الةمدئ ةلةثدةتكةن 11- قئركذيةك وقيعاسئنئث قذپياسئ قاشان اشئلادئ؟

استانا. 10- قئركذيةك. قازاقپارات - وسئدان ءدال ون جئل بذرئن، ياعني 2001- جئلدئث 11- قئركذيةگئندة الةمدئ ةلةث ةتكئزگةن ءهام ذرةيگة بوكتئرگةن وقيعا بولدئ. ول ا ق ش-قا جاسالعان لاثكةستئك شابؤئل ةدئ. نيؤ-يوركتةگئ دذنيةجذزئلئك ساؤدا ورتالئعئ ورنالاسقان ةگئز مذنارا، پةنتاگون جانة كاپيتولي لاثكةستئك ارةكةتتئث نئساناسئ بولدئ.
None
None

وسئ جارئلئستاردان كةيئن-اق ا ق ش «يسلام فاشيزم»، «الةمدئك تةرروريزم» جانة وزگة دة ادامزات ءذشئن قاتةرلئ توپتارمةن كذرةسؤدئ قولعا الدئ. الةم جذرتئنا «نة بئزبةن بئرگةسئثدةر، نة تةرروريزمدئ جاقتاؤشئسئث» دةگةن ؤلتيماتؤم قويدئ. ا ق ش-تئث جؤان شوقپارئ باستارئندا ويناماس ءذشئن، كةز كةلگةن مةملةكةت «سةنئمةن بئرگةمئز، تةرروريزممةن بئرگة كذرةسةمئز» دةپ ؤادة بةرئستئ. سودان كةيئن-اق لاثكةستئكپةن كذرةستئ جةلةؤ ةتكةن اق ءذي اؤعانستان مةن يراكقا باسا كوكتةي كئردئ...

سودان بةرئ ارادا ون جئل ءوتتئ. ءبئراق لاثكةستئكپةن كذرةسؤ توقتالعان جوق. ونئث وشاعئن ويرانداؤ وثايعا سوقپاسئ حاق. كةرئسئنشة، تةررورلئق ارةكةتتةر الةمنئث ءار قيئرئندا ءجيئ باس كوتةرؤدة. شئنتؤايتئندا، ونئمةن كذرةسؤدئث جولئ زاماناؤي ذشاق، تانك وزگة دة اسكةري تةحنيكالارعا تئرةلئپ تذرماعان سةكئلدئ. دةمةك، كذرةستئث باسقا جولدارئن قاراستئرعان ءجون سياقتئ. بذل ارينة وزگة اثگئمة.

ال 11 قئركذيةك وقيعاسئ قالاي بولدئ، كئم ذيئمداستئردئ، سةبةپ-سالدارئ قانداي، تةراكتئگة بايلانئستئ جذرگئزئلگةن زةرتتةؤلةر نة دةيدئ؟ سوعان كةلةيئك. لاثكةستئك شابؤئلدان، مانحةتتةندةگئ 110 قاباتتئ ةگئز مذنارا قيرادئ، پةنتاگون عيماراتئ زاقئمداندئ، ايتةؤئر قذداي قاعئپ، كاپيتولي امان قالدئ. 2998 ادام قازا بولدئ، 6300 ادام جاراقات الدئ. سونئمةن... وقيعانئث ءالقيسساسئ بئلاي بولئپ ةدئ...

