ۇلى جەڭىسكە 70 جىل: تاپسىرىلماعان وردەن تاريحى
الماتى قالاسىندا تۇراتىن تىلەۋبالا قوجاحمەتوۆانىڭ وسىنداي وقيعالاردىڭ ءبىرى جونىندە سىر شەرتكەن حاتى بۇگىن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالاندى.
«ءبىزدىڭ اكەمىز كاكىمباي سۇلەيمەن ۇلى قوجاحمەتوۆ 1922-جىلى قاپال اۋدانىنىڭ قوڭىر اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. قىزىل ارميا قاتارىنا 1942-جىلى قاپال اۋداندىق اسكەري كوميسسارياتى ارقىلى شاقىرىلعان. اۋەلى 11-گۆارديالىق تانك كورپۋسىنىڭ روتا كومانديرى رەتىندە تالاي شايقاسقا ءتۇسىپ، ۋكراينانىڭ احتىركا قالاسىنىڭ ماڭىنداعى ۇرىستا وڭ يىعىنان اۋىر جارالانادى. ەمدەلىپ شىققاننان كەيىن سول كورپۋستىڭ دەسانت روتاسىنىڭ كومانديرى رەتىندە سوعىس جولىن جالعاستىرادى، - دەپ جازادى ت. قوجاحمەتوۆا ءوزىنىڭ حاتىندا. - 1944-جىلى باتىس ۋكراينانى فاشيست باسقىنشىلارىنان ازات ەتۋ ۇرىستارىنا قاتىسىپ، 1945-جىلى قاڭتاردا گەرمانيا جەرىندە اۋىر جاراقات الادى. ال مامىر ايىنداعى جەڭىستى گروزنىي قالاسىنداعى گوسپيتالدا قارسى الادى. قان مايدانداعى ەرلىكتەرى ءۇشىن قىزىل جۇلدىز وردەنىمەن جانە بىرنەشە مەدالمەن ناگرادتالعان.
مەنىڭ ەندىگى ايتپاعىم، اكەمىز كاكىمباي قوجاحمەتوۆ ۋكراينانىڭ احتىركا قالاسىنىڭ ماڭىنداعى شايقاستا اۋىر جارالانىپ، سول ۇرىستا كورسەتكەن ەرلىگى ءۇشىن II دارەجەلى ۇلى وتان سوعىسى وردەنىنە ۇسىنىلعان. بۇل جونىندە جوعارعى كەڭەستىڭ ناگرادتاۋ تۋرالى جارلىعىنىڭ تابىلعانىن ايتقىم كەلىپ وتىر.
2012-جىلى اكەمىز دۇنيەدەن ءوتىپ، كوڭىلىمىز قۇلازىپ جۇرگەن كۇندەرى رەسەي ۇكىمەتىنىڭ ۇلى وتان سوعىسىنىڭ مۇراعاتتا ساقتاۋلى جاتقان قۇجاتتارىن «پودۆيگ نارودا» سايتىنا جاريالاۋدى ۇيىمداستىرعانىن ەستىپ، اكەمىزدىڭ جەكە دەرەكتەرىن تەردىك. سول كەزدە 1943-جىلدىڭ 3- قىركۇيەگىندەگى ك س ر و جوعارعى كەڭەسىنىڭ قۇپيا بۇيرىعى شىعا كەلدى.
سارعايعان، كىتاپقا تىگىلگەن ىزدەرى بار ءبىر پاراق قاعازداعى تىزىمدە اكەمىزدىڭ اتى-ءجونى، ال ەندىگى پاراقتا ناگرادا قاعازى، اكەمىزدىڭ قانداي ەرلىگى ءۇشىن II دارەجەلى ۇلى وتان سوعىسى وردەنىمەن ماراپاتتالعانى ايتىلعان. ماراپات پاراعىن تولتىرعان گۆارديا مايورى، 1-باتالون كومانديرى مۋرزين قول قويعان. ماراپات پاراعىندا جاۋدىڭ تانكتەرى ءبىزدىڭ جاۋىنگەرلەردىڭ شابۋىلىن تويتارىپ، توقتاتىپ تۇرعان كەزدە لەيتەنانت قوجاحمەتوۆ تانككە ەڭبەكتەپ، جاقىنداپ بارىپ، گراناتامەن ءدال ۇرىپ، جاۋ تانكىسىن ورتەپ، ءوزى اۋىر جاراقات الىپ گوسپيتالعا جىبەرىلگەنى جازىلعان. وسى ەرلىگى ءۇشىن II دارەجەلى ۇلى وتان سوعىسى وردەنىنە ۇسىنىلعان.
وسى دەرەكتەردى وقىعاننان كەيىنگى كەۋدەنى كەرنەگەن وكىنىش، ساعىنىش، ماقتانىش سەزىمدەرىن ايتىپ جەتكىزۋ قيىن ەدى. ارينە، وكىنىش سەزىمى باسىمداۋ بولدى. قايران اكە، ءوزىڭىز باردا وسىنى بىلسەڭىز قانداي مارقايىپ قالۋشى ەدىڭىز...»
«ەگەمەن قازاقستان» گازەتى، 2015 -جىلعى 17- ناۋرىز
