جۇمىسسىز ادامدارعا 18 ميلليون تەڭگە نەسيە بەرىلەدى
قارجىنى بانكتەردەن الۋ جولدارى بارىنشا جەڭىلدەتىلگەن. ول ءۇشىن قويىلاتىن كەپىلزاتتىڭ جارتىسىنان كوبىن مەملەكەت ءوز موينىنا الماق. ال قاراجات تەك كاسىپكەرلىك قابىلەتى بار ادامدارعا بەرىلمەك.
جاڭا باعدارلاما ماجىلىستەگى ۇكىمەت ساعاتىندا تانىستىرىلدى. جاپپاي كاسىپكەرلىك جانە ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ. بيىلدان باستاپ ىسكە قوسىلعان جاڭا باعدارلاما. بۇعان دەيىن بولعان «ەڭبەكپەن قامتۋ 2020» باعدارلاماسى ءوزىنىڭ تيىمسىزدىگىن كورسەتىپ، ورتا جولدان توقتاتىلدى. نەگە دەيسىز؟ ويتكەنى وندا جۇمىسپەن قامتۋ تەك قانا ماۋسىمدىق ناۋقان بولىپ قالدى. ماسەلەن، جۇمىس سۇراپ بارعاندار قۇرىلىس سياقتى، تاعى باسقا دا قارا جۇمىسقا عانا تارتىلدى. ول توقتاسا، قايتا ءناپاقاسىز قالدى. ال، جاڭا باعدارلاما حالىقتى جاپپاي ءوز كاسىبىن اشۋعا ىنتالاندىرماق.
شاعىن نەسيە رەتىندە 7 جىلعا 6 پايىزبەن 8 مىڭ ا ە ك كولەمىندە قاراجات بەرىلەدى. قازىر ول 18 ميلليون تەڭگە. جىل سايىن قالالارعا 10 ميلليارد 6 ەلدى مەكەندەرگە 27 ميلليارد بولىنەدى. باستى جاڭالىق، كاسىبىن جاڭا باستاعاندار ءۇشىن، قاراجاتتىڭ 85 پايىزىنا مەملەكەت ءوزى كەپىل بولادى. ياعني بانكتەن نەسيە الۋعا كەپىلزات جوق دەيتىن پروبلەمانى وسىلاي شەشۋ كوزدەلگەن. قاراجات قالالىقتارعا «دامۋ» قورى، اۋىل تۇرعىندارىنا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» ارقىلى بەرىلەدى. الدىمەن بولاشاق كاسىپكەردى ءبىر اي وقىتادى. يكەمى بولسا، ءارى قاراي بيزنەس جوسپار جاساپ، بانكتەردەن قاراجات الۋعا جاردەمدەسەدى.
بيىل 15 مىڭداي ادام وسى كۋرستان وتەدى. وعان جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلگەن ادامدار مەن كاسىپكەرلەر قاتىسادى.
تيمۋر سۇلەيمەنوۆ، ق ر ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى:
كاسىپكەر دەفولت بولعان جاعدايدا، كەپىلدىكتى تولەۋ بويىنشا تاۋەكەلدىڭ نەگىزگى بولىگى كەپىلدىك بەرى جونىندەگى وپەراتورعا جۇكتەلەدى. مەملەكەت كەپىلدىك بەرۋ قۇنىنىڭ 30 پايىزىن عانا تولەيدى. بۇل وپەراتورلاردى كەلىپ تۇسەتىن وتىنىشتەردى ىرىكتەۋ كەزىندە ساپالى جۇمىس ىستەۋىنە، ءتيىمسىز جوبالاردى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ماجىلىستەگى «ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ» كوميتەتى ءتوراعاسى نۇرتاي ءسابيليانوۆتىڭ ايتۋىنشا، «بيزنەستى سۋبسيديالاۋ بويىنشا 2014 - 2015 -جىلدارى «دامۋ» قورى ارقىلى مەملەكەتتىك قولداۋ العانداردىڭ 13 پايىزى نەمەسە ءاربىر سەگىزىنشىسى «نولدىك» سالىق تاپسىرعان، ياعني جۇمىس ىستەمەگەن. ال سوڭعى ەكى جارىم جىلدا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى - 2020» باعدارلاماسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ءاربىر جەتىنشىسى جەكە تابىس سالىعىن تولەمەگەن، ياعني جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشپاعان. مەملەكەتتەن قولداۋ العان كەيبىر كاسىپكەرلەر جۇمىسىن توقتاتقان».
الايدا، «دامۋ» ك ق ق» ا ق باسقارما ءتوراعاسى اباي سارقۇلوۆ مۇنىمەن كەلىسپەدى.
ءسابيليانوۆ، ق ر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى: ول بىلمەيدى، كەشە عانا جۇمىسقا ورنالاستى. 5 جىلعى «دامۋدىڭ» ىستەگەن جۇمىسىن بىلمەيدى. 9 مىڭ كاسىپكەر قارجىلاندىرعان دەپ وتىر. ونىڭ ىشىندە قانشاسى جۇمىس ىستەپ جاتىر، قانشاسى سالىق تولەپ جاتىر. ونى ەشكىم تالداۋ جاساپ جۇرگەن جوق. ءبىز جاساپ ءجۇرمىز. ەسەپ كوميتەتى وسى باعدارلامانى تەكسەرىپ ءتيىستى قورىتىندى شىعاردى.
ەسكى باعدارلامانىڭ ءتيىمسىز تۇستارىن تىزبەلەگەن دەپۋتات، قازىنا قاراجاتىن ەسەپسىز تاراتۋعا قارسى. بيىل تۇساۋى كەسىلگەن سۋ جاڭا باعدارلاما بويىنشا تاعى قىرۋار قارجى بولىنەدى. ول كاسىپكەرلىككە يكەمى بار ادامدارعا عانا بەرىلۋى ءتيىس. ۇكىمەت 2030 -جىلى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 50 پايىزى بيزنەستىڭ ۇلەسىندە بولادى دەپ مەجەلەپ وتىر. رەسمي دەرەكتەرگە ساي، قازىر ەلدە ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىندار سانى 8,9 ميلليون ادام، ونىڭ 6,3 ميلليونى جالدامالى جۇمىسكەرلەر، 2,1 ميلليونى ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار، 441 مىڭى جۇمىسسىز.
ASTANATV. KZ
