قازاقپارات كۇنتىزبەسى: 10- قاڭتار

ەستە قالار وقيعالار

1924-جىلى «ءتىلشى» گازەتىندە ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ «كەڭسەدە جەرگىلىكتى ءتىلدى جۇرگىزۋ كەرەك» دەگەن ماقالاسى جارىق كوردى. وندا كۇنى بۇگىنگە دەيىن وزەكتى ماسەلە بولىپ وتىرعان قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى ءسوز بولدى.

1934-جىلى قازاق ادەبيەتى مەن ونەرىنە ارنالعان «قازاق ادەبيەتى» اپتالىق گازەتى شىعا باستادى. العاشقى رەداكتورى - بەيىمبەت مايلين. گازەت 1940-1954-جىلدارى توقتاپ، 1955-جىلدىڭ قاڭتارىنان قايتا شىعا باستادى. «قازاق ادەبيەتى» - ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني ايناسى، ەلىمىزدىڭ ادەبي ءھام مادەني ءومىرىن جان-جاقتى قامتيتىن باسىلىم.

1992-جىلى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ماجىلىسىندە رەسپۋبليكالىق گۆارديانى قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.

1992-جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ن. ءا. نازاربايەۆتىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى اسكەرلەرى تۋرالى» جارلىعى شىقتى. وسىعان وراي، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىن، قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكا اۋماعىندا ورنالاسقان ىشكى اسكەرلەردىڭ قۇرامالارى مەن بولىمدەرىنەن قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋعا جانە قىلمىسقا قارسى كۇرەسۋگە، ەڭبەكپەن تۇزەۋ مەكەمەلەرى مەن مەملەكەتتىك ماڭىزى بار نىسانداردى كۇزەتۋگە، كۇزەتپەن جۇرەتىن ادامداردى الىپ جۇرەتىن، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن جانە مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىن قورعاۋعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى اسكەرلەرى قۇرىلدى. 2014-جىلى 21- ساۋىردە ق ر ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ىشكى اسكەرلەرى ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ ءبىرىڭعاي جۇيەسىنە كىرەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۇلانى بولىپ قايتا قۇرىلدى.

1997-جىلى بىشكەك قالاسىندا نۇرسۇلتان نازاربايەۆ، اسقار اقايەۆ جانە يسلام كاريموۆ قازاقستان، قىرعىزستان جانە وزبەكستان مەملەكەتتەرى اراسىنداعى ماڭگىلىك دوستىق تۋرالى شارتقا قول قويدى.

1999-جىلى قازاقستاندا العاش رەت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە بالاما سايلاۋ ءوتىپ، وندا سايلاۋشىلاردىڭ %79,78  داۋىسىن جيناعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆ قايتا سايلاندى.

2010-جىلى قاراعاندىدا ستانيسلاۆسكي اتىنداعى ورىس دراما تەاترىنىڭ الدىندا ورىستىڭ ۇلى رەجيسسەرى كونستانتين سەرگەيەۆيچ ستانيسلاۆسكيگە ت م د اۋماعىنداعى تۇڭعىش ەسكەرتكىش ورناتىلدى.

2011-جىلى قازاقستان دەلەگاتسياسى 7- قىسقى ازيا ويىندارى الاۋىن تۇتاندىرۋ ءراسىمى وتكەن كۋۆەيتكە اتتاندى. وليمپيادا الاۋى تۇتاندىرىلاتىن ەل رەتىندە كۋۆەيتتىڭ تاڭدالۋى تەگىن ەمەس. ازيا وليمپيادا كەڭەسىنىڭ، (Olympic Council of Asia, OCA) شتاب-پاتەرى وسى جەردە ورنالاسقان.

2011-جىلى وزبەكستاندا مانەرلەپ سىرعاناۋ مەن فريستايل سپورتىنا ارنالعان «7-قىسقى ازيادا ويىندارى. استانا- الماتى» اتتى ارنايى ەكى جاڭا پوشتا ماركاسى اينالىمعا ەنگىزىلدى.

مانەرلەپ سىرعاناۋعا ارنالعان پوشتا ماركاسىندا مۇزداعى مانەرلەپ بيلەۋ كورىنىسى بەينەلەنگەن، ماركانىڭ وڭ جاقتاعى جوعارعى بۇرىشىندا استانا مەن الماتىدا وتكەن 7-قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ ەمبلەماسى رەسمي تۇردە بەكىتىلىپ، وزبەك تىلىندە لاتىن قارىپىمەن «7-Qishki osiyo o'yinlari (Astana-Alma-Ata)» دەگەن ءماتىن جازىلعان. ارنايى شىعارىلىمداعى «فريستايل» ەكىنشى پوشتالىق ماركاسىندا وسى سپورت ءتۇرىنىڭ ءۇزىندى بەينەسى سالىنعان، ال ماركانىڭ وڭ جاقتاعى جوعارعى بۇرىشىندا 7-قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ ەمبلەماسى مەن «7-Qishki osiyo o'yinlari (Astana-Alma-Ata)» دەگەن جازۋ بار.

2014-جىلى قازاقستاندا كۇش قولدانۋعا قارسى ۇلتتىق الدىن الۋ تەتىگىنىڭ ۇيلەستىرۋشى كەڭەسى قۇرىلدى. اتالمىش قۇرىلىمنىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلگە جۇكتەلدى.

2017-جىلى قازاقستان العاش رەت ب ۇ ۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندە «شيەلەنىستەردىڭ الدىن الۋ جانە بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ» تاقىرىبىنداعى اشىق پىكىرتالاسقا قاتىستى. نيۋ-يورك قالاسىندا وتكەن شارا اياسىندا قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆ پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ «قاۋىپسىز، ءادىل جانە گۇلدەنگەن الەم قۇرۋ ءۇشىن جاھاندىق ارىپتەستىكتى نىعايتۋعا قازاقستاندىق تۇجىرىمدامالىق كوزقاراس» اتتى ساياسي جولداۋىن تانىستىردى.

2017-جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇراقتى وكىلى قايرات وماروۆ ب ۇ ۇ باس حاتشىسىنا سەنىم گراموتالارىن تاپسىردى. سالتاناتتى راسىمنەن كەيىن وتكەن سۇحباتتا ق. وماروۆ پەن ا. گۋتەرريش قازاقستان مەن ب ۇ ۇ اراسىنداعى ارىپتەستىكتى ودان ءارى نىعايتۋعا سەنىم ءبىلدىردى.

2019-جىلى قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە «ۇلتتىق» مارتەبەسى بەرىلدى.

قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى - ەلدەگى جەتەكشى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. ول - قىزدار قاۋىمى اراسىنداعى مۇعالىمدەردى دايارلايتىن رەسپۋبليكاداعى جالعىز ۋنيۆەرسيتەت. وقۋ ورداسى بۇگىندە جوعارى بىلىكتى پەداگوگ كادرلاردى دايارلايتىن نەگىزگى ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالدى. قازىرگى ۋاقىتتا قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى باكالاۆريات بويىنشا – 42، ماگيستراتۋرادا – 23، PhD دوكتورانتۋرا بويىنشا - 4 ماماندىق وقىتىلادى.