قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 3- جەلتوقسان

حالىقارالىق مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار كۇنى

1992-جىلدىڭ اياعىندا ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسى مۇگەدەكتەر ونجىلدىعىنىڭ (1983-1992) اياقتالۋىنا وراي 3- جەلتوقساندى مۇگەدەكتەر كۇنى ەتىپ جاريالادى.

كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ قۇندىلىعى مەن ىزگىلىگى بالالار مەن قارتتارعا، مۇگەدەكتەرگە دەگەن قارىم-قاتىناسىمەن ايقىندالادى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ حالىقارالىق كۇنى تۋعانىنان ءومىردىڭ ازابىن تارتقان جاندارعا تاعى ءبىر نازار اۋدارىپ، جانىنا جەلەۋ بولۋعا مۇمكىندىك جاسايدى.

ب ۇ ۇ مالىمەتتەرى بويىنشا، الەمدە 600 ميلليون مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جان بار.

پەستيتسيدتەردەن باس تارتۋ كۇنى

العاش رەت 1998-جىلى وتكىزىلگەن. بۇل داتا 1984-جىلى بولعان بحوپال اپاتىنا ارنالىپ تاڭدالعان.

بحوپال اپاتى - ءۇندىستاننىڭ بحوپال قالاسىنداعى Union Carbide India Limited حيميا زاۋىتىندا بولىپ، قازا بولعاندار سانى بويىنشا ەڭ ءىرى تەحنوگەندىك اپات.

ەستە قالالار وقيعالار

1993-جىلى بىشكەكتە قۇرىلعان رۋحاني بايلىقتىڭ قايتا تۇلەۋىنە جاردەمدەسۋشى «رۋحانيات» حالىقارالىق قاۋىمداستىعى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا «جىل ادامى» قۇرمەتتى اتاعىن بەردى.

1993 -جىلى كاسپيدىڭ قازاقستاندىق قايراڭىندا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن حالىقارالىق كونسورتسيۋم قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى. شەتەلدىك جەتى كومپانيادان («ادجيپ»، «بريتيش پەترولەۋم»، «ستاتويل»، «بريتيش گاز»، «موبيل»، «Total»، «Shell») جانە بۇل جوبانىڭ وپەراتورى رەتىندە شىققان «قازاقستان كاسپي شەلفتەن» قۇرىلعان كونسورتسيۋم ايماقتىڭ مۇناي الەۋەتىن ءۇشجىلدىق گەولوگيالىق زەرتتەۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى.

2009 -جىلى قازاقستاندا ەكى حالىقارالىق پوشتا ماركاسى شىعارىلدى. ماركالار فاۋنا مەن فلوراعا ارنالعان. ولاردىڭ بەتىندە دولانا وسىمدىگى مەن يتايۋ بەينەلەنگەن. ءارقايسىسى 180 تەڭگەدەن تۇراتىن 100 مىڭ دانادان شىعارىلدى. قازپوشتا ماركالارىندا بۇدان بۇرىن دا سۋرەتتەلگەن جانۋارلار مەن وسىمدىكتەردىڭ بارلىق تۇرلەرى قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەن.

2010 -جىلى ە ق ى ۇ سامميتىندە استانا دەكلاراتسياسى قابىلدانىپ، وندا ە ق ى ۇ- نىڭ بارلىق وزگەرىستەرىندەگى بارلىق نورمالار، قاعيداتتار مەن مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ ايقىندالعان.

2012 -جىلى تۇركيانىڭ ءىرى پروۆينتسيالارىنىڭ ءبىرى نيەۆشەحير ورتالىعىندا «قازاقستان» ساياباعى اشىلدى. وسىعان وراي قالاداعى ورتالىق كونگرەسس-حوللدا «پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆ - قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە ليدەر» كونفەرەنتسياسى جانە ق ر تۇڭعىش پرەزيدەنتى تۋرالى فوتوكورمە، كىتاپ كورمەسى (ونىڭ ىشىندە ن. نازاربايەۆتىڭ كىتاپتارى بولدى) ۇيىمداستىرىلدى.

2013-جىلى جاس ءانشى ماريا مۋدرياك ماگدا وليۆەرا (يتاليا) اتىنداعى حالىقارالىق وپەرا بايقاۋىنىڭ ءۇش بىردەي پرەمياسىن جەڭىپ الدى. ميلانداعى كونكۋرسقا قاتىسۋ ءۇشىن الەمنىڭ 19 ەلىنەن 150 ءانشى كەلگەن. م. مۋدرياك لا سكالا تەاترىندا «توسكا» وپەراسىندا پاستۋشكانىڭ ءرولىن وينادى.

ول قازاقستاندى يتاليا، گەرمانيا، فرانسيا، شۆەيتساريا، يسپانيا، رەسەي، پولشا مەملەكەتتىك كونسەرتتەرىندە تانىستىرىپ ءجۇر.

