تاۋكە حان زامانىندا قازاق ورداسىندا 32 قالا بولعان
ول ەلشىلىكتى قوشىكە بي اتالىق باسقارعان، ونىڭ ماقساتى قازاق حانى تاۋكەمەن كەزدەسىپ سىرتقى ساياسات ماسەلەسىن تالقىلاۋ بولدى.
1690 - جىلدارى تۇركىستان ءسىبىر باسشىلىعى اتىنان كەلگەن توبىل كازاك- ورىستارى فەدور سكيبين، ماتۆەي تروشين ساۋران، سىعاناق، تۇركىستان سياقتى قازاق قالالارى تۋرالى تاماشا سيپاتتامالار قالدىرعان:
«توبىل قالاسىنان تۇركىستانعا دەيىنگى ارالىقتاعى قازاق ورداسى قالالارىنىڭ ءتىزىمى: ساۋران جولىمەن وڭ جاقتاعى ءبىرىنشى قالا - ساۋران؛ قاراقالپاق جاققا قاراي سىعاناق قالاشىعى؛ سىعاناق پەن ساۋران ارالىعى ءبىر كۇندىك جەر؛ ساۋراننان وڭ جاق باعىتتا سىرداريانىڭ تۇبىندە وققورعان قالاشىعى، ساۋراننان بۇل قالاعا دەيىن جارتى كۇندىك جەر؛ ساۋراننىڭ سولتۇستىك جاعىندا - سوزاق قالاشىعى، بۇل قالاشىقتان ساۋرانعا دەيىن ەكى كۇندىك جول.
تاۋكە حاننىڭ يەلەگىندەگى تۇركىستان قالاسى مەن ساۋراننىڭ ارالىعى كۇندىك جەر؛ ساۋران مەن تۇركىستان ارالىعىندا جارتى جولدا كوشەك سۇلتان قيراتقان بوس قالعان قالا بار. وسى جولدىڭ بويىندا سول جاقتا قارناق قالاسى؛ تۇركىستاننىڭ ورىس جاققا قاراي تاۋدىڭ ار جاعىندا ورالحاي قالاسى، تۇركىستاننان ورالحايعا دەيىن 10 شاقىرىم؛ تۇركىستاننان شىعىسقا قاراي ازاننان تۇسكە دەيىن جۇرسە 5 شاقىرىمدا تاشلياق قالاسى؛ تۇركىستاننان 20 شاقىرىم جولدا يقان قالاسى؛ ءھام باسقا دا كوپتەگەن ءبىز اتىن بىلمەيتىن تۇركىستانعا جاقىن ورنالاسقان قالاشىقتار بار. ال ورتالىقتان تۇركىستانعا قاراي وتىرار قالاسى، وعان دەيىن ءبىر كۇندىك جەر؛ تۇركىستاننىڭ ورتالىعىنان باتىسقا قاراي سايرام قالاسى، وعان دەيىنگى جول 2 كۇندىك. جالپى قازاق ورداسىندا قالالار سانى - 32»
مالىمەت «مادەني مۇرا» جۋرنالىنان الىندى. № 5 (62) 27-بەت
ماقالا اۆتورى ج. ارتىقبايەۆ.
