قىتاي ا ق ش- تان 100 كۇن سۇرادى
استانا. قازاقپارات - قازىر سولتۇستىك كورەيا مەن ا ق ش- تىڭ اراسى ۋشىعىپ تۇر. وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا اق ءۇي كورەي جارتى تۇبەگىنە قاراي وق- ءدارىسى مەن قارۋ جاراققا تولى تاعى ءبىر الىپ كەمەسىن جىبەردى. بۇكىل الەم قازىر ءىشىن تارتىپ وتىر. ونداعى قاۋىپ نە؟
سوڭعى ەكى ايدان بەرى سولتۇستىك كورەيا جاپون تەڭىزىنە قاراي بىرنەشە رەت بالليستيكالىق راكەتانى سىناپ، كورشىلەرىنىڭ ءبارىن قورقىتىپ جاتىر. جاپونيا اۋماعى مەن رەسەي تەرريتورياسىنان 500 شاقىرىمعا كەلىپ ءتۇسىپ جاتقان كيم چەن ىن ەلىنىڭ راكەتالىق وقتۇمسىقتارى ەڭ الدىمەن جاپونيانى شوشىتىپ وتىر. ا ق ش- تا ودان قاۋىپتەنىپ، ەڭ الدىمەن وڭتۇستىك كورەياعا ءوزىنىڭ يادرولىق راكەتاسىن ورنالاستىرۋعا ىڭعاي تانىتىپ جاتىر. بۇعان نارازىلىق رەتىندە كيم چەن ىن قايتا- قايتا راكەتالىق سىناق جاساپ، ەلدى ۇركىتىپ وتىر. جەكسەنبى كۇنى رەسمي پحەنيان تاعى ءبىر راكەتا ۇشىردى.
ءساتتى وتكەن ۇشىرىلىمنان كەيىن جاس ديكتاتور كيم چەن ىن تاعى دا اسكەريلەر مەن قارۋ- جاراق شىعاراتىن وندىرىسشىلەردى شاقىرىپ الىپ، ارميانى تۇگەلدەي «پۋككىكسون-2» بالليستيكالىق راكەتاسىمەن جابدىقتاۋدى ۇسىندى.
- قاۋىپسىزدىگىمىزدى تولىق قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تەزىرەك «پۋككىكسون-2» وقتۇمسىعىن وندىرىستەن شىعارىپ، اسكەردى قارۋلاندىرۋىمىز قاجەت، - دەپ بۇيرىق بەردى ول قاراماعىنداعىلارعا.
ءبىراق الدا قانداي وقىس وقيعا ورىن الادى، ساياسي جاعداي ودان ارى شيەلەنىسە تۇسە مە؟ ول جاعىن ءدوپ باسىپ ايتۋ قيىن. دەگەنمەن، حالىقارالىق جاعدايدى رەتتەمەسە، بولمايدى. ا ق ش جاۋاپ رەتىندە سولتۇستىك كورەياعا شابۋىل جاسايدى دەپ ايتۋ قيىن. عالامدىق بەيبىت سۇيگىش قاۋىمداستىق بۇل ارەكەتتى قۇپتامايدى. جەكسەنبى كۇنى كۇنگى راكەتالىق ۇشىرىلىمعا قاتىستى ب ۇ ۇ- نىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تاعى كەزەكتەن تىس جيىن وتكىزەتىن بولدى. ارى كەتسە، تاعى دا سولتۇستىك كورەياعا سانكسيا سالىنار. ءبىراق ودان ىعىپ وتىرعان كيم چەن ىن جوق. ول قارۋ- جاراق وندىرۋدەن قايتپايتىنىن مالىمدەدى. ەندى قايتپەك كەرەك؟
مۇنى ا ق ش جاعى دا ءتۇسىنىپ وتىرعان سياقتى. يادرولىق سوققى بولا قويماس. اق ءۇي ءۇشىن جاعدايدى رەتتەۋدىڭ ءبىر- اق جولى تابىلىپ تۇرعان سياقتى. ۆاشينگتونداعى كەزدەسۋدە دونالد ترامپ قىتاي ءتوراعاسى شي جينپيڭمەن جاعدايدى رەتتەۋگە قاتىستى قولقا سالعان.
ويتكەنى قازىرگى تاڭدا سولتۇستىك كورەيا ەلگە قاجەتتى تاۋاردىڭ 90 پايىزىن قىتايدان الىپ وتىر. ەگەر رەسمي پەكين سولتۇستىك كورەيانى ساۋدا جاعىنان قىسپاققا السا، پحەنيان ويلانۋى مۇمكىن. ونسىز دا كەدەيشىلىكتە وتىرعان ەل ابدىراپ قالۋى ىقتيمال. امەريكانىڭ دا «ىقپال ەت» دەپ پەكينگە ءوتىنىش جاساپ وتىرعانىنىڭ وسىنداي ساياسي سىرى بار. اق ءۇي «ەگەر ولاي ەتپەسە، سولتۇستىك كورەيامەن ساۋدا جاساپ وتىرعان قىتايلىق كومپانيالار مەن بانكتەرگە سانكسيا سالامىز» دەپ قىتايدى ىقتىرىپ قويعان. كەشە ءبىرقاتار رەسەيلىك سايتتار سولتۇستىك كورەيامەن اراداعى جاعدايدى قالىپقا كەلتىرۋ ءۇشىن «قىتايدىڭ رەسمي بيلىگى 100 كۇن سۇرادى» دەگەن اقپارات تاراتتى.
... كۇتەيىك، رەتتەلەر.
بەرىك بەيسەن ۇلى
«ايقىن» گازەتى