن جانە ونىڭ كىمگە باعىتتالعانىن ارنايى بەلگىلەيتىن كومپيۋتەرلىك مودەلدەردىڭ ناتيجەلەرى ادام ميىنىڭ بەلسەندىلىگىنە كوبىرەك سايكەس كەلگەن.

«ءبىز ۇلكەن تىلدىك مودەلدەردىڭ اقپاراتتى ادامنان وزگەشە وڭدەيتىنىن انىقتادىق. بۇل ولاردىڭ ءتىلدى ادام سياقتى تولىق تۇسىنبەۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى»، - دەيدى زەرتتەۋ اۆتورى دجەيمس فودور.

عالىمدار قوسىمشا تاجىريبە دە جۇرگىزگەن. وعان 486 ادام قاتىسىپ، ءارتۇرلى سويلەمدەردىڭ ماعىنالىق ۇقساستىعىن باعالاعان. زەرتتەۋشىلەر بۇل ناتيجەلەردى جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرىنىڭ كورسەتكىشتەرىمەن سالىستىرعان.

ءبىر قىزىعى، GPT-4 مودەلىنە سويلەمدەردىڭ ۇقساستىعىن تىكەلەي باعالاۋ تاپسىرىلعاندا، ونىڭ جاۋاپتارى ادامداردىڭ باعالاۋىنا وتە جاقىن بولعان.

بۇل جاساندى ينتەللەكت سويلەمدەگى گرامماتيكالىق ايىرماشىلىقتاردى مۇلدە تۇسىنبەيدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. كەرىسىنشە، ول مۇنداي ايىرماشىلىقتاردى انىقتاپ، دۇرىس جاۋاپ بەرە الادى. الايدا ونىڭ ىشكى اقپارات وڭدەۋ ءتاسىلى ادام ميىنداعى ۇدەرىسكە ۇقساماۋى مۇمكىن.

زەرتتەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا، باستى ماسەلە دە وسىندا: كومپيۋتەردىڭ اداممەن بىردەي ناتيجە كورسەتۋى ونىڭ سول ناتيجەگە ادام سياقتى ويلاۋ ارقىلى جەتەتىنىن دالەلدەمەيدى.

دەگەنمەن زەرتتەۋ بارىسىندا سالىستىرمالى تۇردە قاراپايىم سويلەمدەر پايدالانىلعان. سوندىقتان الىنعان ناتيجەلەردى ادامنىڭ كۇندەلىكتى اڭگىمەلەسۋى نەمەسە كۇردەلى ماتىندەردى ءتۇسىنۋ ۇدەرىسىمەن تولىق تەڭەستىرۋگە بولمايدى.

عالىمدار بولاشاقتا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كۇردەلى سويلەمدەر مەن تۇتاس اڭگىمەلەردى قالاي وڭدەيتىنىن زەرتتەمەك.

ولاردىڭ پىكىرىنشە، ادام ميى مەن جاساندى ينتەللەكت اراسىنداعى ايىرماشىلىقتاردى ءتۇسىنۋ بولاشاقتا سەنىمدىرەك تىلدىك مودەلدەر ازىرلەۋگە، سونداي-اق ادامنىڭ سويلەۋ جانە ءتىلدى ءتۇسىنۋ قابىلەتىن زەرتتەۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن.