قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 3-قاراشا

ەستە قالار وقيعالار

1992-جىلى تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىندا تۇركى الەمى جازۋشىلارىنىڭ قۇرىلتايى ءوتتى.

1994-جىلى رەسپۋبليكالىق «زاڭ» اپتالىق گازەتى جارىق كوردى. گازەتتە رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكالىق، ساياسي جانە مادەني ومىرىنە قاتىستى جاڭالىقتار، رەسمي قۇجاتتار جاريالانىپ تۇرادى. گازەتتىڭ تۇڭعىش رەداكتورى - م. توقاشبايەۆ.

1994 -جىلى قاراعاندى وبلىسى ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ جەزدى كەنتىندە جانە قارساقپاي اۋىلىندا تاۋ-كەن جانە بالقىتۋ ءىسىنىڭ تاريحى مۇراجايى مەن اكادەميك ق. ي. ساتبايەۆتىڭ مۇراجاي-ءۇيىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى بولىپ ءوتتى.

ءىس-شاراعا قاتىسقان ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ مۇراجايدىڭ ۇيىمداستىرىلۋىنا جوعارى باعا بەرىپ، مىس قورىتپاسىنان قۇيىلىپ، بابالار ءادىسى بويىنشا جاسالعان كونە بالقىتۋ پەشىنىڭ ىستەپ تۇرعان كىشىگىرىم نۇسقاسىندا ەكسپونات قۇيىپ تارتۋ ەتتى.

2007 -جىلى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنداعى «21-عاسىر جانە شاكارىم الەمى» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرى زەرتتەۋلەر بارىسىندا قازاقتىڭ فيلوسوف اقىنى شاكارىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ ءومىربايانىنا قاتىستى عىلىمعا بۇرىن بەلگىسىز فاكتىلەردى تاپتى.

تابىلعان قۇجاتتار شاكارىمنىڭ ۇلى زيات اقىن بولعانىن، قىتايدا ءومىر ءسۇرىپ، قازاق مادەنيەتىن ناسيحاتتاعانىن كورسەتەدى. سونداي-اق ونىڭ قالامىنان شىققان ولەڭدەر دە تابىلعان.

2010 -جىلى ەكىباستۇز ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق ينستيتۋتى «ەۋروپالىق ساپا» حالىقارالىق ماراپاتىنا يە بولدى.

وكسفوردتا وتكەن«Socrates Award Ceremony» سالتاناتى بارىسىندا ەۋروپالىق بيزنەس- اسسەمبلەيا ۇلتتىق كوميتەتى وقۋ ورنىنىڭ رەكتورى مارات ماردەنوۆقا سالتاناتتى تۇردە وسى قۇرمەتتى ماراپاتتى تابىس ەتتى. بۇل جۇلدە اتالمىش جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ەۋروپاداعى ۇزدىك ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنەن ارتتا قالمايتىندىعىن بىلدىرەدى.

2012 -جىلى استانادا ق ر- داعى موناكو كنيازدىعىنىڭ قۇرمەتتى كونسۋلدىعى اشىلدى. راسىمگە موناكو كنيازى 2 البەر قاتىستى.

2012 -جىلى وسكەمەندەگى مەتاللۋرگ كەنتىنە حالىق قاھارمانى احات كۇلەنوۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. وسكەمەن شەتىندەگى تابيعاتى تاماشا، اۋاسى تازا ەلدى مەكەندى داڭقتى مەتاللۋرگ احات كۇلەنوۆ قولاستىنداعى جۇمىسشىلارعا ارناپ سالدىرعان.

احات سالەمحات ۇلى كۇلەنوۆ 1932-جىلى پاۆلوداردا تۋعان، بۇكىل سانالى عۇمىرىن وسكەمەندە وتكىزگەن. وتباسى ساياسي قۋعىنعا ۇشىراپ، جەتىم بالالار ۇيىندە تاربيە العان ول ءوزىنىڭ تاباندىلىعىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدىڭ تالانتتى ينجەنەرىنە اينالىپ، قازاقستاننىڭ جەمىستى مەتاللۋرگيالىق كاسىپورىندارىنىڭ ءبىرى وسكەمەن قورعاسىن مىرىش كومبيناتىنىڭ قۇرىلۋىنا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى.

ول ك س ر و جوعارعى كەڭەسى ءتورالقاسىنا سايلانعان قازاقتىڭ تۇڭعىش سەناتورى بولدى. ا. كۇلەنوۆتىڭ حالىقارالىق ساپا ەتالونى سانالاتىن «ءتورت توعىزى» بار التىن جانە كۇمىس ءوندىرۋ يدەياسىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان لوندون بيرجاسىنىڭ جەتكىزۋشىسى بولدى.

1992-جىلى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا وسكەمەن زاۋىتىنان تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ العاشقى التىن كىرپىشىن دە احات كۇلەنوۆ اكەلىپ تاپسىردى.

2014-جىلى قازاقستان ينجەنەرلىك-تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە Apple iOS 8 وپەراتسيالىق جۇيەسىمەن جۇمىس ىستەيتىن iPhone مەن iPad-قا ارنالعان قازاقشا پەرنەتاقتا جاسالدى. ونى AppStore-دان Kazakh Keyboard Kazetu 8 كىلت ءسوزى ارقىلى جۇكتەۋگە بولادى. ول سمارتفونعا قوندىرىلاتىن بارلىق قوسىمشالارمەن جۇمىس ىستەي بەرەدى.

2016 -جىلى سپۋتنيكتەن تۇسىرىلگەن سۋرەتتەردىڭ كومەگىمەن «قوستاناي تەتراگونى» جاڭا گەوگليفى تابىلدى. ونى شامامەن 3000 جىل بۇرىن قولا داۋىرىندەگى تايپالار سالعان. گەوفگليفتىڭ ۇلكەندىگى سونشالىق، ونى جەردىڭ بەتىندە تۇرعان ادام كورە المايدى. ونىڭ ەڭ ۇزىن جاقتارى 171 جانە 137 مەترگە دەيىن سوزىلىپ جاتىر.

2017 -جىلى قازاقستانعا ەجەلگى قولجازبالاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقالارى اكەلىندى. قولجازبالار جانە سيرەك كەزدەسەتىن كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ قورى ارنايى باعدارلاما نەگىزىندە جينالعان VI- VII عاسىردان XX عاسىرعا دەيىنگى ماتەريالدارمەن، ومىردەن وزعان عالىمداردىڭ قولجازبا ەڭبەكتەرىنىڭ نۇسقالارىمەن تولىقتى.

3 تىلدە (اراب، پارسى جانە اعىلشىن) جازىلعان 500 دەن استام قولجازبا نۇسقاسى ديسكىگە جيناقتالعان. ولاردىڭ اراسىندا اراب ءتىلى، ادەبيەتى مەن مادەنيەتى، ف ي ق ح، حاديستەر، قۇران تاپسىرلەرى، شەجىرەلەرمەن قاتار ءال-فارابيدىڭ، سونداي-اق تۇركىستان مەن سىعاناقتان شىققان باسقا دا عۇلامالاردىڭ ەڭبەكتەرى بار.

2019-جىلى ماسكەۋدە «ماسكەۋ پرەمەراسى» حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنىڭ جەڭىمپازدارىن سالتاناتتى تۇردە ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى. قازىلار القاسىنىڭ شەشىمى بويىنشا، بايقاۋدىڭ گران-پري جۇلدەسىنە رەجيسسەر ەمير بايعازيننىڭ «وزەن» («رەكا») فيلمى يەلەندى.

فەستيۆالعا قازاقستان، ارمەنيا، قىرعىزستان، مولدوۆا، ۋكراينا، گرۋزيا، لاتۆيا، ەستونيا، رەسەي، ت. ب ەلدەردىڭ كينەماتوگرافيستەرى قاتىستى.