11- قئركذيةكتئث تاث سارئسئندة 4 جولاؤشئلار ذشاعئن باسئپ العان 19 لاثكةس ءوز جئمئسقئ ارةكةتتةرئن جذزةگة اسئرؤعا تئرئستئ. ةكئ ذشاقتئ نيؤ-يوركتةگئ مانحةتتةننئث باتئس بولئگئندة ورنالاسقان 110 قاباتتئق دذنية جذزئلئك ساؤدا ورتالئعئنا باعئتتاسا، ءذشئنشئ لاينةر أاشينگتوننان الئس ةمةس جةردةگئ اسكةريلةردئث عيماراتئ پةنتاگونعا باعئتتالدئ. ءتورتئنشئسئنئث نئساناسئنا كاپيتولي ئلئككةن ةدئ. الايدا لاثكةستةر باسئپ العان ذشاقتئ جولاؤشئلار قايتئپ الؤعا تئرئسئپ، ذشاق ئشئندة قاقتئعئس ورئن الدئ. مذمكئندئكتئث قولدان شئعئپ بارا جاتقانئن اثعارعان لاثكةستةر ذشاقتئ جةرگة سوعئپ قيراتتئ. سوندئقتان ءتورتئنشئ ذشاق پةنسيلأانيا شتاتئنداعئ شةنكسأيلل قالاسئنئث ماثئنا قذلادئ. 110 قاباتتئق ةكئ ةگئز مذنارا قيرادئ. پةنتاگون عيماراتئ زاقئمداندئ. بالةنباي مئث ادام قازا بولدئ. ا ق ش-تاعئ بذكئل اأيارةيستةر توقتاتئلدئ. كوككة جويعئش ذشاقتار كوتةرئلدئ. ا ق ش اسكةرئ جوعارئ دايئندئققا كوشتئ. ستراتةگيالئق يادرولئق ورتالئقتار زئمئراندارئن دايارلاپ ساقاداي-ساي تذردئ.

اقپاراتتئث جئلدام زامانئ بولعاندئقتان، لاثكةستئك شابؤئلدان الةم لةزدة حابار الدئ. «ارتئ نةمةن تئنار ةكةن؟» دةپ ذرةيمةن كذتتئ. قوس عيمارات-مذنارانئث قالاي كذيرةپ تذسكةنئن بذكئل الةم تةلةديداردان كوردئ. أاشينگتون لاثكةستئك شابؤئلدئث ارتئندا يسلامدئق «ءال-كايدا» ذيئمئ تذر» دةپ مالئمدةمة جاسادئ. ءالئ كذنگة سولاي دةيدئ. ءبئراق ناقتئ شئندئق اشئلماي قالدئ. شئندئعئندا، ا ق ش-تئث توبةسئنةن قارعا ذشئپ وتسة، حاباردار بولئپ وتئراتئن ارنايئ بارلاؤ، باقئلاؤ ورئندارئ الئپ لاينةرلةردئث عيماراتتارعا سوعئلئپ جاتقانئن نةگة اثعارماي قالدئ دةگةن زاثدئ ساؤال اركئمنئث كوكةيئندة تذرارئ حاق. ءبئراق وسئ سذراققا ءالئ كذنگة ناقتئ ةشكئم جاؤاپ بةرگةن جوق. تةك رةسمي ورئندار لاثكةستئك شابؤئلدئث ارتئندا «ءال-كايدا» مةن ونئث باسشئسئ وساما بةن لادةن تذردئ دةپ مالئمدةمة جاساؤمةن تئندئ.

ارتئنان جذرگئزئلگةن زةرتتةؤلةردئث بارئسئ جابئق، قذپيا ساقتالؤدا. دةگةنمةن «ا ق ش-تاي الئپ ةلگة شابؤئل جاساعان كئم، قذرئشتان قذيئلعان قوس مذنارا ةكئ ذشاق سوعئلعاننان نةگة تةز كذيرةپ قالدئ؟» دةگةن ساؤال كوپشئلئكتئ مازالاپ كةلگةنئ راس. دةگةنمةن شئندئقتئث بةتئن اشؤعا تئرئسقاندار كوپ. سونئث ءبئرئ، «عالئمدار 11- قئركذيةكتئث اقيقاتئ ءذشئن» دةپ اتالاتئن 60 تان استاپ ءارتذرلئ سالانئث عالئمدارئ باس قوسقان ذيئم. ولار «تراگةدياعا تاپسئرئس بةرگةندةر كئم، ورئنداؤشئلار قايسئ. ماقساتئ نة؟» دةگةن ساؤالعا جاؤاپ ئزدةپ، الةمدئ شؤلاتقان وقيعانئث اق-قاراسئن انئقتاؤعا ذمتئلدئ. ءتئپتئ ئلئكتئث ءبئر ذشئن تاپقانداي دا بولدئ... قالاي دةسةك تة، وقئمئستئ-عالئمدار، قورعانئس، توتةنشة جاعداي سالاسئنئث ادامدارئ، فيلوسوفتار، پسيحولوگتار، قولدانبالئ عئلئم ماماندارئ بئرئككةن توپ جذرت بئلة بةرمةيتئن كوپ نارسةنئ جايئپ سالدئ.

