عالىمدار 10 جىلدان سوڭ قارتايۋدى باياۋلاتاتىن دارۋمەندەر شىعارۋى مۇمكىن
نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى National laboratory Astana زەرتحاناسىنىڭ عالىمدارى وسىنداي ۇيعارىم جاساپ وتىر.
قازاق عالىمدارى بۇگىن ا ق ش، قىتاي، گەرمانيانىڭ وسى سالادا ەڭبەكتەنىپ جاتقان وقىمىستىلارىمەن جۇزدەستى جاراتىلىستىڭ زاڭى بار. بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتا ادام بالاسى قارتايادى. ارينە، عالىمدار ادام جۇزىنە ءاجىم تۇسىرمەي، قارتايۋدى ءبىرجولا توقتاتىپ تاستايتىن ءدارى ىزدەپ جاتقان جوق، ول مۇمكىن دە ەمەس. ماقسات - قارتايۋ پروتسەسىن مەيلىنشە باياۋلاتۋ، تەجەۋ.
نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 5 جىل بۇرىن قۇرىلعان بيوينجەنەريا، رەگەنەراتيۆتى مەديتسينا جانە نەيروفيزيولوگيالىق عىلىمي زەرتحاناسى ماماندارىنىڭ وسى باعىتتاعى قادامى نىق.
داۋرەن الىمبەتوۆ، National Laboratory Astana جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى - قارتايعان جاسۋشالاردان بولىنەتىن توكسيندىك بەلوكتاردىڭ قىزمەتىن، جۇمىستارىن زەرتتەدىك. ادامدارعا جاساماس بۇرىن ءبىرىنشى فازادان ءوتۋى كەرەك. الدىمەن زەرتحانالىق جانۋارلارعا جۇرگىزەمىز. ولارعا زيانسىز بولعانىن بىلگەننەن كەيىن ادامدارعا جاسايمىز.
كارىلىككە ۋاقىتشا بولسا دا، توسقاۋىل قوياتىن ءدارى- دارمەك شىعادى دەۋگە ءالى ەرتە. شامامەن 10 جىلداي ۋاقىت قاجەت. الەمدىك عالىمداردىڭ ءوزى ازىرگە سيقىرلى سۇيىقتىق جاساپ شىعارعان جوق. بۇگىن گەرمانيا، ۇلى بريتانيا، ا ق ش، رەسەي، قىتاي جانە وڭتۇستىك كورەيانىڭ بىلىكتى ماماندارى نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە باس قوسىپ، پىكىر الماستى. ولاردىڭ ىشىندە كارىلىككە قارسى تامىرىنا گەندى وزگەرتەتىن ارنايى ماتەريال ەككىزىپ، تاجىريبە جاساعان ا ق ش عالىمى ەليزابەت پەرريش بار. ولار جاساندى ينتەللەكت، ءدىڭ جاسۋشالارى، گەنوم ارقىلى ەمدەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بايانداما جاسادى.
ريچارد باركەر، تۇراقتى مەديتسينالىق يننوۆاتسيالاردى جىلجىتۋ ورتالىعىنىڭ پروفەسسورى / ۇلى بريتانيا/ - تۇراقتى مەديتسينا ەندى عانا دامىپ كەلەدى. حالىقتا ونداي مەديتسينالىق قىزمەتتى باي- باقۋاتتى ادامدار عانا پايدالانادى دەگەن وي قالىپتاسىپ قالعان. ءبىز، الەم عالىمدارى توڭكەرىس جاساپ، كەز كەلگەن ادام دەنساۋلىعىن جاقسارتا الاتىنداي جاعدايعا جەتكىزۋىمىز قاجەت. ۋاقىت وتە بۇعان كەلەرمىز.
نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى زەرتحانا التسگەيمەر، پاركينسوننىڭ شيپاسىن ىزدەۋگە كىرىسكەن. ءبىزدىڭ ماماندار امەريكاندىق التسگەيمەر قاۋىمداستىعىنان گرانت جەڭىپ الۋدان ۇمىتتەنىپ وتىر. از- كەم جەتىستىگىمىز دە جوق ەمەس. ويىق جارانى جازىپ، كۇيىك شالعاندى تەز باساتىن پوليمەر ويلاپ تابىلعان.
ينديرا جىلقايداروۆا، ءتىلشى - مىنا جاسىل ءتۇستى ۇنتاقتىڭ مەديتسينالىق قاۋقارى مىقتى. وعان فيزيولوگيالىق قوسپا، ياعني سۋدا ەرىتىلەتىن پوليمەردى قوسۋ ارقىلى سۇيىق تاڭعىش جاسالادى. ازىرگە تەك جانۋارلاردىڭ اعزاسىندا سىنالعان بۇل بايلاۋىش كۇيىككە قارسى قولدانىلاتىن بولادى. دەنەنىڭ كۇيىك شالعان كەز كەلگەن جەرىنە جاعىپ قويساڭىز، مامانداردىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى مەديتسيناداعى تاڭعىشتان گورى جارانى ەكى ەسەگە تەز جازادى ەكەن.
ءبارى دۇرىس بولسا، 5-7 جىلدا وتاندىق ءدارىحانالارعا ساتىلىمعا شىعادى. پوليمەر - ادام اعزاسىنداعى دىڭگەك جانە سۇيەك جاسۋشالارىن بىرىكتىرەدى. ەگەۋقۇيرىقتارعا زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن. بۇل سۇيىقتىق ەنگىزىلگەننەن كەيىن جانۋاردىڭ سىنعان سۇيەگىنىڭ جازىلۋ جىلدامدىعى % 30- عا ارتقان. ال بۇعان دەيىن ايتىلعان قارتايۋدى تەجەۋى ءتيىس «ءنار»، «باحرا» بيو ونىمدەرى، ياعني دارۋمەندەر شامامەن ەكى جىلدا نارىقتا پايدا بولماق.
www.khabar.kz
