جەكە كاسىپتى باستاعاندارعا 5 كەڭەس

 استانا. قازاقپارات - قازىرگى تاڭدا كاسىپكەر بولۋ، ءوزىن- ءوزى جۇمىسپەن قامتۋ، ەركىن رەجيمدە جۇمىس ىستەۋ ترەندتە.

ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جاساعان «ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك ريەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋىندا مەملەكەت بيزنەسپەن بىرلەسىپ، وتاندىق ءونىمدى حالىقارالىق نارىققا شىعارۋدىڭ ستراتەگيالىق جولىن تاۋىپ، ىلگەرىلەتۋگە ءتيىس دەلىنگەن. دەمەك، شىعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ باسىمدىققا يە مەجە. ەكونوميكانىڭ وسى سەكتورى تۇراقتى ءارى باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءۇشىن جۇمىسىن توقتاتقان نەمەسە بانكروتقا ۇشىراعانداردىڭ قاتارى از بولۋى كەرەك. مۇنداي قاتەرلەر قالاي ورىن الادى؟ ادەتتە پروبلەما كاسىبىن ەندى اشقان كاسىپكەرلەردە. سوندىقتان كاسىپكەر بولۋ كەز كەلگەن ادامنىڭ قولىنان كەلىپ جاتىر ما؟ ماسەلەن، 2016 -جىلداعى واتندىق كاسىپكەردىڭ بەينەسىنە نازار سالساق، بۇگىنگى قازاقستانداعى شوب - بۇل ج ءى و %26,8، ەكسپورتتىڭ %18، جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ%37 جانە شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەردىڭ %99. شاعىن كاسىپكەرلىكتىڭ باسىم بولىگى اۋىل شارۋاشىلىعى مەن قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا، ورتا جانە ءىرى كاسىپورىندار كوبىنەسە ونەركاسىپ سەكتورىندا قىزمەت ەتەدى. ەلدەگى كاسىپكەرلىكتىڭ %80,8  زاڭدى تۇلعالاردى قۇرماعان سۋبەكتىلەر (ج ك جانە شارۋا نەمەس فەرمەرلىك قوجالىقتار. ال وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ %25,4 ى - «قاجەتتىلىك بويىنشا» كاسىپكەرلىكتى تاڭداعان، ياعني وزگە تابىس كوزدەرى بولماعاندىقتان، بيزنەسپەن اينالىسۋعا ءماجبۇر بولعاندار. ال شىنايى كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋ ماجبۇرلىك ەمەس، جانىڭىزعا جاقىن كاسىپ بولۋ كەرەك قوي. وسىنداي ءتۇرلى فاكتورلاردى ەسكەرە وتىرىپ، كاسىپ باستاعىسى كەلەتىندەر ءۇشىن قاتە جاساۋدان الدىن الاتىن 5 كەڭەستى ۇسىنامىز:

 1. جانىڭىز سۇيمەيتىن نەمەسە سالادان حابارىڭىز جوق كاسىپتەن تابىس كەلەدى دەپ ايتۋ قيىن. ويتكەنى، نارىق زاڭدىلىعىندا كەز كەلگەن كاسىپكەرلىكتىڭ ءتۇرلى تاۋەكەلدەرى بار. بىرىنشىدەن، نارىقتى سارالاۋ قاجەت، وسى وڭىرگە ءتان قانداي كاسىپ كوزى تابىس اكەلەدى، زەرتتەۋ كەرەك.

2. كاسىپكەرلىكتە بەلگىلى ءبىر تاجىريبە بولماسا، جوعارى پايىزى بار نەسيە الىپ، كاسىپ باستاۋ قاتەرلى قادام. بيزنەس العاشقى جىلى پايدا اكەلمەۋى مۇمكىن، ال قارىزعا الىنعان اقشا ءسىزدى تىپتەن تاقىرعا وتىرعىزۋى مۇمكىن. بيزنەستە قارجى جاعى ەڭ سوڭعى كەزەڭ، بارلىعى سارالانىپ، بيزنەس- جوسپار قۇرىلعاننان كەيىن قارجى قۇيىلادى. ەڭ دۇرىسى كاپيتالىڭىز بولۋى شارت.

 3. بولاشاق بيزنەسىڭىزدىڭ بارلىق قۇراۋىشى جۇزەگە اسپاي تۇرىپ، جوسپار قۇرىپ المايىنشا جەكە كاسىپكەرلىكتى تىركەۋگە اسىقپاڭىز. بۋحگالتەرلىك ەسەپ جۇرگىزۋدى ۇيرەنۋ.

 4. جۇمىس ىستەگەلى جاتقان نارىعىڭىزداعى باسەكەلەستەرىڭىزدىڭ جۇمىسىن سارالاڭىز. ءسىزدىڭ حالىققا ۇسىنا الاتىن ارتىقشىلىعىڭىز بولۋ كەرەك. ولاي بولماعان جاعدايدا تابىستى بولۋ ەكى تالاي.

 5. ماركەتينگ پەن جارناما بويىنشا ءبىلىم كەرەك. تاۋار، جۇمىس، قىزمەت ءتۇرىن وتكىزۋدە ورتا نەمەس ءىرى بيزنەس ارنايى اگەنتتىكتەرگە جۇگىنەدى، تاپسىرىس جاسايدى. ال شاعىن بيزنەسكە مۇنداي قىزمەت ءتۇرىن جالداۋ ءتيىمسىز. جارناماسى جوق، تانىمال ەمەس كاسىپورىندى تانۋ، كليەنتتەر بازاسىن جيناۋ ماڭىزدى. دەگەنمەن، مىقتى دەيتين بيزنەسمەندەردىڭ ءوزى تالاي رەت شىعىنعا ۇشىراعان. «جەتى رەت قۇلاسام دا، سەگىز رەت اياققا تۇرام» دەگەن جاپوندىق ماتەل وسىنداي قايراتتى كاسىپكەرلەرگە ارنالعان. سوندىقتان ەشبىر داعدارىسقا قاراماي، كاسىپ باستاپ، باسەكەگە قابىلەتتى كاسىپكەرلەر قاتارىنان تابىلىڭىز.

ءاليا كەمەلبەكوۆا

Massaget.kz