ميدىڭ جۇمىسىن جاقسارتاتىن قاراپايىم 6 ءادىس

بۇل - اقپاراتتار عاسىرى. اينالامىزدا اقپاراتتىڭ كوپتىگى سونداي، ولاردىڭ اراسىنان وزىمىزگە قاجەتتىسىن ىرىكتەپ الۋدىڭ ءوزى قيىنعا سوعادى. ءارى زامانعا ساي بولۋىمىز ءۇشىن قانشاما ءتىل مەڭگەرۋىمىز كەرەك، جوعارى دارەجەدە ءبىلىم الىپ، كاسىبي ءوسۋىمىز قاجەت. قىسقاسى، ميىمىزعا سالماق سالۋعا ءتيىسپىز. سوندىقتان نەيروبيولوگ عالىمدار، ءوز زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەسىندە ميدىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋ ءۇشىن ءتۇرلى ادىستەر ۇسىنىپ وتىر. بىردە كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوكتور دايموند باستاعان عالىمدارى قىزىق تاجىريبە جاسادى. ولار ەرەسەك تىشقاننىڭ ميىنا قورشاعان ورتانىڭ قانشالىقتى اسەر ەتەتىنىن زەرتتەمەك بولادى. سول سەبەپتى تىشقاننىڭ ءبىرىن قىزىلدى- جاسىلدى ويىنشىعى كوپ ديسنەيلەندكە كىرگىزىپ، جانىنا بىرگە ويناۋ ءۇشىن وزگە تىشقانداردى دا جىبەرىپ تۇردى. ال تاعى ءبىرى قالىپتى ورتادا ءومىر ءسۇرىپ جاتتى. ناتيجەسى قالاي بولدى دەيسىزدەر عوي؟ !

ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەندە عالىمدار ەكى تىشقاننىڭ دا ميىن قايتا تەكسەرەدى. سويتسە، ديسنەيلەندتەگى تىشقاننىڭ ميى قالىپتى جاعدايدا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان تىشقاننىڭ ميىنان ۇلكەن بولىپ شىعادى. كەيىن بۇل تاجىريبە ادامعا قايتالانادى. بەلگىلى بولعانىنداي، ءتۇرلى جاڭا جەرلەردى كورگەن، ءارتۇرلى ادامدارمەن سويلەسكەن، قارىم- قاتىناسقا تۇسكەن جاننىڭ ميى ۇيدەن شىقپاي، تەك ءبىر ءىستى قايتالاي بەرەتىن ادامنىڭ ميىنا قاراعاندا ەداۋىر ۇلكەيگەنى بايقالعان. بۇدان شىعاتىن قورىتىندى رەتىندە دوكتور دايموند ەگەر ادام ميىنىڭ جاقسى جۇمىس ىستەۋىن قالاسا، كۇندەلىكتى ءبىر ىسپەن اينالىسا بەرمەي، ءتۇرلى قادامدارعا بارىپ كورگەنى ءجون ەكەنىن، ءتىپتى كۇندە باراتىن جۇمىسقا دا ءارتۇرلى جولمەن بارۋعا كەڭەس بەرەدى. مۇنىڭ ءوزى ادام ميىنا وزگەرىس اكەلسە كەرەك. ال ميىن جاتتىقتىرماعان جاننىڭ ميى سولا بەرەتىن كورىنەدى. ەندى ميدىڭ جۇمىسىن جاقسارتاتىن ءادىس- تاسىلدەرگە كەلەيىك. ارينە، ءسىزدىڭ بىرنەشە ايعا ديسنەيلەندكە نەمەسە شەتەلگە كوشىپ بارىپ، تۇرىپ قايتاتىن مۇمكىندىگىڭىز جوق شىعار. ايتسە دە، ءتۇرلى تاسىلدەر ارقىلى ميىڭىزدى جاقسارتا تۇسۋگە جاعدايىڭىز بارى انىق. وعان ءتىپتى كۇنىنە 4 اق مينۋت ۋاقىت كەتەدى.