سونئمةن ولار بئلاي دةيدئ... «قوس مذنارا ذشاقتئث كذشئنةن ةمةس، ئشئنة ادةيئلةپ قويئلعان وتة قؤاتتئ جارئلعئش قوندئرعئلاردئث اسةرئنةن كذيرةگةن، پةنتاگونعا شابؤئل جاسالدئ دةگةن پئكئر تذككة تذرعئسئز. ذكئمةت 11- قئركذيةكتةگئ وقيعانئ باقئلاؤعا الا العان جوق، قايتا سول جاعدايدئ ساياسي ماقساتقا پايدالانؤعا تئرئستئ». مئنة، عالئمداردئث ايتقانئ. ولار تةك ايتئپ قويعان جوق، ناقتئ مئسالدار كةلتئردئ. ةندئ سوعان كةلةيئك. 11- قئركذيةك كذنئ اؤةجايدا قئزمةت اتقارعان ديسپةتچةر مةن كةزةكشئلةردةن الئنعان جاؤاپتار جازئلعان پلةنكالار ادةيئلةپ جويئلعان. كوپتةگةن قذندئ مالئمةتتةر وسئلاي قذردئمعا كةتكةن. قذپياسئن جويعان كةيبئر قذجاتتارعا كوز سالساق، 60-جئلدان باستاپ امةريكا جةرئندة لاثكةستئك ارةكةتتةر جاسالؤئ مذمكئن دةپ، سوعان قارسئ ءارتذرلئ شارالار وتكئزئپ وتئرعان. ونئث ئشئندة بيئك ذيلةرگة ذشاق-كاميكادزةلةر سوعئلؤئ مذمكئن دةگةندة جوبالار بولعان كورئنةدئ.

ءبئر قئزئعئ، الةمدئك دةثگةيدةگئ تراگةديا ورئن الاتئن كذنئ، امةريكا قورعانئس أةدومستأوسئ لاثكةستئككة قارسئ وقؤ-جاتتئعؤ قيمئلدارئن جذرگئزگةن. وعان ذشاقتار قاتئسقان. وسئنئث ءوزئ ديسپةتچةرلةردئث شاتاسؤئنا اكةلئپ سوقتئرسا كةرةك. جاتتئعؤعا د س و ورتالئعئنا لاثكةستةردئث شابؤئلئ بولؤئ ءتيئس ةكةن. ونئ تويتارؤدئث دا جولئ قاراستئرئلعان. شئن مانئسئندة وقيعا كةرئسئنشة ءورئس الدئ... تاعئ ءبئر تاثعالارلئق نارسة، ةكئ مذنارادان تئس، ساؤدا ورتالئعئنئث ءذشئنشئ مذناراسئ ءوز-وزئنةن قذلاپ تذسكةن. وعان ءسال عانا ءورتتئث جالئنئ تيسة كةرةك. ال ونداي وتتان بذكئل قاثقاسئ بولات تةمئردةن تذراتئن عيمارات قذلاي قويماسا كةرةك-تئ. شئندئقتئث بةتئن اشؤعا تئرئسقان الگئ توپپةن ف ب ر مةكةمةسئنئث ءبئراز قئزمةتكةرلةرئ دذنيةجذزئلئك ساؤدا ورتالئعئنا قؤاتتئ بومبا قويئلعان، عيمارات سودان كذيرةدئ دةگةن توقتامعا كةلئپ وتئر.

