قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 7- تامىز
اتاۋلى كۇندەر
حالىقارالىق سىرا كۇنى
جەر شارىنىڭ التى قۇرلىعىنا ورتاق مەرەكە - سىرا كۇنى جىل سايىن تامىزدىڭ العاشقى جۇماسىندا تويلانادى. العاش رەت ا ق ش- تىڭ كاليفورنيا شتاتىنداعى سانتا-كرۋس قالاسىندا مەرەكەلەنىپ، 2012-جىلعا دەيىن وسى كۇن 5- تامىزدا اتاپ ءوتىلىپ كەلدى. قازىر ونى الەمنىڭ 50 ەلىندەگى 207 قالادا تويلايدى.
ەستە قالار وقيعالار
1740-جىلى جانىبەك باتىر باستاعان قازاقتىڭ ءبىر توپ ءبيى ورىنبور كوميسسياسىنىڭ باستىعى، گەنەرال-لەيتەنانت كنياز ۆ. ا. ۋرۋسوۆپەن كەزدەستى. جانىبەك باتىر مەن ۆاسيلي ۋرۋسوۆ قازاق دالاسىمەن ساۋدا بايلانىستارىن دامىتۋ جانە كەرۋەن جولدارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
1929-جىلى ورتالىق اتقارۋ كوميتەتى مەن حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ «س س س ر اراب جازۋىن قولداناتىن حالىقتاردىڭ جاڭا لاتىن ءالىپبيى تۋرالى» قاۋلىسىمەن لاتىنعا كوشۋ رەسمي مارتەبەگە يە بولدى.
گازەتتەر مەن جۋرنالدار، باسپالار، وقۋ ورىندارى جاڭا الىپبيگە كوشە باستادى.
1958-جىلى قازاقستاندا كاسپي تەڭىزىنىڭ شىعىس جاعالاۋىنداعى ماڭعىستاۋ تۇبەگىن يگەرۋ تۋرالى قاۋلى قابىلداندى. پەرسپەكتيۆالىق مۇناي اۋدانى: وزەن، جەتىباي، قالامقاس مۇناي كەن ورىندارى. تۇبەكتەن مىس، مارگانەتس، فوسفوريتتەر، سۋتاس، سيرەك كەزدەسەتىن كەندەر دە تابىلدى. ءدال وسى جەردە الەمدەگى العاشقى جىلدام نەيتروندى ونەركاسىپ رەاكتورى ىسكە قوسىلدى.
پايدالى قازبالاردىڭ قورى ولاردىڭ الۋان تۇرلىلىگى، كەن ورىندارىنىڭ قۋاتتىلىعى، يگەرۋدىڭ ىڭعايلىلىعى بويىنشا بىرەگەي جانە الەمدىك گەولوگيادا ءىس جۇزىندە تەڭدەسى جوق.
1992-جىلى ستەپنوگور قالاسىندا ۆاليۋتالىق التىننىڭ ەكى قۇيماسى رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك ساقتاۋىنا بەرىلدى. سەلينا تاۋ-حيميا كومبيناتىندا ەڭ جوعارعى سىنامالى - 9999 قۇيمالار الىندى.
بۇل تاۋارلىق جانە ۆاليۋتالىق التىننىڭ الەمدىك ستاندارتى.
1995-جىلى الماتى كينو ۇيىندە «اباي» فيلمىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. وعان پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قاتىستى. مۇحتار اۋەزوۆتىڭ رومان-ەپوپەياسى بويىنشا تۇسىرىلگەن ەپيكالىق دراما قازاقتىڭ ۇلى اقىنى ابايدىڭ 150 جىلدىعىنا ارنالعان. سەناريىن ءلايلا اقىنجانوۆا، الەكساندر بارانوۆ جانە سەرىك اپرىموۆ جازعان.
2006-جىلى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبورلى اۋدانىنداعى قىرىقوبا كەشەنىنىڭ اۋماعىنان ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى VI- V عاسىرلارعا ءتان تاڭعاجايىپ ارحەولوگيالىق بۇيىمدار تابىلدى.
ولار كوپتەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرىپ، ولكەنىڭ تاريحى تۋرالى قوماقتى مالىمەت بەرەدى.
2013-جىلى سولتۇستىك يرلانديادا وتكەن پوليتسەيلەر مەن ءورت سوندىرۋشىلەردىڭ XV بۇكىل الەمدىك ويىندارىندا قازاقستاندىق كوماندا ەكى مەدالگە يە بولدى. كوماندا كاپيتانى سەرىك نۇرعاليەۆ بەنچپرەسس پەن پۋشپۋلليفتينگتە ۇزدىك ناتيجە كورسەتتى.
2014-جىلى قاراعاندىلىق «سارىارقا» حوككەي كلۋبى «ت م د رەكوردتار كىتابىنا» ەندى. «سارىارقا» جوعارى حوككەي ليگاسى چەمپيوناتىندا 23 رەت قاتارىنان جەڭىسكە جەتتى.
«ت م د رەكوردتار كىتابى» ساراپتاما ءبولىمى «ءبىر كاسىپقوي حوككەي كومانداسىنىڭ ەڭ ۇزاق تازا جەڭىستەر سەرياسى» رەتىندە كلۋبتىڭ رەكوردىن مويىندادى.
2014-جىلى جامبىل وبلىسىنىڭ بەس تاريحي نىسانى يۋنەسكو دۇنيەجۇزىلىك مادەني مۇرالار تىزىمىنە ەندى. ولار - اقتوبە، قۇلان، ورنەك، قوستوبە، اقىرتاس قالاشىقتارى.
2016-جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ حۆاسۋن قالاسىندا ارالاس جەكپە-جەكتەن 3-ازيا چەمپيوناتى اياقتالدى. قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى 7 چەمپيوندىق بەلدىكتىڭ 5 ەۋىن جانە 2 كۇمىس مەدال جەڭىپ الىپ، جالپى كوماندالىق ەسەپتە ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى.
2017-جىلى Astana Innovations Challenge اۋقىمدى ستارتاپ-مارافونى اياسىندا اشىق دەرەكتەر نەگىزىندە قالا ماسەلەلەرىن شەشۋ جوباسىنا ارنالعان ءبىرىنشى حاكاتون ءوتتى.
2017-جىلى تورايعىر كولىنىڭ جاعالاۋىنان، «مۇرتتى قورعان» ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشىنىڭ جانىنان ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى VIII- VI عاسىرلارعا ءتان وبالار تابىلدى.
2018-جىلى بىشكەكتە گ. ايتيەۆ اتىنداعى قىرعىز ۇلتتىق بەينەلەۋ ونەرى مۋزەيىندە العاش رەت قازاقستاندىق سۋرەتشى قۇتتىبەك جاقىپوۆتىڭ «ۇلى دالا مەلودياسى» جەكە كورمەسى اشىلدى.
2018-جىلى كوپتەگەن بەدەلدى حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ گران-پري يەگەرى، «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ جەتەكشى سوليسى باقتيار ادامجان العاش رەت ⅩⅩ عاسىرداعى كورنەكتى حورەوگراف رولان پەتيدىڭ قويىلىمىنداعى «بوزبالا مەن اجال» بالەتىندەگى بوزبالا باستى ءرولىن سومدادى.
