ءۇندىستاندا جانارماي باعاسى 14 ەسە قىمباتتادى
قازىرگى ۋاقىتتا دەليدە ءبىر ليتر بەنزين 105,41 ءۇندى رۋپييى (1,28 ەۋرو، 1,39 دوللار) تۇرادى. ديزەل وتىنىنىڭ ليترى 96,67 رۋپييدەن ساتىلۋدا. ديزەل وتىنى مەن بەنزين باعاسىنىڭ كۇرت ءوسۋى كۇنكورىستىڭ قىمباتتاۋىنا اكەلدى. باعا قىمباتشىلىعى كوكونىس، ازىق- تۇلىك تاۋارلارىنا دا اسەر ەتتى. ويتكەنى كولىك شىعىندارى دا ايتارلىقتاي وسكەن. ەتتىڭ، اسىرەسە تاۋىق ەتىنىڭ، جۇمىرتقا مەن ءسۇتتىڭ جالپى قىمباتتاۋى بايقالادى.
ەكونوميكالىق ساراپشى م. ۆەنۋدىڭ ايتۋىنشا، ءۇندىستاننىڭ شيكى مۇنايىنىڭ كوپ بولىگى تاياۋ شىعىس پەن ا ق ش- تان كەلەدى.
«رەسەي Urals ماركالى مۇنايىن كوپ مولشەردە ساتىپ الۋدى ۇسىنسا دا، بۇل ءۇندىستاننىڭ جالپى يمپورتىنىڭ تەك %1 - ىن قۇرايدى. ءۇندىستان شيكى مۇنايعا دەگەن قاجەتتىلىكتىڭ %85 - ىن يمپورتتايدى، ال شيكى مۇنايدى نەگىزگى جەتكىزۋشىلەرى - يراك، ساۋد ارابياسى جانە اقش» ، - دەدى ول. ۆەنا اتاپ وتكەندەي، وتىنعا ىشكى تاريفتەر مۇنايدىڭ حالىقارالىق باعالارىمەن تىكەلەي بايلانىستى، ءبىراق باعا ءالى قايتا قارالماعان.
«ءۇندىستان رەسەيدەن شيكى مۇنايدى قازىرگى قارقىنمەن يمپورتتاۋدى جالعاستىرسا دا، اسەر ەتپەيدى. ءتىپتى، ەكى- ءۇش ەسەگە ارتتىرعان كۇننىڭ وزىندە ايتارلىقتاي وزگەرىس بولمايدى»، - دەيدى ساراپشى.
ەكونوميستەر ەگەر ءۇندىستاننىڭ رەزەرۆتىك بانكى (RBI) ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردى بەكىتۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار قابىلداماسا، مۇناي سوققىسى ۇزاق ۋاقىتتىق ينفلياتسيانى اكەلەدى دەپ سانايدى. دۇنيەجۇزىلىك مۇناي باعاسى مەن ۇندىلىك وتىن باعاسىنىڭ اۋىتقۋى ەشقاشان ءبىر رەت بولعان ەمەس، ويتكەنى ءۇندىستانداعى جانارماي باعاسىن انىقتاۋ فورمۋلاسى حالىقارالىق باعالارعا، ىشكى سالىقتارعا جانە باسقا قۇرامداس بولىكتەرگە، سونىڭ ىشىندە جۇك تاسىمالىنا نەگىزدەلگەن بازالىق مولشەرلەمەنى قامتيدى.
مەملەكەتتىك قارجى جانە ساياسات ۇلتتىق ينستيتۋتىنىڭ وكىلى لەكحا چاكرابورتي باتىستىڭ رەسەيگە سالعان سانكسيالارىنان تۋىنداعان جاھاندىق بەلگىسىزدىك جانە مۇناي جەتكىزۋ تىزبەگىندەگى ءۇزىلىس ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا جانارماي باعاسى ماسەلەسىن ۋشىقتىرۋى مۇمكىن دەپ سانايدى.
«ءۇندىستان ۇكىمەتى جانارماي ينفلياتسياسىن توقتاتۋ ءۇشىن سانالى ساياسات پاكەتىن قاجەت ەتەدى، ويتكەنى RBI جانارماي باعاسىن توقتاتا المايدى جانە ينفلياتسيانى تارگەتتەۋ بەدەلىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇر»، - دەپ قوستى ول.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، 24- اقپاندا ۋكرايناداعى قاقتىعىستىڭ باستالۋى اياسىندا مۇنايدىڭ الەمدىك باعاسى كەنەتتەن 130 دوللارعا دەيىن كوتەرىلدى. ا ق ش، ۇلى بريتانيا، كانادا، گەرمانيا جانە شري- لانكا سياقتى ەلدەردە جانارماي باعاسى % 50 - دان اسا قىمباتتادى. ۋكرايناداعى اسكەري ارەكەتتەرگە بايلانىستى رەسەيگە قارسى قاتاڭ سانكسيالار دا جانارماي باعاسىنىڭ كۇرت وسۋىنە جانە ءۇندىستانداعى لوگيستيكا ماسەلەسىنە سەبەپ بولدى.
اۆتور: سماعۇلوۆا ەركەجان
