ىستامبۇلدا تۇركيا قازاقتارىنىڭ 2- قۇرىلتايى ءوتتى
4 كۇنگە سوزىلعان قۇرىلتاي جاستار اراسىندا فۋتبولدان «قابانباي باتىر» اتىنداعى تۋرنيردەن باستالىپ، قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارنالعان جيىنعا جالعاستى. بۇگىنگى قۇرىلتاي تۇركيانىڭ توعىزىنشى پرەمەر-ءمينيسترى ادنان مەندەرەس پەن بۇرىنعى مەملەكەت باسشىسى تۇرعىت ءوزالدىڭ كەسەنەسىن زيارەت ەتۋدەن باستالدى.
ويتكەنى وسى ەكى تۇلعاعا جەرگىلىكتى قازاقتاردىڭ قۇرمەتى شەكسىز. مىسالى، 1952-جىلى ادنان مەندەرەس كوشپەن كەلگەن قازاقتاردى قۇشاق جايىپ قارسى الىپ، وسىندا جەرلەستىرگەن. ال تۇرعىت ءوزال بولسا، ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان كەزدە العاش بولىپ مويىنداپ، ديپلوماتيالىق بايلانىس ورناتتى.
وسى سەبەپتى تۇركياداعى قانداستارىمىز حالىقتىڭ ىقىلاسىنا بولەنگەن كورنەكتى تۇلعالاردىڭ كەسەنەسىنە جىل سايىن بارىپ، قۇران وقيدى. بۇل جولى دا ولار انادولى جەرىنە العاش تابان تىرەگەن اتا-بابالارىن ەسكە الىپ، وتكەنگە سالاۋات ايتىسىپ جاتتى. بيىلعى قۇرىلتايعا قازاقتىڭ ۇلتتىق مادەنيەتىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ، جاڭعىرتىپ جۇرگەن ەۋروپا مەن تۇركيانىڭ 20 دان استام قوعامدىق ۇيىمدارى قاتىستى.
القالى جيىن اياسىندا وسى ۇيىمنىڭ جەتەكشىلەرى قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارناپ دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى. باسقوسۋدا جاستاردىڭ بويىندا تاريحي سانانى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ەلدىك ماڭىزى زور شارانى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ قاجەتتىگى دە ءسوز بولدى.
ءابدىۋاقاپ قارا، ميمار سينان كوركەمونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى:
- تۇركيا قازاقتارىنىڭ قۇرىلتايى وسىندا ءومىر سۇرگەن جانە ونىڭ ءبىر بۋىنا ەۋروپاداعى قازاقتاردىڭ باسىن قوسىپ، سول بىرلىك-بەرەكەدەن اينىماسىن، جاستارىمىز ۇلتتىق سانا سەزىمىن، ءتىلىن ۇمىتپاسىن دەگەن ماقساتتا وتكىزىلىپ وتىر. قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى كەڭ كولەمدە كوتەرىلگەنى وتە دۇرىس بولدى. ول تەك قازاقستاندا عانا ەمەس، شەتەلدەگى قازاقتارعا اسەر ەتۋدە. تۇركيا قازاقتارىنىڭ II قۇرىلتايى قازاقستاندىق انشىلەردىڭ گالا- كونتسەرتىمەن جالعاستى.
جيىلعان ونەرسۇيەر قاۋىم استانا فيلارمونياسى حالىق اسپاپتار وركەسترىنىڭ ديريجەرى، دومبىراشى نۇرلان بەكەنوۆتىڭ ونەرىن ەرەكشە باعالادى. ال ساحنا تورىنە ايتىسكەر اقىندار بەكارىس نۇريمانوۆ پەن سىرىم اۋەزحان شىققاندا ءان-جىرعا شولىركەگەن قانداستاردىڭ قۋانىشىندا شەك بولمادى. جاس اقىندار باۋىرلاس ەكى ەلدىڭ ىنتىماعى مەن دوستىعىن جىرلادى.
ابدۋلسامەت التاي، فرانسياداعى قازاق دياسپوراسىنىڭ وكىلى:
- انگە سۋساعان جاستاردى قازاق ءانى مەن اقىنداردىڭ، اسىرەسە ايتىستى تىڭداۋ بالالارعا جاقسى بولدى، جاستارعا ۇلكەن ونەر بولادى. ويتكەنى ايتىس ونەرى قازاقتا عانا بار، باسقا ەلدەردە جوق. سوندىقتان وسىنداي ءبىر كەشكە قازاقستاننان اقىنداردىڭ كەلگەنى، انشىلەردىڭ، بيشىلەردىڭ كەلۋى وسى كەشتىڭ ءسانىن اشتى. سونداي-اق بۇگىنگى كەشتە فۋتبولدان جاستار اراسىندا وتكەن «قابانباي باتىر» تۋرنيرىنىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالىپ، ىستامبۇلداعى قازاق مادەنيەت قورىنىڭ دومبىرا ۇيىرمەسىن ۇزدىك اياقتاعان 20 بالاعا سەرتيفيكاتتار تابىستالدى.
ال قۇرىلتاي قاتىسۋشىلارى «بيىلعى جيىن جىلداعىدان ەرەكشە جەمىستى ءوتتى» دەگەن باعا بەرىپ، تارقاستى.
اۆتورلارى: ەرجان ءجۇنىس،
سەدات دەنلي
24.kz