قازاق جازۋشىلارىنىڭ بالالارعا ارنالعان 5 ۇزدىك شىعارماسى
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - ق ر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى «2021 -جىلدى قازاقستانداعى بالالار مەن جاس وسپىرىمدەردىڭ كىتاپ وقۋىن قولداۋ جىلى» دەپ جاريالادى.
پرەزيدەنتتىڭ ءوزى «بالالار اراسىنداعى كىتاپ وقۋدى ارتتىرۋ كەرەك» دەپ تىكەلەي تاپسىرما بەردى. وسى ورايدا ماسساگەت پورتالى بالالارعا ارنالعان قازاق جازۋشىلارىنىڭ شىعارمالارىن ۇسىنادى.
قازاق جازۋشىلارىنىڭ بالالارعا ارنالعان 5 ۇزدىك شىعارماسى
باۋىرجان مومىش ۇلى - «ۇشقان ۇيا»
«ۇشقان ۇيا» - باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ بالالىق شاعىن اڭگىمەلەيتىن ۇعمىرباياندىق كىتابى. شىعارمادا وتكەن عاسىردىڭ 16-جىلدارىنداعى دۇربەلەڭ مەن كۇشتەپ ۇجىمداستىرۋ سۋرەتتەلەدى. بۇل شىعارمادا اۆتور اجەسىنەن تىڭداعان اڭىز اڭگىمەلەرىن، نەنى جاقسى كورۋ كەرەك ەكەنىن، نەدەن جيرەنۋ كەرەك ەكەنىن، جالپى، سۇيىسپەنشىلىك، الەمنىڭ جاراتىلۋى تۋرالى ايتادى. بۇل بالالاردى تاربيەلەۋدە تاپتىرمايتىن كىتاپ.
رومان العاش رەت 1974-جىلى جارىققا شىقتى. اۆتور بالالىق شاعىن سۋرەتتەي وتىرىپ مەيرىمدىلىكتى، ادالدىقتى، باۋىرمالدىلىقتى ناسيحاتتايدى.
2. شەرحان مۇرتازا - «اي مەن ايشا»
روماندا اۆتور ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندەگى تىلدا جۇمىس ىستەگەن ادامداردىڭ سۇراپىل ءومىرىن باياندايدى. اجەلەر مەن انالار تاقىرىبى شىعارمادا كەڭىنەن اشىلعان. شىعارمادا قازاققا ءتان ۇلتتىق ەرەكشەلىك كوپتەپ كەزدەسەدى.
شەرحان مۇرتازا رومان تۋرالى: «بالالىق شاقتان كەلمەگەن ەرەسەك جوق. مەن الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىن ارالادىم. ءبىراق ولار تۇسىمە كىرمەيدى. تۇسىمە ىلعي تۋعان جەرىم - مىڭبۇلاق كىرەدى. انام ايشا كىرەدى»، - دەيدى.
روماندا قازاققا ءتان نانىمدار ايتىلادى.
رومان بالالاردى وتان سۇيگىشتىككە، پاتريوتتىقا تاربيەلەۋدە قۇندى شىعارما سانالادى.
3. تالاسبەك اسەمقۇلوۆ - «ءتالتۇس»
«ءتالتۇس» رومانى اۆتوردىڭ ءومىربويى جازعان شىعارماسى. تالاسبەك اسەمقۇلوۆ بۇل روماندا بالالىق شاعىن اڭگىمەلەي وتىرىپ، سول كەزەڭدەردەگى قازاقتاعى تالانتتى ادامداردىڭ، داستۇرلەردىڭ قازىرگى ۋاقىتتا جوعالىپ بارا جاتقانىن قىنجىلا باياندايدى.
رومانداعى باستى كەيىپكەردىڭ ءبىرى - قازاقتىڭ ءداستۇرلى كۇي مەكتەبىنىڭ ءىزىن جالعاۋشى، تالاسەكتىڭ اتاسى ءجۇنىسباي ستامبايەۆ. ول ايگىلى كۇيشى رەتىندە قازاق دالاسىنا تانىمال بولعان. ونىڭ ءومىرىن مۇحتار ماعاۋين «كوكبالاق» رومانىنا ارقاۋ ەتكەن.