بۇل تاقىرىپقا بەلگىلى امەريكا نەيروبيولوگى، نيۋ- يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ۆەندي سۋزۋكي ءوزىنىڭ «ستراننايا ديەۆوچكا، كوتورايا ۆليۋبيلاس ۆ موزگ» اتتى كىتابىندا ارنايى توقتالادى: عالامتوردان ءارتۇرلى بيشىلەردىڭ ءبيىن كورىپ، سولارمەن بىرگە 4 مينۋتتاي قايتالاڭىز. بۇل ميىڭىزدىڭ قوزعاۋشى قىرتىسىنىڭ جۇمىسىن جاقسارتادى. وزىڭىزگە تاڭسىق، بۇرىن مۇلدە ءدامىن تاتىپ كورمەگەن اسحانانىڭ تاماعىن جەپ كورىڭىز. مىسالى، ءسىز ادەتتە تۇرىك، جاپون اسحاناسىن جاقسى كورسەڭىز، ەندى كارىس، اراب سەكىلدى ۇلتتاردىڭ ۇلتتىق تاعامىن بايقاپ كورىڭىز. ويتكەنى، ميدىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋعا ءبىزدىڭ ءدام سەزۋ مۇشەمىزدىڭ دە ىقپالى كوپ ەكەن. كوگنيتيۆتىك تاسىلدەر. ميدىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋدىڭ ءتۇرلى تاسىلدەرى بار. مىسالى، TED كانالداردان ءوزىڭىز مۇلدە ۇقپايتىن تاقىرىپتارعا قاتىستى لەكسيالار كورىڭىز. سپەكتاكل، راديوباعدارلامالاردىڭ اۋديوسىن تىڭداڭىز. ءوزىڭىزدى قىزىقتىرمايتىن سپورت، ەكونوميكا نەمەسە ساياسات سەكىلدى تاقىرىپتارداعى ماقالالاردى وقىڭىز. كورۋ قىرتىسىڭىزدى جاقسارتۋ ءۇشىن مۋزەيگە كەلەسى بارعانىڭىزدا وزىڭىزگە مۇلدە تانىس ەمەس، كارتينانىڭ نەمەسە ونەر تۋىندىسىنىڭ جانىندا كەم دەگەن 4 مينۋت وتىرىڭىز. ونىڭ ءمان- ماعىناسىنا ءۇڭىلىپ، وي جۇگىرتىڭىز. بۇل ءسىزدى جاڭا دۇنيەگە باسقا قىرىنان قاراۋدى ۇيرەتەدى.

ءتىپتى مۋزەيگە بارماساڭىز دا، عالامتوردان ءبىر قىزىق تۋىندىنى تاۋىپ الىپ، كومپيۋتەرىڭىزدە اشىپ قويىپ، ءبىر ءسات باسقا الەمگە ساياحات جاساپ كورسەڭىز بولادى. ميداعى ەستۋ قىرتىسىڭىزدى دامىتۋ ءۇشىن عالامتاردان كەز كەلگەن مۋزىكاعا ارنالعان سايتتى تاۋىپ الىپ، بۇرىن تىڭداماعان، وزىڭىزگە ۇناماعان جانرداعى مۋزىكانى تىڭداپ كورىڭىز. ەگەر بۇرىن روك ۇناماعان بولسا، ونى قايتا- قايتا تىڭداپ، ادامداردىڭ نە ءۇشىن بۇل جانردى جاقسى كورەتىنىن تۇسىنۋگە تىرىسىپ كورىڭىز.

ءيىس سەزۋ قىرتىسىڭىزدى جاقسارتۋ ءۇشىن ادەمى يىستەردىڭ جانىنا ارنايى توقتاپ، تەرەڭ تىنىستاپ الىڭىز. ول تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەلە جاتقانىڭىزدا جانىنان ءوتىپ بارا جاتقان كوفەينيادان شىققان كوفە ءيىسى بولۋى مۇمكىن نەمەسە بۇگىن عانا ساتىپ العان كىتابىڭىزدان شىققان قاعاز ءيىسى بولۋى دا ىقتيمال. ءتىپتى بولماسا، ەندى الدىڭىزعا العان، جاڭا عانا پىسىرىلگەن تورتتىڭ ءتاتتى ءيىسى شىعار. قالاي بولعاندا دا، وزىڭىزگە جاعىمدى ءيىستى كورگەندەي، توقتاي قالىپ، ءيىسىن سەزىنۋدى ۇمىتپاڭىز. بۇل ادىستەر تىم قاراپايىم كورىنۋى مۇمكىن. الايدا تۇراقتى ىستەپ، ميدىڭ جۇمىسىنا ءمان بەرىپ جۇرسەڭىز، ناتيجە بولارى انىق.

دەرەككوز: islam.kz