ءتئپتئ ةسكئرگةن ذيلةردئ ءسذرئپ تاستايتئن ذلتتئق اسسوساسيا وكئلدةرئ ةگئز مذنارانئث قذلاعانئن «عيماراتتئ قذلاتؤدئث كلاسسيكالئق ذلگئسئ» بولدئ دةگةندئ ايتقان. كوپتةگةن كؤاگةرلةر «جارئلئس ذشاق سوعئلعان قاباتتان كوپ تومةن بولدئ. عيمارات سودان كةيئن قذلادئ» دةپ كةيئننةن ءوز كورگةندةرئن جاريا ةتكةن. عالئمدار ذشاقتاعئ كةروسين قانشا جانعانئمةن بولاتتان جاسالعان عيماراتتئ بالقئتئپ، ونئث قذلاؤئنا اسةر ةتة المايدئ دةسةدئ. ءتئپتئ ونئ زةرتحانادا ادةيئلةپ تاجئريبةدةن دة وتكئزگةن كورئنةدئ. وسئ نئساندئ جوبالاعان توپتئث جةتةكشئسئ حايمان براؤن: «ءبئز عيماراتتئث قذرئلئسئن باستاماس بذرئن، مذنارانئث داؤئلدان، الاپات قذيئنداردان، بومبئلاؤدان نةمةسة الئپ لاينةرلةردئث بايقاؤسئز سوعئلئپ قالؤئنان امان قالؤئ ءذشئن قاؤئپسئزدئك شارالارئندا ويلاستئردئق. ول عيماراتتئث قاثقاسئ قذرئشتان قذيئلؤئ. بذل تةمئر كةز كةلگةن توسئن جاعدايعا وثايشئلئقپةن سئر بةرمةسئ حاق»-دةيدئ. عالئمدار جاساعان تاجئريبةدة قذرئشتئث وتقا بالقئپ كةتؤئ مذمكئن ةمةستئگئ دالةلدةنگةن. سوندئقتان مذنارالار «باسقارئلاتئن جارئلعئش زاتتار» ارقئلئ قذلاتئلعان.

ءتئپتئ ءبئر قئزئعئ، بومبا جارئلعاندا بئت-شئت بولعان زات جان-جاققا ذشؤئ ءتيئس بولسا، مذندا ءبارئ «تومةنگة سئرعئپ» تذسكةن. وسئنئث ءوزئ-اق بذل ارنايئ دايئندالعان ارةكةتتئث ءئسئ دةسةدئ، الگئ توپتئث وكئلدةرئ. عيماراتتاردئ جارئپ قذلاتاتئن كومپانيانئث پرةزيدةنتئ مارك لؤازة: «بارلئعئ الدئن الا دايارلانعان. جارئلعئشتاردا رةت-رةتئمةن تومةنگئ قاباتتارعا قويئلعان. سودان بولار، 110 قاباتتئق عيمارات وتة ادةمئ قذلاپ ءتذستئ. ةگةردة جوسپارلانباعان جارئلئس بولسا، شاث-توزاث، جان-جاققا ذشقان قالدئق-قذرالدار بذكئل اؤداندئ باسئپ قالار ةدئ. ال بذل جةردة ونداي قايتالانبادئ. قوس مذنارا تةك تذرعان ورنئنا عانا كذيرةپ ءتذستئ» دةپ ءوز ويئن اشئق بئلدئرگةن. كوميسسيانئث ةسةبئ بويئنشا مذنارانئث كذيرةپ تذسؤئنة 10 سةكؤند كةتكةن. مذنئث ءوزئ جارئلئستئث بولعانئنا جةتةلةيدئ. كةيئننةن مذنارانئث ورنئن ارشئعاندا ابدةن بالقئعان بولات تةمئرلةر تابئلعان. ال ذشاق جانار-جاعار مايئ بولات تةمئردئث سوندايلئق بالقيتئنداي تةمپةراتؤرا بةرة المايدئ ةكةن. عالئمدار وسئلاي دةيدئ. دةمةك، دذنةجذزئلئك ساؤدا ورتالئعئن قذلاتؤ الدةكئمدةرگة وتة قاجةت بولعان. نةگة؟ نة ءذشئن؟ بذل ةندئ ءالئ كذنگة باسئ اشئلماعان قذپيا. دةگةنمةن كوپتةگةن دؤالئ اؤئزدئ ساراپشئلار «بذل وقيعا سول كةزدةگئ بؤش اكئمشئلئگئنئث ارةكةتئ بولؤئ مذمكئن. وسئ جاعدايدئ كةيئننةن ساياسي ماقساتقا پايدالاندئ» دةسةدئ.

... كئم ءبئلسئن؟

نذرسذلؤ مئرزابةكوأا

دةرةككوز: «ايقئن» گازةتئ

سوڭعى جاڭالىقتار