روماندا قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرى، ىرىم-تىيىمى، ءتۇرلى اڭىز اڭگىمەلەرى، فولكلورلىق جىرى ايتىلادى. اۆتوردىڭ بۇل شىعارماسى ءوزىنىڭ «اشتىق پەن سوعىس» ماقالاسىمەن ۇندەس.
شىعارمانىڭ ءتىلى جاتىق، تەز وقىلادى. العاش رەت «قازىرگى زامانعى قازاقستان رومانى» بايگەسىنەن ۇزدىك دەپ تانىلىپ، 2003-جىلى باسپادان شىقتى. 2019-جىلى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا اعىلشىن تىلىنە اۋدارىلدى.
4. مارات قابانباي - «پىسىق بولدىم، مىنەكي»
قازاق بالالار ادەبيەتىنەن تىڭنان تۇرەن سالىپ، جاڭا لەپ اكەلگەن جازۋشىلاردىڭ ءبىرى - مارات قابانباي. ءبىر ەرەكشىلىگى، مارات قابانبايدىڭ شىعارمالارىندا قازاقى بولمىسپەن قاتار ەۋروپالىق ءۇردىس تە قاتار جۇرەدى. ونىڭ «پىسىق بولدىم، مىنەكي» شىعارماسى بالالارعا ارنالعان ەڭ ۇزدىك شىعارمالاردىڭ ءبىرى سانالادى.
بۇل شىعارما قازىرگى كۇندەگى بالالار ءومىرىن سۋرەتتەيدى. باستى كەيىپكەر - دوسان مەكتەپتى جاقسى وقيتىن، زەردەلى بالا. اۆتور وسى دوساندى تۋعان جەردىڭ توپىراعىنا ءسۇيسىنتىپ، تاسىنا ءۇڭىلتۋ ارقىلى وقىرماندى وتان سۇيگىشتتىككە تاربيەلەيدى. شىعارما بالالار ومىرىندەگى قىم-قۋىت تىرشىلىكتى بايانداعانىمەن بۇل جەردەگى كوتەرىلگەن باستى تاقىرىپ - ادامنىڭ تۋۋعان جەرگە دەگەن ماحابباتى. پوۆەستتى وقۋ ارقىلى تۋعان جەردىڭ، وتاننىڭ قادىرىن بىلە تۇسەسىڭ.
اۆتوردىڭ بۇدان بولەك، «ايشىلىق الىس جول» رومانى، «باقباق باسى تولعان كۇن»، «ارىستان، مەن، ۆيولونچەل جانە قاساپحانا» پوۆەستەرى بالالارعا ارنالعان ۇزدىك شىعارمالار قاتارىنا جاتادى.
5. نۇرعالي وراز - «ءبىز، ول، «مەرسەدەس» جانە ماحاببات»
نۇرعالي ورازدىڭ «ءبىز، ول، «مەرسەدەس» جانە ماحاببات» اتتى شاعىن اڭگىمەسى بالا ماحاتتى، قازىرگى اۋىلدىڭ قاراپايىم، بەيعام تىرشىلىگىن سۋرەتتەيدى. جازۋشى وسى اڭگىمەسى ارقىلى بالا ماحابباتتىڭ قانشالىقتى كىرشىكسىز بولاتىنىن باياندايدى.
اڭگىمە اۋىلعا قالادان ءبيبىجار اتتى بويجەتتكەن قىزدىڭ كەلۋىمەن باستالادى. اۋىلداعى بالالاردىڭ بارلىعى اجارى كەلىسكەن قالالىق قىزعا عاشىق بولادى. كۇنى بويى ۇيىرسەكتەپ سونىڭ قاسىنان شىقپايدى. ءبىراق ءبىر كۇنى قالادان مەرسەدەس مىنگەن باي جىگىت كەلىپ قالالىق قىزدى الىپ كەتەدى.