2013 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى «proof» ساپاسىمەن نومينالى 500 تەڭگەلىك «شىعىس كۇنتىزبەسى» مونەتالار سەرياسىنان «جىلقى جىلى» التىن جانە كۇمىس ەسكەرتكىش مونەتالارىن اينالىمعا شىعاردى.

كۇمىستەن جانە التىننان جاسالعان ەكى مونەتانىڭ بەت جانە سىرت جاعىنداعى بەينەلەرى بىردەي. «جىلقى جىلى» ەسكەرتكىش كۇمىس جانە التىن مونەتالارى - «شىعىس كۇنتىزبەسى» مونەتالار سەرياسىن جالعاستىراتىن ءتورتىنشى مونەتالار.

2014 -جىلى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ، تۇرىكمەنستان پرەزيدەنتى عۇربانع ۇلى بەردىمۇحامەدوۆ جانە يران پرەزيدەنتى حاسان رۋحاني قازاقستان - تۇرىكمەنستان - يران ترانسۇلتتىق تەمىر جولىن اشتى.

2014 -جىلى استانادا «قازاقپارات» ح ا ا مەن موڭعوليانىڭ «مونتسامە» اقپارات اگەنتتىگى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى. «مونتسامە» اقپارات اگەنتتىگى - موڭعولياداعى مەديا ۇيىمداردىڭ ءبىرى. 1921-جىلى «مونتا» اتاۋىمەن موڭعول تەلەگراف اگەنتتىگى بولىپ قۇرىلعان. شتاب-پاتەرى ۇلان-باتىردا ورنالاسقان.

2015 -جىلى نيۋ-يوركتە الەمگە تانىمال لينكولن-ورتالىعىنىڭ «Alice Tully Hall» اكت زالىندا قازاقستاننىڭ ونەر اپتالىعى سالتاناتتى تۇردە اشىلدى. شارانىڭ باستى ماقساتى - الەم قوعامىن قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتىمەن، داستۇرىمەن جانە ونەرىمەن تانىستىرۋ.

2016 -جىلى قازاقتىڭ ۇلى اقىنى ابايدىڭ اكەسى - قۇنانباي وسكەنباي ۇلىنا ارنالعان «قۇنانباي» كوركەم فيلمىنىڭ اۆتورلارىنا ادەبيەت جانە ونەر سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىعىن الدى. سىيلىق سەناري اۆتورى، رەجيسسەر، ق ر حالىق ءارتىسى دوسقان جولجاقسىنوۆقا، قويۋشى-سۋرەتشى رۋستام ودينايەۆ، سونداي-اق، اكتەر نۇرسيفات سالىقوۆا مەن ايدوس بەكتەمىرگە بەرىلدى.

2016 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نوۆا-گوريتسا قالاسىنداعى قۇرمەتتى كونسۋلدىعى اشىلدى. ونى تانىمال كاسىپكەر، «ن ءى ت» كومپانياسى باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى ديميتري پيتسيگا باسقاردى.

2017 -جىلى ءۇندىستان استاناسىنداعى «كۋتب- مينار» تاريحي كەشەنىنىڭ اۋماعىندا «بەيمالىم قازاقستان» فوتوكورومەسى وتكىزىلدى. ەكى كۇننىڭ ىشىندە قازاقستان تۋرالى فوتوكورمەنى 50 مىڭنان استام شەتەلدىك تۋريستەر مەن ءۇندىستان تۇرعىندارى تاماشالاعان.

2019 -جىلى ەلوردادا ق ر تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە وراي «تۇركى الەمىنىڭ تۇعىرلى تۇلعاسى» اتتى ارنايى شارا وتكىزىلدى. باسقوسۋدا بەلگىلى تۇركيالىق پۋبليتسيست، پروفەسسور كۋرشاد زورلۋنىڭ ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ كەمەڭگەرلىگى مەن ليدەرلىك قىرىن تەرەڭ زەردەلەگەن «نازاربايەۆ كوشباسشىلىعى: ۇلى دالانىڭ ورلەۋى» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.

«قازاقستان مەن تۇركيا ەلىنىڭ «بىرلىك بولماي، تىرلىك بولماس» دەگەن ورتاق ءسوزى بار. سوندىقتان، جاڭا ءداۋىردىڭ جۇيەسى قازاقستان مەن تۇركيانىڭ ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىسىپ، جاقىنداسۋىن تالاپ ەتەدى. تۇرىك جۇرتى سىزدەردىڭ قىسقا ۋاقىت ىشىندە قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىڭىزگە سۇيسىنە قارايدى.

قىسقا ۋاقىت ىشىندە دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنا باسقاندارىڭىزدى ماقتان تۇتۋدا. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن تۇركيادا قازاق تىلىندە سويلەيتىن ادامدار كوبەيدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتى قازىرگى تاڭدا بۇكىل تۇرىك حالقى بىلەدى. ءبىز قازاقستاننىڭ دامۋىن - ۇلى دالانىڭ وركەندەۋى دەپ بىلەمىز»، - دەدى كۋرشاد زورلۋ.